İş dünyasında, meslekte yıllarca çalışmış deneyimli kişilerin, maliyet ve yaş bahanesiyle yaşadığı durum gözler önüne serildi. 40 yaş üstü iş arayan ve önlerinde emeklilik için ortalama 20-25 yıl gibi süre olan bu kişilerin, iş ilanlarında yaş bariyeriyle karşılaştığı aktarıldı. Çalışmak durumunda olan söz konusu beyaz yakalı ve uzmanların, mecburen vasıfsız işlere yöneldiği belirtildi.
İnsan kaynakları uzmanı Merve Yorulmaz'ın şirketlerin söz konusu kitleye bakış açısını "Kırk yaşındaki bir adayı mülakata aldığımızda, yöneticilerin ilk tepkisi genelde ‘Bu kişi bizim vereceğimiz maaşı beğenmez, ilk fırsatta çeker gider’ veya ‘Bölüm müdürü ondan 5 yaş küçük, aralarında ego çatışması çıkar’ oluyor. Oysa o aday ev kredisini ödemek veya çocuğunu okutmak için yeni mezun maaşına bile razı durumda. İşverenler tecrübeyi bir zenginlik değil, ‘yönetilmesi zor bir risk’ olarak kodlamış durumda. ‘Overqualified’ (fazla nitelikli) damgası yiyen adaylar, çaresizlikten CV’lerindeki üniversiteleri veya yöneticilik geçmişlerini silerek iş başvurusu yapmaya başladılar" sözleriyle anlattığı aktarıldı.
O işlere yöneliyorlar
Uzmanlık alanlarından dışlanan bu deneyimli kitlenin, emeklilik yaşına kadar geçecek boşluğu doldurmak adına 'giriş bariyeri düşük' ya da 'yaşın problem edilmediği' alanlara kaymak durumunda kaldığı belirtildi. Söz konusu durumun ekonomide gizli bir vasıfsızlaştırma dalgası oluşturduğu aktarılırken günümüzde pek çok eski bankacı, mühendis ya da satış yöneticisinin, hızlı nakit akışı sağlamak adına moto-kuryelik ya da araçlı taşımacılık yaptığı kaydedildi. Diğer yandan gayrimenkul danışmanlığının da beyaz yakalıların sığınağı haline geldiği aktarıldı. Bazılarının ise dijital profillerine 'Serbest Danışman' yazıp proje bazlı, sigortasız ve güvensiz işler peşine düştüğü belirtildi.
Uzmanların ve mağdurların, devletin bu durumla ilgili devreye girmesi gerektiğini vurguladığı kaydedilirken çözüm önerileri olarak ise 40+ istihdamına özel SGK teşviki, iş ilanlarındaki yaş ayrımcılığının yasaklanması, KOBİ'lere 'kurumsal hafıza' transferi yani belirli yaşın üstündeki tecrübeli kişileri kurumsallaşmak isteyen KOBİ'lere 'rehber/mentor' olarak yerleştirip maaşın bir kısmının devlet tarafından fonlandığı bir model gibi yöntemler işaret ediliyor.