Türkiye’de çocuklarını erken ergenliğin etkilerinden korumaya çalışan aileler şimdi de hayati önemde gördükleri ilaca ulaşabilmek için eczane eczane dolaşıyor. Erken ergenlik tedavisinde kullanılan tek ilaç olan ve muadili olmayan Lucrin Depot, son aylarda Türkiye’nin farklı kentlerinde bulunamaz hale geldiğine yönelik hasta şikâyetleriyle gündemde.
KARAR, doktoru tarafından Lucrin Depot reçete edilen erken ergenlik tanılı bir kız çocuğu üzerinden ilacın İstanbul’daki izini sürdü.
Sonuç çarpıcıydı:
45 eczane arandı, ilaç bulunamadı.
BAKANLIĞIN SİSTEMİ “VAR” DEDİ, ECZANELER “YOK” DEDİ
Sağlık Bakanlığı, kısa süre önce e-Nabız üzerinden “İlacım Nerede?” sistemini devreye aldı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, uygulamayı tanıtırken vatandaşların reçetelerindeki ilaçların hangi eczanelerde bulunduğunu “anında görebildiğini” açıklamıştı.
KARAR da erken ergenlik tedavisi gören bir çocuğun reçetesindeki Lucrin Depot için aynı sistemi kullandı.
“İlacım Nerede?” ekranının ilacın bulunduğunu gösterdiği İstanbul’daki eczaneler tek tek telefonla arandı.
Toplam 45 eczaneyle görüşüldü. Ancak hiçbirinden ilaca ulaşılamadı.
Bazı eczacılar ilacın ellerinde olmadığını, bazıları uzun süredir ecza depolarından temin edemediklerini, bazıları ise ne zaman geleceğine ilişkin bilgi veremediklerini söyledi.
Böylece vatandaşın ilaç erişimini kolaylaştırmak için kurulan sistemin ekranda gösterdiği stok bilgisi ile sahadaki fiili durum arasında ciddi bir uyumsuzluk ortaya çıktı.
SADECE İSTANBUL DEĞİL: TÜRKİYE'NİN FARKLI KENTLERİNDEN DE AYNI ŞİKÂYET
Sorunun yalnızca KARAR’ın görüştüğü eczanelerle sınırlı olmadığı görülüyor.
Son haftalarda İstanbul’un yanı sıra Ankara, Kocaeli, Kayseri Zonguldak ve Bursa’dan da Lucrin Depot 3.75 mg’a ulaşamadığını belirten hastaların şikâyetleri yayımlandı.
Bazı aileler çocuklarının erken ergenlik tedavisinin aksadığını belirtirken, Lucrin Depot'u meme kanseri tedavisinin parçası olarak kullanan hastalar da aynı stok sorununu bildirdi. Bu şikâyetler resmi stok verisi niteliğinde olmamakla birlikte, farklı kentlerden gelen benzer bildirimler tedarik sıkıntısının münferit olmayabileceğine işaret ediyor.
AİLELER WHATSAPP GRUPLARINDA İLAÇ ARIYOR
İlaca eczanelerden ulaşamayan aileler ise kendi dayanışma ağlarını kurmuş durumda.
Erken ergenlik tedavisi gören çocukların ailelerinin bulunduğu WhatsApp gruplarında hangi şehirde, hangi eczanede Lucrin bulunduğuna ilişkin bilgiler paylaşılırken, zaman zaman bir kutu ilacın peşine yüzlerce kilometre gidildiği belirtiliyor.
Gruplardaki paylaşımlara göre ailelerin en sık karşılaştığı cevap ise aynı:
“Depoda yok.”
İlacın düzenli aralıklarla uygulanması gereken çocuklarda yaşanan her tedarik sorunu ailelerin kaygısını daha da artırıyor.
KARABORSA İDDİASI: “İLAÇ VAR AMA FİYATI BAŞKA”
İlaç kıtlığı beraberinde daha ciddi bir iddiayı da gündeme getirdi.
KARAR'ın ulaştığı hasta yakınlarının bulunduğu gruplarda yapılan paylaşımlarda, bazı eczanelerin sınırlı sayıda temin edebildiği Lucrin Depot'u ailelere yüksek fiyatlarla vermeyi teklif ettiği ileri sürüldü.
Bu iddiaların bağımsız olarak doğrulanması gerekiyor. Ancak reçeteli bir ilacın normal tedarik zincirinden çıkıp hastaların birbirlerini yönlendirdiği kapalı gruplarda aranır hale gelmesi bile sağlık sistemindeki erişim sorununun geldiği noktayı ortaya koyuyor.
Lucrin Depot 1 Ay 3.75 mg'ın Haziran 2026 itibarıyla kayıtlı perakende satış fiyatı 7 bin 749,19 TL olarak görünüyor. İlaç ithal ürünler arasında yer alıyor ve reçeteyle satılıyor.
LUCRIN DEPOT ÇOCUKLARDA NEDEN KULLANILIYOR?
Lucrin Depot'un etken maddesi löprolid asetat.
İlaç, vücuttaki gonadotropin salgılatıcı hormonun (GnRH) sentetik bir benzeri olarak görev yapıyor. Santral puberte prekoks olarak adlandırılan gerçek erken ergenlikte, beynin ergenliği başlatan hormonal sisteminin zamanından önce aktive olmasını baskılamak amacıyla kullanılabiliyor.
Tedavinin amacı yalnızca ergenlik belirtilerini geciktirmek değil.
Erken ergenliğin kontrol altına alınmaması halinde kemiklerin hızla olgunlaşması çocuğun erişkin boy potansiyelini azaltabiliyor. Tedavi aynı zamanda çocuğun yaşından önce gelişen fiziksel değişikliklerin oluşturabileceği psikososyal yükü azaltmayı amaçlıyor.
Lucrin'in ürün bilgisinde de çocuklarda dozun bireysel olarak belirlenmesi ve tedavinin klinik bulgular ile kemik yaşı üzerinden takip edilmesi gerektiği belirtiliyor.
ERKEN ERGENLİK NEDEN ARTIYOR?
Son yıllarda erken ergenlik vakalarındaki artış yalnızca Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesinde çocuk endokrinolojisinin önemli tartışma başlıklarından biri haline geldi.
Obezite, beslenme düzeni, genetik yatkınlık, yaşam tarzındaki değişimler ve çevrede bulunan endokrin bozucu kimyasallar üzerinde duruluyor.
Pestisitlerin bazıları da hormonal sistemi etkileyebilme potansiyelleri nedeniyle bu tartışmanın bir parçası.
ÇOCUKLARI KİMYASAL RİSKLERDEN KORUMAK YETMİYOR, İLACINA DA ULAŞTIRMAK GEREKİYOR
Erken ergenliğin nedenlerindeki çevresel faktörler bilim dünyasında araştırılmaya devam ederken Türkiye’de ailelerin karşısında bugün çok daha somut bir sorun bulunuyor:
Doktorun yazdığı ilaca ulaşamamak.
Sağlık Bakanlığı'nın “İlacım Nerede?” sisteminin var olarak gösterdiği bir ilaç için 45 eczanenin tek tek aranmasına rağmen sonuç alınamaması, açıklanmaya muhtaç bir tablo ortaya koyuyor.
Şimdi cevap bekleyen sorular var:
Lucrin Depot neden piyasada yeterli miktarda bulunmuyor?
Türkiye'ye ne kadar ilaç ithal edildi?
Ecza depolarındaki mevcut stok miktarı ne?
“İlacım Nerede?” uygulaması neden fiilen bulunmayan ilacı eczanelerde var gösteriyor?
İlaçların resmi fiyatın üzerinde satıldığı iddiaları araştırılıyor mu?
Ve en önemlisi:
Tedavisi belirli tarihlerde yapılması gereken çocukların ilaca zamanında ulaşması nasıl güvence altına alınacak?