Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), temiz enerji teknolojileri alanındaki araştırmalarına bir yenisini ekledi. Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi ve Electrochemical Materials and Conversion (EMC-Lab) araştırma grubu lideri Enes Muhammet Can’ın yürüttüğü proje, TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Proje kapsamında hidrojen üretiminde kullanılan su elektrolizörleri ile yakıt pillerinin daha uzun süre ve güvenli biçimde çalışmasını sağlayacak yeni nesil bir polimer elektrolit membran mimarisi geliştirilecek. Araştırmada BTÜ Polimer Malzeme Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Yasin Altın da araştırmacı olarak görev yapıyor.
HİDROJEN SİSTEMLERİNDE MEMBRANLAR KRİTİK ROL OYNUYOR
Projede çözüm aranılan temel sorunların başında membranların zaman içerisinde yıpranması geliyor. Hidrojen teknolojilerinde membranlar, gazların birbirine karışmasını sınırlandırırken gerekli iyonların geçişine de imkan sağlıyor.
Proje yürütücüsü Enes Muhammet Can, membranların yıpranmasının sistem performansını düşürebildiğini ve kullanım ömrünü kısaltabildiğini belirtti. Özellikle hidrojen üretiminde gazların istenmeyen şekilde birbirine geçmesinin hem enerji kayıplarına hem de güvenlik problemlerine yol açabileceğine dikkat çekti.
Bu nedenle araştırmada amaç, gaz geçişini mümkün olduğunca azaltırken sistemin verimli çalışmasını sağlayacak bir membran yapısı ortaya koymak.
HEDEF DAHA İNCE, DAHA DAYANIKLI MEMBRAN
BTÜ ekibi, mevcut sorunlara çözüm olarak hekzagonal bor nitrür (h-BN) adı verilen malzemeyi kullanacak. Atomik ölçekte oldukça ince olan h-BN tabakasının membran üzerinde gaz geçişini sınırlandıran bir bariyer oluşturması hedefleniyor.
Projede membranı kalınlaştırmak yerine çok ince bir h-BN katmanından yararlanılması planlanıyor. Böylece iyonların hareketinin gereğinden fazla zorlaştırılmasının ve buna bağlı verim kaybının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Geliştirilecek yapının başarılı olması halinde gaz geçişinin azaltılması, membranın daha yavaş yıpranması ve hidrojen sistemlerinin daha uzun süre kullanılabilmesi bekleniyor. Bu durumun bakım ve yenileme maliyetlerinin düşürülmesine de katkı sağlaması hedefleniyor.
HİDROJENİN OKSİJEN HATTINA SIZMASI AZALTILACAK
Araştırmanın bir diğer önemli hedefi ise su elektrolizörlerinde hidrojenin oksijen tarafına geçmesinden kaynaklanabilecek güvenlik risklerini azaltmak.
Can, geliştirilecek teknolojiyle hidrojenin oksijen hattına istenmeyen şekilde sızmasının azaltılmasını ve buna bağlı patlama riskinin düşürülmesini hedeflediklerini belirtti. Bunun yanında daha uzun ömürlü membranlar sayesinde sistemlerin daha uzun süre çalışması ve bakım maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.
Projenin başarılı olması halinde Türkiye’nin temiz enerji teknolojileri alanındaki yerli kapasitesine katkı sağlaması bekleniyor. BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar da çalışmanın ileri malzeme teknolojilerinin mühendislik uygulamalarındaki kullanımına örnek oluşturduğunu belirterek, araştırmanın enerji altyapısına ve dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sunabileceğini ifade etti.
BTÜ’de yürütülen araştırmayla, daha güvenli, dayanıklı ve uzun ömürlü hidrojen sistemlerinin geliştirilmesine yönelik yeni bir teknoloji ortaya çıkarılması hedefleniyor.