BURHAN KURTULMUŞ / BURSA SAATİ
Bursa’da armut, şeftali ve yaban mersini başta olmak üzere ihracatlık meyvelerin hasadı tüm hızıyla sürerken, Almanya’nın yüksek pestisit kalıntısı nedeniyle Türk armutlarını geri çevirmesi tartışmaları da gündemdeki yerini koruyor. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Veli Koç, yaşanan olayın sadece tek bir sevkiyat olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek üreticiden ihracatçıya, denetimden eğitime kadar zincirin tüm halkalarında daha sıkı uygulamalar gerektiğini söyledi.
Bursa’da hasat yoğunluğu başladı
Bursa’da ihracata yönelik meyve hasadı hız kazandı. Armut, şeftali, yaban mersini ve birçok meyve türünde üreticiler her gün tonlarca ürünü dalından toplayarak kasalara yerleştiriyor. Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeye gönderilmeye hazırlanan ürünler için kalite ve pestisit kalıntısı konusu ise bu sezonun en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Almanya’nın yüksek pestisit kalıntısı gerekçesiyle Türk armutlarını geri çevirmesi üzerine değerlendirmelerde bulunan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Veli Koç, Avrupa Birliği’nin birlik dışından gelen ürünlerde çok daha düşük kalıntı limitleri uyguladığına dikkat çekti.
“AB, birlik dışındaki ürünlerde daha düşük limit uyguluyor”
Koç, Avrupa Birliği’nin birlik dışındaki ülkelerden gelen tarım ürünlerinde kalıntı sınırlarını çok daha düşük tuttuğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu nedenle birlik dışından ihraç edilmek istenen ürünlerde pestisit kalıntısı nedeniyle sorun yaşanması artık olağan hale geldi. Aynı ürün doğrudan Almanya’ya gönderildiğinde pestisit nedeniyle geri çevrilebilirken, önce başka bir AB ülkesine girdikten sonra Almanya pazarına ulaşabildiği örneklerle de karşılaşılabiliyor.”
Üreticilerin en sık yaptığı hatalar
Veli Koç’a göre pestisit kalıntısı sorununda üretim aşamasındaki uygulama hataları önemli rol oynuyor.
Koç, üreticilerin en sık yaptığı hataları şöyle sıraladı:
- Ruhsatlı bitki koruma ürünü kullanımına yeterince dikkat edilmemesi,
- Tavsiye edilen dozların üzerine çıkılması,
- İzin verilen uygulama sayısından fazla ilaçlama yapılması,
- İlaçlama ekipmanlarının yeterince kalibre edilmemesi.
“Bekleme süresine genelde uyuluyor ancak…”
İhracata gönderilen ürünlerde yüksek kalıntının tek nedeninin hasat öncesi bekleme süresine uyulmaması olmadığını belirten Koç, Avrupa Birliği’nin kalıntı limitlerini birlik dışındaki ürünlerde oldukça düşük tuttuğunu söyledi.
Hasat öncesi bekleme sürelerine genel olarak uyulduğunu ifade eden Koç, buna rağmen standart dışı uygulamaların da zaman zaman görülebildiğini kaydetti.
Eğitim arttı, denetimler ise yetersiz
Üreticilere son yıllarda daha etkin eğitimler verildiğini belirten Koç, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yaptığı kontrollerde olumsuzluk tespit edilmesi halinde cezai işlem uygulandığını söyledi.
Ancak denetimlerin örnekleme yöntemiyle yapılmasının yeterli olmadığını ifade eden Koç, özellikle ihracata gidecek ürünlerde Avrupa pazarının kriterlerine göre daha sık analiz yapılması gerektiğini dile getirdi.
“Şimdilik yeni kısıtlama beklemiyorum”
Bursa’daki üreticiler açısından kısa vadede yeni ihracat kısıtlamaları beklemediğini söyleyen Koç, asıl riskin uzun vadede ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.
Koç, "Kalıntı problemi yaşanan olayların artması halinde Avrupa pazarında kontroller daha da sıkılaşacaktır. Bu durum Türkiye’nin güvenilirlik algısını olumsuz etkileyebilir ve uzun vadede pazar kayıplarına neden olabilir." dedi.
Çözüm iyi tarım ve biyolojik mücadelede
Pestisit kullanımını azaltmanın mümkün olduğunu belirten Koç, iyi tarım uygulamaları ile biyolojik mücadelenin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.
Bunun için üreticilerin bilinçlendirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade eden Koç, bu uygulamaların Türkiye’de halen oldukça düşük seviyede olduğunu vurguladı.
Tüketiciler paniğe kapılmalı mı?
Pestisit haberlerinin tüketicilerde endişe oluşturduğunu belirten Koç, ciddi bir panik havasına gerek olmadığını söyledi.
Geçmişte kullanımına izin verilen bazı bitki koruma ürünlerinin bugün yasaklanabildiğini hatırlatan Koç, iç piyasaya sunulan ürünlerle ihracata gönderilen ürünlerin denetim anlayışının farklı olmadığını ifade etti.
“Denetim tarladan sofraya kadar sürmeli”
Bursa’nın armut ihracatındaki itibarının korunması için Avrupa Birliği standartlarının dikkate alınması gerektiğini belirten Koç, üreticilere ruhsatlı ürün kullanımı, doğru doz, doğru uygulama sayısı ve doğru yöntem konusunda daha yoğun eğitim verilmesini istedi.
Bahçeden alınacak numunelerle analizlerin artırılması gerektiğini vurgulayan Koç, yaptırımların üretimden ihracata kadar zincirin tüm halkalarını kapsaması gerektiğini söyledi.
“Ziraat mühendislerine gereken önem verilmeli”
Koç, yaşanan olaydan çıkarılması gereken en önemli dersin toplumun tamamının bilinçlendirilmesi olduğunu belirterek şu mesajı verdi:
“Uzun vadede sağlığımızı ve geleceğimizi ilgilendiren bu konuda üreticiler ruhsatlı ürün kullanımı ve doğru doz konusunda mutlaka eğitilmelidir. Sorumlu kurumlar denetimlerini artırmalı, analizler yerinde yapılmalıdır. Dünün, bugünün ve yarının mesleğini icra eden ziraat mühendislerine gereken önem verilmelidir.”