Haber: Burhan Kurtulmuş
Bursa’da özellikle organize sanayi bölgeleri başta olmak üzere sanayi tesisleri, depolama alanları ve yerleşim yerlerine yakın noktalarda son haftalarda çok sayıda yangın meydana geldi. Kamuoyuna yansıyan bilgiler ve saha gözlemlerine göre bu olaylar, basit kazalar olmanın ötesinde; üretim, depolama ve atık yönetimi süreçlerinde yapısal sorunlara işaret ediyor.
Yangınların yalnızca maddi kayıplara yol açmadığına dikkat çekilirken, can güvenliği, çevre sağlığı ve halk sağlığı açısından da ciddi riskler doğurduğu vurgulandı. Özellikle kimyasal maddelerin bulunduğu tesislerde çıkan yangınlarda açığa çıkan toksik gaz ve partiküllerin, kent genelinde etkili olabilecek sonuçlar yaratabileceği ifade edildi.
“Yangın, Kimyasal Bir Reaksiyondur”
Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Ali Uluşahin, yangının özünde bir oksitlenme reaksiyonu olduğunu hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu:
“Yanıcı maddelerin oksijenle kontrolsüz biçimde reaksiyona girmesi sonucu ortaya çıkan yangınların nedenleri ve etkileri ancak kimya bilimi ve kimya mühendisliği disiplininin bilimsel yöntemleriyle doğru analiz edilebilir. Endüstriyel yangınların önlenmesi teknik ve bilimsel uzmanlık gerektiren kamusal bir sorumluluktur.”
OSB’lerde Denetim Tartışması
Açıklamada, organize sanayi bölgelerindeki denetim mekanizmalarının tarafsızlığı da sorgulandı. OSB yönetimlerinin, sanayiciler tarafından seçilen ve doğrudan üretim süreçleriyle ekonomik ilişki içinde olan yapılar olduğuna dikkat çekilerek, bu durumun yangın güvenliği ve kimyasal risk yönetimi konularında bağımsız ve etkin denetimi zorlaştırdığı ifade edildi.
SEVESO Uygulanıyor mu?
Türkiye’de yürürlükte bulunan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (SEVESO) kapsamında; tehlikeli kimyasalların bulunduğu tesislerde risk analizlerinin yapılması, güvenlik raporlarının hazırlanması ve düzenli denetimlerin gerçekleştirilmesi zorunlu.
Ancak Bursa’da yaşanan son yangınların, bu yönetmeliğin sahada etkin biçimde uygulanmadığını ya da denetimlerin yetersiz kaldığını gösterdiği savunuldu. Büyük endüstriyel kazaların önlenmesinin ancak mevzuatın bilimsel ve mesleki esaslara göre, bağımsız uzmanlıkla uygulanmasıyla mümkün olacağı vurgulandı.
“Elektrik Kontağı” Açıklaması Yeterli Değil
Kimya Mühendisleri Odası, endüstriyel yangınların “elektrik kontağı” ya da “kaza” gibi yüzeysel gerekçelerle açıklanmasının, benzer felaketlerin tekrarına zemin hazırladığını belirtti.
OSB’ler dâhil tüm sanayi tesislerinde; kimyasal depolama, üretim ve atık yönetimi süreçlerinin yangın ve proses güvenliği açısından mesleki ve bilimsel denetime tabi tutulması gerektiği ifade edildi.
“Bilimsel ve Bağımsız Denetim Şart”
Açıklamanın sonunda şu vurgular yer aldı:
• Endüstriyel yangınlar teknik, bilimsel ve kamusal bir sorundur.
• Çözüm, bağımsız mesleki denetim ve bilimsel esaslardan geçmektedir.
• Kimya mühendisliği bilgi ve deneyimi, yangınların önlenmesi ve etkilerinin azaltılmasında vazgeçilmezdir.
Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, yetkili kurumları sorumluluk almaya, sanayi tesislerini ise bilimsel ve mesleki denetime açık olmaya davet ederek kamuoyuna saygıyla duyurdu.