Ancak bu otomobilin bulunduğu nokta da en az kendisi kadar dikkat çekici bir geçmişe sahip. Çünkü bugün Kent Meydanı’nın yükseldiği alan, yıllar boyunca Bursa’nın şehirlerarası ulaşımının kalbi olan Santral Garaj olarak hizmet verdi. Daha da öncesinde ise bu bölge şehrin çöplüğü olarak kullanılıyordu.
Çöplükten Bursa’nın ulaşım merkezine
Bursa Saati Köşe Yazarı Necati Kartal’ın aktardığı bilgilere göre Kent Meydanı’nın bulunduğu bölge, Bursa’nın büyüme süreciyle birlikte büyük bir dönüşüm yaşadı.
Bir dönem şehirlerarası ulaşım üç ayrı noktadan sağlanıyordu. Ulu Cami karşısındaki Osman Ege Garajı, Kamil Koç İşhanı yanındaki Doğu Garajı ve Hüzmen Plaza çevresindeki İstanbul Garajı, Bursa’nın şehirlerarası yolcu taşımacılığını üstleniyordu.
Artan nüfus ve yolcu yoğunluğu nedeniyle bu üç garajın tek merkezde toplanmasına karar verildi. Böylece bugün Kent Meydanı’nın bulunduğu bölgede Santral Garaj kuruldu. Bursa ilk kez modern anlamda merkezi ve kapsamlı bir şehirlerarası terminale kavuşmuş oldu.
Santral Garaj yalnızca bir otogar değildi. Yıllar boyunca Bursa’ya gelenlerin ilk gördüğü, şehirden ayrılanların ise son kez uğradığı adres oldu. Otobüs sesleri, yolcu kalabalıkları, seyyar satıcılar ve hareketli çarşı yaşamıyla bölge kentin en canlı noktalarından birine dönüştü.
1950’lerde bölgenin çehresi değişti
1950’li yıllarla birlikte Bursa’da başlayan yeni imar hareketleri, bölgenin kaderini değiştirdi. Şehrin dışında kalan ve çöplük olarak kullanılan alan, yeni yolların açılması ve yapılaşmanın artmasıyla canlı bir ticaret merkezine dönüştü.
Lokantalar, iş yerleri ve çeşitli işletmeler birer birer bölgeye taşınırken Santral Garaj çevresi kısa sürede Bursa’nın en hareketli noktalarından biri haline geldi. Yıllarca Bursa’ya gelen binlerce yolcunun ilk adım attığı, şehirden ayrılanların ise son kez el salladığı adres oldu.
Bir dönemin simgesi: Santral Garaj
1980’li yılların sonlarına gelindiğinde Bursa’nın nüfusu 1 milyona yaklaşmıştı. Yolcu sayısındaki artış nedeniyle Santral Garaj artık ihtiyaca cevap veremiyordu.
Yeni ve daha büyük bir terminal ihtiyacı ortaya çıktı. Uzun süren planlamaların ardından Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali 1997 yılında hizmete açıldı. Böylece Santral Garaj dönemi sona erdi.
Ancak Bursa’nın merkezindeki bu büyük alan boş kalmadı.
Santral Garaj’dan Kent Meydanı’na
Yeni terminalin açılmasının ardından Bursa’nın merkezindeki eski otogar alanı için yeni bir proje hazırlandı. Bir zamanlar çöplük olan, ardından şehrin en büyük ulaşım merkezi haline gelen bölge bu kez Bursa’nın yeni yaşam merkezi olmaya hazırlanıyordu.
Santral Garaj arazisinde inşa edilen Kent Meydanı ve AVM projesinin temeli Eylül 2006’da atıldı. Yaklaşık iki yıllık çalışmanın ardından alan 1 Mart 2008 tarihinde hizmete açıldı. Kent Meydanı ve çevresindeki yapıların resmi açılışı ise 2008 yılının Haziran ayında gerçekleştirildi.
Böylece Bursa’nın kalbindeki bu alan üçüncü büyük dönüşümünü yaşamış oldu. Çöplükten otogara, otogardan modern kent meydanına uzanan hikâye, Bursa’nın kentleşme sürecinin de en çarpıcı örneklerinden biri olarak tarihe geçti.
Lokantaya girenleri tarihle buluşturan otomobil
Kent Meydanı’nda bulunan lokantaya girenler ise beklemedikleri bir manzarayla karşılaşıyor.
Yemek yemek için masalarına yönelen müşteriler, restoranın tam ortasında yaklaşık bir asırlık bir otomobilin sergilendiğini görüyor. İlk bakışta bir müzeyi andıran bu görüntü, birçok kişinin durup fotoğraf çekmesine neden oluyor.
Masaların arasında duran kırmızı renkli Ford Model A, adeta zamanın içinden çıkıp günümüze gelmiş gibi görünüyor. Restorana gelen ziyaretçiler yemeklerini yerken bir yandan da otomotiv tarihinin en önemli modellerinden birini yakından inceleme fırsatı buluyor.
Parlak kırmızı gövdesi, siyah çamurlukları, beyaz yanaklı lastikleri ve dönemin zarif tasarım anlayışını yansıtan detaylarıyla araç, mekânın en dikkat çeken köşesi haline gelmiş durumda. Böylece sıradan bir yemek molası, ziyaretçiler için küçük bir tarih yolculuğuna dönüşüyor.
Üstelik aracın bulunduğu yer de ayrı bir anlam taşıyor. Çünkü bu otomobil, yıllarca Bursa’nın ulaşım merkezi olan Santral Garaj’ın bulunduğu bölgede sergileniyor. Bir dönem otobüslerin ve yolcuların doldurduğu alanda bugün klasik bir otomobil geçmişe tanıklık ediyor.
Ford Model A: Dünyayı değiştiren otomobillerden biri
Otomotiv tarihinin en önemli modelleri arasında gösterilen Ford Model A, Henry Ford tarafından efsaneleşen Model T’nin ardından 1927 yılında piyasaya sürüldü.
Daha güçlü motoru, modern sürüş özellikleri ve dönemi için yenilikçi tasarımı sayesinde büyük ilgi gören araç, 1931 yılına kadar üretildi. Bu süreçte dünya genelinde 4 milyondan fazla satılarak otomobil tarihine adını yazdırdı.
Bugün klasik otomobil koleksiyoncularının en değerli araçları arasında yer alan Model A, otomotiv endüstrisinin gelişim sürecindeki önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul ediliyor.
Bir otomobilden çok daha fazlası
1885 yılında Karl Benz’in geliştirdiği ilk benzinli araçla başlayan otomobil serüveni, Henry Ford’un seri üretim sistemi sayesinde dünyayı değiştirdi. Otomobil artık yalnızca zenginlerin kullandığı bir araç olmaktan çıkıp milyonlarca insanın günlük yaşamının parçası haline geldi.
Kent Meydanı’ndaki lokantada sergilenen Ford Model A da bu dönüşümün canlı tanıklarından biri olarak dikkat çekiyor. Üstelik bulunduğu yer, Bursa’nın ulaşım tarihinin merkezi olan eski Santral Garaj bölgesiyle aynı noktada yer alıyor.