Çöpe gitmesi beklenen plastik şişeler, Brezilya'da sıra dışı bir enerji projesinin temel malzemesine dönüştü. Santa Catarina eyaletinin Tubarão kentinde yaşayan emekli tamirci José Alcino Alano, artan gaz maliyetleri ve geri dönüşüm imkanlarının yetersizliğinden yola çıkarak ev yapımı bir güneş enerjili su ısıtıcısı geliştirdi.
Alano'nun 2002 yılında ailesiyle birlikte oluşturduğu ilk sistemde 100 PET şişe, 100 adet süt kutusu ve PVC borular kullanıldı. Proje daha sonra farklı bölgelerde uygulanarak düşük maliyetli güneş enerjisi çözümlerinden biri haline geldi.
ATIK PET ŞİŞELER GÜNEŞ KOLEKTÖRÜNE DÖNÜŞTÜ
Alano'nun fikri, evde biriken plastik ambalajları değerlendirme arayışıyla ortaya çıktı. Ailesi uzun süre PET şişeleri ve süt kutularını biriktirdikten sonra bu malzemeleri güneş enerjisinden yararlanabilecek bir kolektör sisteminde kullanmaya karar verdi.
Düzeneğin temelinde güneş ışığını emen siyaha boyanmış süt kutuları bulunuyor. PET şişeler ise boruların çevresine yerleştirilerek güneşten gelen ısının sistem içerisinde tutulmasına yardımcı oluyor.
Alano'nun geliştirdiği sistemin düşük maliyetli olması kadar dikkat çeken bir başka özelliği de elektrikli pompaya ihtiyaç duymaması.
ELEKTRİKLİ POMPA OLMADAN SUYU DOLAŞTIRIYOR
Sistemde suyun hareketi termosifon prensibiyle sağlanıyor. Güneş ışığıyla ısınan suyun yoğunluğu azalıyor ve sıcak su yukarı doğru hareket ediyor. Daha soğuk ve yoğun su ise aşağıya inerek kolektöre yeniden ulaşıyor.
Bu doğal dolaşım sayesinde suyun sistem içerisinde hareket etmesi için ayrıca elektrikli bir pompa kullanılmasına gerek kalmıyor.
İlk uygulamalarda yaklaşık 100 PET şişeden oluşan kolektörün yaz aylarında suyu 52 dereceye kadar ısıtabildiği kaydedildi. Kullanılan sistemin özellikle güneş alan bölgelerde sıcak su elde etmek için alternatif bir yöntem sunduğu belirtildi.
PROJE ÖDÜL ALDI, BİNLERCE UYGULAMAYA İLHAM VERDİ
Fikir yalnızca Alano'nun evinde kalmadı. Projenin 2008 yılına kadar yaklaşık 6 bin sistemin kurulmasına katkı sağladığı, ayrıca Palma kentinde 1.800 PET şişenin kullanıldığı daha büyük ölçekli bir uygulamanın hayata geçirildiği aktarılıyor.
Alano'nun geliştirdiği proje 2004 yılında Super Ecologia Ödülüne layık görüldü. 2012'de ise sistemin nasıl kurulabileceğine ilişkin bilgileri daha geniş kitlelerle paylaşmaya başladı.
Akademik çalışmalarda da Alano'nun tasarımı, PET şişeler ve süt kutuları gibi geri dönüştürülebilir malzemelerle güneş enerjisinden sıcak su elde etmeye yönelik düşük maliyetli bir teknoloji olarak incelendi. Projenin özellikle düşük gelirli topluluklar için erişilebilir enerji çözümlerine örnek oluşturduğu belirtiliyor.