TÜİK tarafından kamuoyuyla paylaşılan evlilik ve boşanma istatistikleri, Türkiye’nin aile yapısındaki dönüşümün makro ve mikro kodlarını deşifre etti. Kaba evlenme hızı ve ilk evlenme yaşı gibi kritik parametrelerde, metropoller ile taşra, batı sahilleri ile doğu vilayetleri arasında çok katmanlı bir asimetri gözlendi. Ortaya çıkan tablo, Türkiye’de "geleneksel" ve "modern" aile kurma reflekslerinin coğrafi sınırlarla ne kadar keskin ayrıştığını tescilledi.
EVLİLİK YAŞINDA ZİRVE: TUNCELİ 30 EŞİĞİNDE
TÜİK verilerine göre, kariyer planlaması, eğitim süresinin uzaması ve bireyselleşme eğilimlerinin en belirgin olduğu kentlerin başında gelen Tunceli, Türkiye’nin en geç evlenen nüfusuna sahip.
İlk evlenme yaşının en yüksek ve en düşük olduğu illerin detaylı dökümü şu şekilde gerçekleşti:
BURSA'DA İSE DURUM ŞÖYLE;
2024 yılında 21.428 evlenme gerçekleşmiş olup; evlenme yaşı ise erkeklerde 28 yaş kadınlarda 26 yaş ortalaması ortaya çıkmıştır. Bursa'da ki boşanma sayısı ise 7367'dir.
İLK EVLENME YAŞININ EN YÜKSEK OLDU İLLER (EN GEÇ EVLENENLER)
Tunceli: Türkiye'nin bu kulvardaki lideri konumunda. Kentte erkeklerin ortalama evlenme yaşı 32,4 gibi rekor bir seviyeye ulaşırken, kadınlarda bu oran 29,6 olarak hesaplandı.
Rize: Karadeniz genelinin aksine geç evlilik trendinin yükseldiği kentte, erkekler ortalama 29,9, kadınlar ise 27,4 yaşında dünya evine giriyor.
Muğla: Ege’nin kıyı şeridinde yer alan turizm merkezinde kadınların ilk evlenme yaşı 26,8, erkeklerin ise 29,7 olarak istatistiklere yansıdı.
İLK EVLENME YAŞININ EN DÜŞÜK OLDUĞU İLLER (EN ERKEN EVLENENLER)
Kadınlar Grubu: Türkiye genelinde kadınların en erken yaşta evlendiği il 23,8 ortalamasıyla Ağrı oldu. Ağrı’yı sırasıyla 24,1 ortalama ile Muş ve Gaziantep izledi.
Erkekler Grubu: Erkeklerin sorumluluk alıp en erken aile kurduğu vilayet 26,4 yaş ortalamasıyla Şanlıurfa olarak kayıtlara geçti. Şanlıurfa'yı 26,9 ile Gaziantep ve 27,5 ile Ağrı takip etti.
KABA EVLENME HIZI: GAZİANTEP LİDER, TUNCELİ DİPTE
Dünya Gazetesi'nin haberine göre, bir yıl içinde her bin nüfus başına düşen evlenme sayısını ifade eden "kaba evlenme hızı" parametresinde de kentler arasındaki makas oldukça açık.
Gaziantep, Osmaniye ve Şanlıurfa’nın yanı sıra deprem bölgesindeki yeniden yapılanma süreçlerinin de etkisiyle Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay ile İç Anadolu'dan Aksaray ve Konya evlilik hızının en yoğun olduğu lokasyonlar oldu. Buna karşın Tunceli'yi, 4,58 ile Gümüşhane ve 4,67 ile Ardahan takip ederken; Edirne, Sinop, Giresun, Artvin ve Çankırı evlilik oranlarının en zayıf seyrettiği diğer iller oldu.
MUHAFAZAKAR REFLEKS BOŞANMA ORANLARINI DÜŞÜRDÜ: LİDER MARDİN
TÜİK, Türkiye genelinde kaba boşanma hızını ortalama bin kişi başına 2,26 olarak ilan etti. Aile kurumunun sürdürülebilirliği ve boşanma mukavemeti açısından incelendiğinde, geleneksel aile bağlarının ve toplumsal baskı mekanizmalarının güçlü olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri öne çıktı. Türkiye’de kaba boşanma hızının en düşük, yani evliliklerin en uzun ömürlü olduğu il Mardin olarak tescillendi. Mardin’i bu kulvarda sırasıyla Bayburt, Bingöl ve Batman takip etti.