TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilen ve “12. Yargı Paketi” olarak bilinen düzenleme, icra-iflas süreçlerinden noterlik işlemlerine, idari yargıdan tazminat hukukuna kadar geniş kapsamlı değişiklikler içeriyor.
İCRA VE İFLAS SÜREÇLERİNDE YENİ UYGULAMA
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte:
- Mahkeme kararlarıyla hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri idare tarafından gecikmeden ödenecek.
- Alacaklının ödeme için idareye yazılı başvuru yapması zorunlu olacak.
- Başvurudan itibaren en geç 1 ay içinde ödeme yapılmazsa ilamlı icra yoluna başvurulabilecek.
- Doğrudan icra takibi başlatılabilmesi için önce idareye başvuru şartı aranacak.
MİRAS YOLUYLA EDİNİLEN TAŞINMAZLARDA YENİ AÇIK ARTIRMA KURALI
Düzenlemeye göre:
- Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişiye ait hakkın bulunmadığı taşınmazlarda satış yapılırken ilk artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.
- Bu özel artırma usulü sadece bir kez uygulanacak.
ELEKTRONİK İHALE VE TEMİNAT KURALLARINDA DEĞİŞİKLİK
Elektronik satış portalına ilişkin düzenlemelerle:
- Alacaklı, belirli şartları sağlaması halinde teminat yatırmaktan muaf tutulabilecek.
- Hazine de açık artırmalarda teminat göstermeyecek.
- İhalede teklif sınırları muhammen bedel üzerinden yeniden tanımlandı.
- İhale bedelinin ödenmemesi halinde teminatın iade edilmeyerek satış masraflarına ve alacaklara aktarılması sağlanacak.
- İhaleyi kazanan ancak ödeme yapmayanlara ayrıca idari para cezası uygulanacak.
NOTERLİK İŞLEMLERİNDE DİJİTALLEŞME VE YETKİ DÜZENLEMESİ
Noterlik Kanunu’nda yapılan değişikliklerle:
- Noter evraklarına mahkeme ve savcılık erişimi genişletildi.
- Evrakların elektronik ortamda güvenli imza ile iletilmesi mümkün hale geldi.
- Fiziksel gönderim yerine dijital aktarım esas olacak.
- Bu işlemler için ek harç veya ücret alınmayacak.
DANIŞTAY VE İDARİ YARGIDA YAPISAL DEĞİŞİKLİKLER
- Danıştay daire sayısının azaltılmasına yönelik süre 4 yıl uzatıldı.
- Daire sayısının azaltılması sürecinde üye seçim sistemi geçici olarak değiştirildi.
- İdare mahkemelerinde tek hakimle görülecek dava kapsamı genişletildi.
- 486 bin TL’ye kadar olan birçok idari ve vergi davası tek hakimle karara bağlanacak.
İSTİNAF VE TEMYİZ SÜREÇLERİNDE YENİ KURALLAR
- Bölge idare mahkemeleri bazı durumlarda gerekçeyi değiştirerek istinafı reddedebilecek.
- Bazı eksikliklerde dosya yeniden yerel mahkemeye gönderilecek.
- Belirli parasal sınırların altındaki davalarda temyiz yolu kapatılabilecek.
ADLİ TIP KURUMU’NDA GÖREV SÜRESİ VE ATAMA ŞARTLARI
- Adli tıp ihtisas kurulu üyeleri için uzmanlık veya doktora şartı getirildi.
- Görev süresi 4 yıl ile sınırlandırıldı.
- Süresi dolanlar yeni atama yapılana kadar görevde kalabilecek.
HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM SİSTEMİ
- Anayasa ve insan hakları hukuku başta olmak üzere kapsamlı eğitim programı zorunlu hale getirildi.
- Yazılı ve sözlü sınavlarda mesleki yeterlilik daha kapsamlı değerlendirilecek.
- Eğitim sonuçları Türkiye Adalet Akademisi tarafından kayıt altına alınacak.
DİJİTAL DELİL VE BİLGİSAYAR İNCELEMELERİNDE YENİ USULLER
- Kuvvetli şüphe halinde bilgisayar ve dijital cihazlara el konulabilecek.
- Savcı kararı 24 saat içinde hakim onayına sunulacak.
- Onaylanmayan dijital veriler derhal imha edilecek.
- Kopyalanan veriler şüpheliye de teslim edilecek.
TAZMİNAT DAVALARINDA FAİZ HESAPLAMA DEĞİŞTİ
- Destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında faiz başlangıcı yeniden belirlendi.
- Kazanç bilinen dönemde olay tarihinden, bilinmeyen dönemde ise karar tarihinden itibaren faiz işletilecek.
HUKUK MUHAKEMELERİNDE BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILDI
- Belirsiz alacak davası uygulaması tamamen kaldırıldı.
- Alacak artırımı artık yalnızca belirli usullerle yapılabilecek.
- Duruşmalar arasındaki süre en fazla 3 ay olacak.
DURUŞMA VE YARGILAMA SÜRELERİNE YENİ SINIR
- Duruşmalar arasındaki süre 3 ayı geçemeyecek.
- Zorunlu hallerde hâkim gerekçeli olarak bu süreyi uzatabilecek.
HAGB VE YARGILAMA SÜREÇLERİNDE YENİ DÜZENLEME
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) bazı suçlarda uygulanamayacak.
- Denetim süresi 5 yıl olacak.
- Şartları yerine getiren sanıklar hakkında dava düşecek.
- Yükümlülüklere uyulmaması halinde hüküm açıklanacak.
GENETİK VERİLER VE DİJİTAL KAYITLARIN SAKLANMASI
- DNA ve genetik veriler kimliksiz şekilde özel sistemde saklanacak.
- Beraat halinde kayıtlar derhal silinecek.
- Diğer durumlarda en geç 20 yıl içinde imha edilecek.
- Veriler sadece yargı kararıyla kullanılabilecek.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI’NA YENİ İTİRAZ YETKİSİ
- Yargıtay kararlarına karşı Başsavcı 3 ay içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilecek.
- Bu yetki resen veya talep üzerine kullanılabilecek.
KAÇAK SANIK VE YARGILAMA USULÜ
- Kaçak sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verilemeyecek.
- Sanık sonradan gelirse yeniden yargılama talep edebilecek.
IBAN VE HESAP PAYLAŞIMIYLA DOLANDIRICILIĞA YENİ CEZA DÜZENLEMESİ
Banka hesabını dolandırıcılık amacıyla başkasına kullandıranlara yönelik yeni düzenleme getirildi.
- Bu fiillerde cezalar belirli oranda azaltılabilecek.
- Etkin pişmanlık hükümleri genişletildi.
GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
- Yeni düzenlemeler, yürürlük tarihine göre geçmiş işlemlere uygulanmayacak.
- Devam eden dosyalar eski mevzuata göre değerlendirilecek.