Japonya’daki Ichikawa City Zoo’da annesi tarafından terk edilen yavru makak Punch, kendisine verilen peluş oyuncağa sarılarak uyuduğu görüntülerle kısa sürede dünya gündemine girdi. Sosyal medyada milyonlarca kişi Punch’ın yalnızlığını konuşurken, bilim dünyasında ise bu görüntüler yeni bir tartışmayı değil, yıllar önce kanıtlanmış bir gerçeği yeniden hatırlattı.
YAVRU PRİMATLAR İÇİN TEMAS, BESLENMEDEN BİLE DAHA ÖNEMLİ OLABİLİR
Punch'ın bu durumu, 1950’lerde ABD’li psikolog Harry Harlow’un yaptığı ve hayvan davranışı araştırmalarında dönüm noktası sayılan deneyleri akıllara getirdi.
TEL ANNE Mİ, PELUŞ ANNE Mİ?
Harlow’un deneylerinde yavru maymunlar iki yapay anneyle büyütüldü. Birinin gövdesi telden yapılmıştı ancak süt veriyordu. Diğeri ise yumuşak kumaşla kaplıydı fakat besin sağlamıyordu.
Sonuç çarpıcıydı. Maymunlar aç kaldıklarında tel anneye gidiyor, fakat korktuklarında, stres yaşadıklarında ve uyurken peluş anneye sarılıyordu.
Deney, sevgi ve temasın biyolojik ihtiyaçlar kadar güçlü olduğunu ortaya koydu ve psikoloji tarihinde bağlanma teorisinin en önemli kanıtlarından biri sayıldı.
PUNCH’IN PELUŞU, BİLİMSEL REFLEKS Mİ?
Bakıcıların Punch’a verdiği peluş oyuncak, sosyal medyada “duygusal bir jest” olarak yorumlandı. Ancak uzmanlara göre bu davranış sadece duygusal değil, aynı zamanda içgüdüsel.
Primatlar doğdukları andan itibaren annelerinin sıcaklığına, kokusuna ve temasına bağımlı yaşarlar.
Bu bağ kopunca yavrular, aynı hissi veren nesnelere yönelirler.
Punch’ın oyuncağa sarılması da aslında modern bir bakım yöntemi değil; bilim insanlarına göre 70 yıl önce laboratuvarda gözlemlenen bağlanma refleksinin doğal bir yansıması.
VİRAL GÖRÜNTÜ, ESKİ TARTIŞMAYI YENİDEN AÇTI
Punch’ın hikâyesi yalnızca bir hayvan videosu olarak kalmadı. Görüntüler, hayvanat bahçelerinde bakım yöntemleri, yavru primatların psikolojisi ve insan müdahalesinin sınırları üzerine yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Uzmanlar, yetim kalan primatlarda oyuncak kullanımının artık yaygın bir uygulama olduğunu, bunun stres seviyesini düşürdüğünü ve sosyal uyumu kolaylaştırdığını belirtti.
VİRAL İLGİ HAYVANDA STRES YARATABİLİR
Ancak bazı hayvan davranışı araştırmacıları, viral ilginin yavru hayvanlar üzerinde ek stres yaratabileceği uyarısında bulundu.
BİLİMİN SÖYLEDİĞİ ŞEY DEĞİŞMEDİ
Bilim insanları, 1950’lerdeki laboratuvar deneylerinden bugünün hayvanat bahçelerine kadar geçen süreçte, yavru primatlar için en güçlü ihtiyacın yalnızca beslenmek değil, aynı zamanda bağ kurmak olduğunu belirledi.
Punch’ın peluş oyuncağa sarılması, sosyal medyanın gözünde dokunaklı bir an olabilir. Bilim dünyası içinse bu görüntü, yıllardır bilinen bir gerçeğin canlı bir hatırlatıcısı.