Dünya

Pentagon’da büyük kriz

Pentagon’da uzun süredir perde arkasında büyüyen güç mücadelesi, Deniz Kuvvetleri Sekreteri John Phelan’ın görevden alınmasıyla açığa çıktı. ABD basınına göre Phelan, Savunma Bakanı Pete Hegseth’i devre dışı bırakarak Başkan Donald Trump’la doğrudan temas kurması ve kritik projeleri bağımsız biçimde yürütmesi nedeniyle telefonla görevden alındı.

ABD Savunma Bakanlığı'nda (Pentagon) sular durulmuyor. Trump yönetiminde 13 aydır görev yapan Deniz Kuvvetleri Sekreteri John Phelan, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile girdiği iktidar savaşını kaybetti. The Wall Street Journal'ın edindiği bilgilere göre Phelan; kamuoyuna yapılan açıklamadan sadece dakikalar önce Hegseth tarafından telefonla kovuldu. Krizin perde arkasında ise Phelan'ın Bakan Hegseth'i ezip doğrudan Başkan Trump ile gece yarısı mesajlaşması ve 'Trump Zırhlısı' projesini tek başına sunması yatıyor.

ABD ordusu Orta Doğu'da 15'ten fazla savaş gemisiyle İran limanlarına yönelik devasa bir deniz ablukası uygularken, Pentagon'un zirvesinde benzeri görülmemiş bir tasfiye yaşandı.

Milyarder bir yatırımcı ve Trump kampanyasının en büyük bağışçılarından biri olan Deniz Kuvvetleri Sekreteri John Phelan'ın görevine aniden son verildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in sözcüsü Sean Parnell'in sosyal medyadan duyurduğu bu gelişmenin perde arkasına Wall Street Journal (WSJ) ulaştı. Habere göre Phelan, yerine getirilen Deniz Kuvvetleri Müsteşarı Hung Cao'ya koltuğunu devretmek zorunda kalırken, kriz aylar öncesine dayanıyor.

KONGRE'DE BÜTÇE SUNARKEN TELEFONLA KOVULDU

Phelan'ın görevden alınma zamanlaması Pentagon'da şok etkisi yarattı. Çarşamba günü, donanmanın en büyük konferanslarından birinin tam ortasında ve Pentagon'un Kongre'ye 65,8 milyar dolarlık devasa gemi inşa bütçesini sunduğu günün ertesinde gerçekleşti.

İddialara göre Phelan, görevden alındığı gün boyunca Kongre binasında (Capitol Hill) milletvekillerine donanma bütçesini savunuyordu. Savunma Bakanı Hegseth, resmi açıklama yapılmadan sadece birkaç dakika önce Phelan'ı telefonla arayarak görevine son verdiğini tebliğ etti.

KRİZİN MERKEZİ: MAR-A-LAGO VE GECE YARISI MESAJLARI

ABD'li yetkililere göre, krizin asıl sebebi Phelan'ın Başkan Donald Trump ile olan aşırı yakın ilişkisiydi. Kendi evi de Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago kulübüne çok yakın olan Phelan, sık sık Başkan ile baş başa görüşüyordu. Hatta geçen yıl milletvekillerine, "gecenin bir yarısında Trump ile gemi inşası hakkında mesajlaştığını" övünerek anlatmıştı.

Phelan'ın Savunma Bakanı Hegseth'i ve Bakan Yardımcısı Steve Feinberg'i bypass ederek Trump'a doğrudan ulaşması, Pentagon'un sivil liderliğinde büyük bir rahatsızlık yarattı. Bardağı taşıran son damla ise Phelan'ın geçtiğimiz sonbaharda Hegseth'i tamamen devre dışı bırakarak "modern bir savaş gemisi" fikrini doğrudan Trump'a sunması oldu. (Aralık ayında Phelan, Trump ve Hegseth ile birlikte Mar-a-Lago'da, Başkan'ın adını taşıyan ve 'Altın Filo'nun merkezinde yer alacak yeni bir zırhlı sınıfı inşa edeceklerini duyurmuştu.)

HEGSETH'İN İNTİKAMI

Bakan Hegseth ve Yardımcısı Feinberg, doğrudan Başkan'a bağlanan Phelan'ın gücünü kırmak için karşı hamlelere girişti. WSJ'ye göre, normalde Deniz Kuvvetleri'nin yetkisinde olan "denizaltı satın alma" süreçleri için doğrudan Feinberg'e rapor veren yeni bir "Denizaltı Çarı" pozisyonu yaratılarak Phelan'ın altı oyuldu.

Ayrıca Ekim ayında Hegseth, Phelan'ın Özel Kalem Müdürü Jon Harrison'ı görevden kovdu. Bu hamlenin, Phelan ve Harrison'ın şu an vekaleten göreve getirilen Hung Cao'nun gücünü sınırlamaya çalışmalarına bir misilleme olduğu belirtildi.

"GEMİLER YETERİNCE HIZLI YAPILMIYOR" BAHANESİ

Tasfiyenin resmi gerekçesi olarak ise Trump'ın en büyük vaatlerinden biri olan Amerikan tersanelerinin canlandırılması sürecinin yavaş ilerlemesi gösterildi. Trump'ın da "Deniz Kuvvetlerinde yeni bir liderlik zamanının geldiği" konusunda Hegseth ile hemfikir olduğu ifade edildi.

PENTAGON'DA DURMAK BİLMEYEN TASFİYE DALGASI

Phelan'ın olaylı gidişi, Hegseth'in Pentagon'daki üst düzey tasfiye furyasının sadece son parçası. Hegseth göreve geldiğinden bu yana, aralarında Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Randy George'un da bulunduğu iki düzineye yakın üst düzey subayı kovdu. Savunma Bakanı'nın, geçen yılın başından beri Kara Kuvvetleri Sekreteri Dan Driscoll ile de ciddi bir yetki kavgası içinde olduğu biliniyor.

Eşi Amy (eski bir Dallas Cowboys amigo kızı) ile birlikte önemli bir sanat koleksiyoncusu olan ve Trump kampanyasına milyonlarca dolar toplayan milyarder John Phelan'ın Mart 2025'te başlayan şaşaalı Pentagon kariyeri, böylece sadece 13 ay sürebilmiş oldu.