Daha önce WhatsApp’ın kullanıcı adı özelliğini ülkede devreye almasını durduran Yeni Delhi yönetimi, bu kez Telegram ve Signal’dan açıklama talep etti.

GÜVENLİK TEDBİRLERİ SORULDU

Press Trust of India’nın haberine göre, Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Dubai merkezli Telegram ile ABD merkezli Signal’a resmi bildirim gönderdi.

Bakanlık, platformlardan kullanıcı adı özelliğinin güvenlik açısından nasıl korunduğunu ve dolandırıcılık girişimlerini önlemek için hangi tedbirlerin alındığını açıklamalarını istedi.

Telegram’a gönderilen yazıda, kullanıcı adı özelliğinin platformda neden bulunmaya devam etmesi gerektiğinin de sorulduğu aktarıldı.

WHATSAPP’A DA “BEKLEYİN” TALİMATI VERİLMİŞTİ

Hindistan hükümeti, hafta başında Meta bünyesindeki WhatsApp’tan da yeni kullanıcı adı özelliğini ülkede kullanıma sunmamasını istemişti.

Yetkililer, Meta’dan üç gün içinde ayrıntılı açıklama talep ederken, değerlendirme süreci tamamlanana kadar özelliğin devreye alınmaması yönünde talimat verdi.

WhatsApp ise yaptığı açıklamada, yeni sistemde dolandırıcılık ve kimlik sahteciliğini önlemeye yönelik güvenlik önlemleri bulunduğunu savundu.

Şirketin önümüzdeki aylarda kademeli olarak kullanıma sunmayı planladığı özellikle kullanıcılar, telefon numaralarını paylaşmak yerine kendilerine özel kullanıcı adlarıyla iletişim kurabilecek.

IPHONE 18 PRO İDDİALARI DA ARAŞTIRILIYOR

Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı Sekreteri S. Krishnan, Apple’ın henüz tanıtılmayan iPhone 18 Pro modeline ait belgelerin sızdırıldığı iddialarına ilişkin de soruşturma yürütüldüğünü açıkladı.

Krishnan, Apple’ın tedarikçilerinden Tata Electronics’te yaşandığı öne sürülen veri hırsızlığı iddialarına ilişkin soruya, “Olayı araştırıyoruz” yanıtını verdi.

Şirketin duyurduğu yeni sistemle birlikte kullanıcılar, telefon numaralarını paylaşmadan iletişim kurabilecek.

Yeni özellik kapsamında WhatsApp kullanıcıları kendilerine özel kullanıcı adları oluşturabilecek.

TELEFON NUMARASI YERİNE KULLANICI ADI

Yeni düzenlemeyle birlikte kullanıcılar, telefon numarası yerine kullanıcı adlarını paylaşarak başkalarıyla sohbet edebilecek.

Özelliğin temel amacının telefon numarası gizliliğini korumak olduğu belirtildi.

Buna göre, büyük grup sohbetlerine eklenme ya da daha önce iletişim kurulmamış kişi ve işletmelerle mesajlaşma gibi durumlarda telefon numaralarının otomatik olarak görünmesinin önüne geçilecek.

GENEL ARAMA REHBERİ OLMAYACAK

AFP’nin haberine göre WhatsApp, kullanıcı adları için genel bir arama rehberi oluşturmayacak.

Uygulamada kullanıcı önerileri de sunulmayacak.

Bu nedenle bir kişinin başka bir kullanıcıya ulaşabilmesi için ilgili kullanıcı adını tam olarak bilmesi gerekecek.

REZERVASYON SÜRECİ KADEMELİ BAŞLAYACAK

Meta’nın açıklamasına göre WhatsApp’ın dünya genelinde 3 milyardan fazla kullanıcısı bulunuyor.

Bu nedenle bazı kullanıcıların istedikleri kullanıcı adını almakta zorlanabileceği ifade edildi.

Kullanıcı adı rezervasyonlarının önümüzdeki aylarda kademeli olarak başlatılacağı, özelliğin aktif olduğu ülkelerde kullanıcıların uygulama üzerinden bilgilendirileceği belirtildi.

İçerik üreticileri, küçük işletmeler ve kuruluşların ise Facebook ve Instagram’da kullandıkları kullanıcı adlarını WhatsApp’ta da alabilecekleri açıklandı.

Kişiselleştirme ve gelişmiş sohbet yönetimi özellikleriyle öne çıkan WhatsApp Plus’ın Türkiye’deki aylık abonelik ücreti 41,99 TL olarak açıklandı.

TÜRKİYE FİYATI 41,99 TL OLDU

WhatsApp Plus’ın küresel pazardaki aylık ücretinin 2,99 dolar olduğu belirtilirken, Türkiye için yerel fiyatlandırma uygulandı.

Buna göre Türkiye’deki kullanıcılar, WhatsApp Plus aboneliğine aylık 41,99 TL karşılığında erişebilecek.

30 GÜNLÜK ÜCRETSİZ DENEME SUNULUYOR

Yeni abonelik modeli kapsamında kullanıcılara 30 günlük ücretsiz deneme hakkı da tanındı.

Bu süre içinde kullanıcılar Plus özelliklerini deneyebilecek ve diledikleri zaman ücret ödemeden aboneliklerini iptal edebilecek.

PLUS İLE YENİ ÖZELLİKLER GELİYOR

WhatsApp Plus, uygulamayı daha kişiselleştirilebilir hale getiren bazı özellikler sunuyor.

Yeni modelle birlikte 20 sohbete kadar sabitleme yapılabilecek. Ayrıca uygulamanın renkleri, teması, ikon görünümü, sohbet listeleri için özel uyarılar, tema ve zil sesi ayarları daha detaylı şekilde düzenlenebilecek.

Elon Musk’ın kurucusu ve CEO’su olduğu uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in hisseleri, bugün öğle saatlerinde işlem görmeye başladı. Şirketin halka arzına hem kurumsal hem de bireysel yatırımcıların yoğun ilgi gösterdiği ifade edildi.

SPACEX HİSSELERİ HIZLA YÜKSELDİ

SpaceX hisseleri, halka arz öncesinde hisse başına 135 dolardan yatırımcılara sunuldu. Şirketin doğruladığı bilgilere göre bu fiyat üzerinden 556 milyon hisse satıldı.

Cuma günü borsa açılışında 150 dolardan işlem görmeye başlayan SpaceX hisseleri, ABD Doğu Saati ile 12.50 sıralarında 168,90 dolara kadar yükseldi. Bu yükselişle şirketin piyasa değerinin 2,21 trilyon dolara ulaştığı kaydedildi.

MUSK’IN SERVETİ 1,1 TRİLYON DOLARA ULAŞTI

Forbes’a göre SpaceX’in büyük hissedarlarından biri olan Elon Musk’ın serveti, hisselerdeki yükselişin ardından yaklaşık 1,1 trilyon dolara çıktı.

Musk’ın SpaceX’te 4,8 milyar hisseye sahip olduğu, ayrıca 350 milyon hisse opsiyonunun bulunduğu belirtildi. Bu payların Musk’a şirkette yaklaşık yüzde 38’lik ortaklık sağladığı ifade edildi.

HALKA ARZDA REKOR GELİR

Musk’ın 2002 yılında kurduğu SpaceX’in halka arzdan 75 milyar dolar gelir elde ettiği bildirildi. Bu rakamın, 2019 yılında Suudi Arabistan merkezli Saudi Aramco tarafından gerçekleştirilen halka arz rekorunu geride bıraktığı aktarıldı.

Şirketin, Mars’ta koloni kurma, uzayda yeni yerleşimler oluşturma ve yörüngeye büyük veri merkezleri yerleştirme gibi hedefleri bulunuyor. Ancak SpaceX’in 2025 yılı başı ile 31 Mart 2026 arasında 8,7 milyar dolar zarar ettiği, bu hedefler için ek finansmana ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

NASDAQ GONGUNU MUSK ÇALDI

SpaceX hisseleri Nasdaq’ta “SPCX” koduyla işlem görmeye başladı. Elon Musk, şirketin borsaya açılışı nedeniyle SpaceX’in Texas’taki merkezinden Nasdaq açılış gongunu çaldı.

Burada açıklama yapan Musk, insan yaşamını “çok gezegenli” hale getirme hedeflerini yineledi.

BEZOS’U GERİDE BIRAKMIŞTI

Elon Musk, Forbes’un dünya milyarderleri listesine ilk kez 2012 yılında yaklaşık 2 milyar dolarlık servetiyle girmişti.

Musk, 2021 yılında Tesla hisselerindeki yükselişle Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’u geride bırakarak dünyanın en zengin insanı konumuna yükselmişti.

Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde düzenlenen tanıtımda, Ay yüzeyine iniş hedefiyle yürütülen görevin bir sonraki aşamasında yer alacak astronotlar duyuruldu.

AY GÖREVİ İÇİN 4 ASTRONOT SEÇİLDİ

NASA’nın açıklamasına göre Artemis III görevi için Randy Bresnik, Luca Parmitano, Frank Rubio ve Andre Douglas seçildi.

Astronotların, 2028 sonuna kadar Ay yüzeyine iniş hedefiyle planlanan görev kapsamında yolculuk yapması bekleniyor.

ARTEMIS PROGRAMINDA KRİTİK AŞAMA

Artemis III, NASA’nın insanlığı yeniden Ay’a götürmeyi hedefleyen Artemis programının en dikkat çeken görevlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Görev kapsamında astronotların Ay yüzeyine inmesi ve gelecekteki derin uzay görevleri için önemli veriler elde edilmesi amaçlanıyor.

İNSANLIK AY’A DÖNÜŞE HAZIRLANIYOR

NASA’nın mürettebatı açıklamasıyla birlikte Artemis III görevi için hazırlık süreci yeni bir aşamaya geçti.

Ay’a dönüş hedefi, yalnızca keşif çalışmaları açısından değil, gelecekte Mars ve daha uzak noktalara yapılacak insanlı görevler için de kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Şirketin, hisse başına 135 dolar fiyatla 555,6 milyon A sınıfı adi hisseyi yatırımcılara sunmayı planladığı bildirildi. Bu işlemle SpaceX’in yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağlaması hedefleniyor.

HİSSE FİYATI NETLEŞTİ

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na sunulan belgelere göre halka arz sonrası şirkette A ve B sınıfı olmak üzere iki tür adi hisse bulunacak.

A sınıfı hisseler bir oy hakkı sağlarken, B sınıfı hisselerin her biri 10 oy hakkına sahip olacak. Halka arzın tamamlanmasının ardından Elon Musk’ın oy haklarının büyük bölümünü elinde bulundurması bekleniyor.

TESLA’YI GERİDE BIRAKABİLİR

Halka arz belgelerine göre yapılan hesaplamalar, SpaceX’in piyasa değerinin yaklaşık 1,77 trilyon dolara ulaşabileceğini gösteriyor.

Bu değerlemeyle şirketin yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip Tesla’yı geride bırakabileceği belirtiliyor. SpaceX hisselerinin “SPCX” koduyla Nasdaq’ta işlem görmesinin planlandığı aktarıldı.

TARİHİN EN BÜYÜK HALKA ARZI OLABİLİR

SpaceX’in halka arzının, şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük halka arzlardan biri olması bekleniyor.

Şirket, halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC’e sunmuştu.

Meta’nın yeni abonelik sisteminin “Meta One” adı verilen çatı yapı altında toplanacağı belirtildi.

FACEBOOK, INSTAGRAM VE WHATSAPP İÇİN YENİ PAKETLER

Meta’nın ürünlerden sorumlu yöneticisi Naomi Gleit, Instagram üzerinden yayımladığı videoda Facebook Plus, Instagram Plus ve WhatsApp Plus hizmetlerinin dünya genelinde erişime açıldığını duyurdu.

Gleit, işletmeler, içerik üreticileri ve Meta AI kullanıcıları için geliştirilen yeni abonelik seçeneklerinin de test aşamasında olduğunu söyledi.

YAPAY ZEKA MALİYETLERİ ETKİLİ OLDU

Şirketin yeni abonelik hamlesinin arkasında artan yapay zeka yatırımları ve reklam dışı gelir kaynaklarını büyütme hedefi bulunuyor.

Meta’nın bu yıl büyük ölçüde yapay zeka veri merkezleri için 125 milyar dolar ile 145 milyar dolar arasında sermaye harcaması yapması bekleniyor. Yeni abonelik sistemiyle şirketin, bu maliyetleri dengelemeyi ve gelir çeşitliliğini artırmayı hedeflediği ifade ediliyor.

ABONELİK ÜCRETLERİ NE KADAR OLACAK?

Aktarılan bilgilere göre Instagram Plus ve Facebook Plus aboneliklerinin aylık ücretinin 3,99 dolar olması bekleniyor. WhatsApp Plus paketinin ise aylık 2,99 dolar seviyesinde olacağı belirtildi.

Instagram Plus ve Facebook Plus paketlerinde gelişmiş analiz araçları, hikaye görüntüleme istatistikleri, daha geniş erişim seçenekleri ve profil kişiselleştirme özellikleri yer alacak.

WhatsApp Plus paketinde ise özel temalar, premium çıkartmalar ve kişiselleştirilmiş bildirim sesleri gibi özelliklerin sunulması planlanıyor.

META ONE PREMIUM DA GÜNDEMDE

Meta’nın içerik üreticileri, işletmeler ve yapay zeka kullanıcıları için hazırladığı yeni abonelik paketlerinin aylık 7,99 dolardan başlaması bekleniyor.

Meta One Premium paketinin ise 19,99 dolara kadar çıkabileceği ifade ediliyor.

İLK TESTLER ÜÇ ÜLKEDE BAŞLAYACAK

Yeni abonelik sisteminin gelecek aydan itibaren ilk olarak Singapur, Guatemala ve Bolivya’da test edileceği aktarıldı.

Meta, daha önce Avrupa Birliği’ndeki veri gizliliği düzenlemeleri kapsamında Facebook ve Instagram için reklamsız ücretli sürümleri kullanıma sunmuştu. Bu modelde kullanıcılara reklamlı ücretsiz kullanım ile reklamsız ücretli abonelik arasında tercih yapma imkanı tanınmıştı.

Şirketin açıklamasına göre bazı ülkelerde mevcut aboneler eski fiyatlarla devam edebilecek. Ancak Türkiye bu uygulamanın dışında bırakıldı.

Bu nedenle Türkiye’deki mevcut PlayStation Plus aboneleri de yenileme dönemlerinde zamlı tarifeyle karşılaşacak.

ESSENTIAL PAKETTE YENİ FİYATLAR

PlayStation Plus Essential paketinde 1 aylık abonelik ücreti 270 TL’den 400 TL’ye çıkarıldı.

Paketin 3 aylık ücreti 710 TL’den bin 20 TL’ye yükselirken, 12 aylık abonelik bedeli 2 bin 160 TL’den 2 bin 890 TL’ye çıktı.

EXTRA PAKETTE ARTIŞ

PlayStation Plus Extra paketinde de fiyat artışı yaşandı.

1 aylık abonelik ücreti 405 TL’den 600 TL’ye yükseldi. 3 aylık abonelik bin 148 TL’den bin 660 TL’ye, yıllık abonelik ise 3 bin 645 TL’den 4 bin 810 TL’ye çıkarıldı.

DELUXE PAKET 5 BİN 560 TL OLDU

PlayStation Plus Deluxe paketinde 1 aylık ücret 474 TL’den 710 TL’ye yükseldi.

Paketin 3 aylık abonelik fiyatı bin 354 TL’den bin 960 TL’ye, 12 aylık ücreti ise 4 bin 266 TL’den 5 bin 560 TL’ye çıkarıldı.

Yeni fiyatlarla birlikte PlayStation Plus abonelikleri, Türkiye’deki oyuncular için daha yüksek maliyetli hale geldi.

"Spotify 20: Your Party of the Year(s)" adı verilen özellik, kullanıcıların platformdaki müzik yolculuğunu yıllar bazında yeniden görünür hale getiriyor.

İLK ŞARKIDAN FAVORİ SANATÇIYA

Yeni özellikle birlikte kullanıcılar, Spotify hesaplarını ilk açtıkları tarihi, bugüne kadar dinledikleri toplam farklı şarkı sayısını ve platformda dinledikleri ilk parçayı görebiliyor.

Deneyim ayrıca kullanıcıların tüm zamanlarda en çok dinlediği sanatçıları ve en fazla tekrar ettiği şarkıları da listeliyor.

120 ŞARKILIK ÖZEL LİSTE

Spotify, kullanıcıların en çok dinlediği 120 parçadan oluşan "All-Time Top Songs" adlı özel bir çalma listesi de sunuyor.

Listede şarkıların kaç kez dinlendiği bilgisi de yer alıyor. Kullanıcılar ayrıca kişiselleştirilmiş istatistik kartlarını sosyal medya hesaplarında paylaşabiliyor.

NASIL ERİŞİLİR?

Kullanıcılar yeni deneyime mobil uygulama üzerinden "Spotify 20" veya "Party of the Year(s)" araması yaparak ulaşabiliyor.

Özelliğin kullanıma açılmasının ardından yoğun ilgi nedeniyle bazı kullanıcıların erişim sorunu yaşadığı ve uygulamada yavaşlamalar olduğu bildirildi.

Şirket, 15 yaşın altındakilere sosyal medyayı yasaklama kararını saygıyla karşıladıklarını açıkladı.

NTV'den Sinan Kunter'in sorularını yanıtlayan Meta şirketinin Türkiye Kamu Politikalarından Sorumlu Başkan Yardımcısı Kojo Boakye, gençlerin yaşlarına uygun deneyimler yaşamalarını istediklerini dile getirdi.

"Bu tip yasaların bulunduğu ülkelerde gözlemlediğim bir zorluk var." ifadelerini kullanan Boakye, "O da gençlerin keşfedip toplandığı bazı uygulamaların söz konusu düzenlemeye alınmaması." dedi.

Gençlerin bu tür uygulamalara yöneldiklerini işaret eden Boakye, "Başlarına kötü deneyimler gelebiliyor. Oysa biz Instagram gibi uygulamalarımızda, eskiden beri genç hesaplar üzerinde ebeveynlere kontrol yetkisi sağlıyoruz. 15 yaşın altındakiler, uygulama indirilen alanlarda belirlenmeli." diye konuştu.

Musk, davada OpenAI’nin kuruluş amacından uzaklaşarak kâr odaklı bir yapıya dönüştüğünü öne sürerken, dosyaya giren yazışmalar bu dönüşüm fikrinin ilk kez onun tarafından dile getirildiğini ortaya koydu.

KIRILMA ANI: DOTA ZAFERİ

Süreç, 2017 yazında OpenAI’nin geliştirdiği yapay zekânın, popüler oyun Dota 2’de dünyanın en iyi profesyonel oyuncularını mağlup etmesiyle hız kazandı. Seattle’da 20 binden fazla kişinin izlediği turnuvadaki bu başarı, şirket içinde “yeni bir dönemin başlangıcı” olarak yorumlandı.

OpenAI Başkanı Greg Brockman, bu gelişmeyi Musk’a e-posta ile iletti. Musk’ın yanıtında bu başarıyı “OpenAI için bir sonraki aşamayı tetikleyen olay” olarak değerlendirdiği mahkemeye sunulan belgelerde yer aldı.

SEATTLE'DA KRİTİK TOPLANTI

Bu yazışmanın hemen ardından Brockman, Musk ve Shivon Zilis’in de aralarında bulunduğu küçük bir ekip, Musk’ın Seattle yakınlarında yeni aldığı evde bir araya geldi.

Tanık ifadelerine göre bu toplantıda, OpenAI’nin mevcut yapısının değiştirilmesi ve kâr amacı güden bir modele geçilmesi ilk kez ciddi şekilde masaya yatırıldı. Bu tartışma, bugün devam eden davanın merkezindeki en kritik başlıklardan biri haline geldi.

“MUSK DA BU MODELİ İSTİYORDU”

Davanın ikinci gününde ifade veren Brockman, Musk’ın 2017 yılında kâr amaçlı bir yapı kurulması yönünde aktif rol oynadığını söyledi.

Mahkemede okunan bir mesajda Brockman’ın, Zilis’e Musk’ın başlangıçta kâr amacı gütmeyen yapıyı doğru bulduğunu ancak artık bu görüşünü değiştirdiğini ilettiği görüldü.

Ayrıca Ağustos 2017’de Brockman, Musk ve OpenAI kurucularından Ilya Sutskever arasında yapılan görüşme de dikkat çekti. İddiaya göre bu toplantıda Musk, kurulacak yeni yapının kontrolünü almak istedi; ancak Brockman ve Sutskever bu talebi kabul etmedi.

GERİLİM TIRMANDI

Brockman’ın ifadesine göre bu görüşme sırasında ortam bir anda gerildi. Musk’ın kısa bir sessizliğin ardından ayağa kalkarak kendisine doğru yürüdüğünü anlatan Brockman, o an fiziksel bir saldırı ihtimalinden endişe duyduğunu söyledi.

Toplantının sonunda Musk’ın, “Ne zaman ayrılacaksınız? Karar verene kadar finansmanı durduracağım” dediği de mahkeme kayıtlarına geçti.

"YANLIŞ YORUMLANDI"

Musk’ın avukatı Steven Molo ise farklı bir tablo çizdi. Mahkemede sunulan başka bir e-postaya dikkat çeken Molo, Musk’ın önerdiği yapıda kontrolün başlangıçta kendisinde olacağını ancak zamanla değişeceğini belirttiğini söyledi.

Molo’ya göre Brockman, Musk’ın niyetini yanlış yorumladı. Ancak Brockman bu yorumu reddetti.

ASIL TARTIŞMA: ARAÇ MI, MODEL Mİ?

Musk’ın davasının temelinde, OpenAI’nin kuruluş ilkelerinden saparak ticari çıkarları ön plana aldığı iddiası bulunuyor. Musk, şirketin başlangıçta kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kurulduğunu ve bu çizginin terk edildiğini savunuyor.

Şirketin CEO’su Sam Altman ve yönetim kadrosu ise yapay zekâ geliştirme yarışında gerekli finansmanın sağlanabilmesi için bu dönüşümün kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.

MICROSOFT YATIRIMI VE TARTIŞMALI YAPI

Mahkemede ayrıca OpenAI’nin 2019 yılında oluşturduğu “sınırlı kâr” modeli de detaylı şekilde ele alındı.

OpenAI’nin hukuk yöneticilerinden Robert Wu’nun daha önce kaydedilen ifadesine göre, kâr amacı gütmeyen yapı; çalışanlarını ve fikri mülkiyetini yeni ticari yapıya devretti.

Bu model kapsamında Microsoft’un OpenAI’ye toplam 13 milyar dolarlık yatırım yaptığı belirtildi.

Ayrıca mahkemede, kâr amacı gütmeyen kuruluşun doğrudan finansal kazanç elde edebilmesi için yatırımcılar ve ortakların toplamda 250 milyar doların üzerinde gelir elde etmesi gerektiği bilgisi paylaşıldı.

DAVANIN ETKİSİ BÜYÜYOR

Dava yalnızca taraflar arasındaki bir anlaşmazlık olmaktan çıkmış durumda. Süreç, yapay zekâ şirketlerinin nasıl yönetilmesi gerektiği, kamu yararı ile ticari çıkarlar arasındaki dengenin nasıl kurulacağı gibi daha geniş soruları da gündeme taşıyor.

Önümüzdeki günlerde mahkemede ortaya çıkacak yeni belgelerin, teknoloji dünyasında güç dengelerini yeniden şekillendirebileceği konuşuluyor.

A19 çip ve yeni nesil modem

iPhone 17e’nin donanım tarafında Apple’ın en yeni nesil A19 işlemcisi yer alıyor. Şirket, bu çipin günlük kullanımda ve yüksek performans gerektiren işlemlerde daha akıcı bir deneyim sunduğunu belirtiyor. Cihazda ayrıca Apple tarafından geliştirilen C1X modem bulunuyor. Bu modem, önceki nesle göre daha hızlı hücresel bağlantı performansı vadediyor.

48 MP Fusion kamera ve MagSafe desteği

Yeni modelde 48 megapiksel Fusion kamera sistemi yer alıyor. 4K Dolby Vision video kaydı ve geliştirilmiş portre çekim özellikleri sunan kamera, optik kalitede 2x telefoto yakınlaştırma imkânı sağlıyor.

iPhone 17e, Qi kablosuz şarjın yanı sıra Apple’ın MagSafe teknolojisini de destekliyor. Ekran tarafında ise Ceramic Shield 2 ile güçlendirilmiş cam yapısı öne çıkıyor.

Türkiye fiyatı ve çıkış tarihi

Apple, iPhone 17e’yi Türkiye’de siyah, beyaz ve açık pembe renk seçenekleriyle satışa sunuyor. 128 GB seçeneği bulunmayan model, 256 GB depolama alanından başlıyor.

Türkiye satış fiyatları şöyle açıklandı:

iPhone 17e 256 GB: 54.999 TL

iPhone 17e 512 GB: 66.999 TL

Cihazın resmi çıkış tarihi 11 Mart olarak duyuruldu.

TWİTTER ÇÖKTÜ MÜ, NEDEN AÇILMIYOR?

Twitter yani X'e erişim sorunu yaşayan kullanıcılar ana sayfa yüklenmemesi ve akış yenileme hataları ile karşılaştığını ifade etti.

Mudanya Üniversitesi Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Yelda Fırat, akıllı telefonlar ve yapay zekanın kesişiminde yaşanan değişimle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Akıllı telefonların merkezi rolünün dönüşmekte olduğunu vurgulayan Fırat, "Akıllı telefonlar, yapay zeka ile derinlemesine entegre oldukça bugüne kadar alıştığımız cihaz ve marka hakimiyetleri sorgulanır hale geliyor. Önümüzdeki dönemde bazı köklü markaların tarih sahnesinden silinmesi sürpriz olmayabilir. Apple-Google ikilisinin uzun yıllardır süren üstünlüğü artık donanımdan çok veri ve yapay zeka modellerini kimin kontrol ettiği üzerinden şekilleniyor. Bu dönüşüm yalnızca teknolojik değil, küresel ölçekte yaşanan rekabet ve güç dengeleriyle de doğrudan bağlantılı" dedi.

Yapay zeka modelleri klasik arama motorlarının önüne geçiyor

Dr. Fırat, yapay zeka modellerinin klasik arama motorlarının yerini almaya başladığını ve küresel rekabetin bu alanda yoğunlaştığını belirterek, "Bugün ChatGPT, Grok, DeepSeek gibi yapay zeka modelleri klasik arama motorlarının önüne geçmiş durumda. Google çoğu kullanıcı için bilgi kaynağından çok konum ve yön bulma aracı haline geldi. Yapay zeka, dünyada üretilmiş verilerin ortalamasından hareket eden, geçmişten beslenen ve yeni olanı tahmin etmeye çalışan bir yapı. ABD ve Çin arasında bu alanda açık bir rekabet yaşanıyor ve yapay zeka dünyasında adeta bir ‘model savaşı' sürüyor" diye konuştu.
Teknolojik değişimin meslekleri dönüştürdüğünü belirten Fırat, yapay zekayı doğru kullanmanın önemine dikkat çekti. Fırat, "Bu gelişmeler sağlık ve eğitim başta olmak üzere birçok mesleği dönüştürüyor. Özellikle sağlık alanında yapay zekanın büyük bir devrim oluşturacağına inanıyorum; bazı branşlar dışında mevcut doktorluk pratiğinin köklü biçimde değişmesi kaçınılmaz. Eğitimde ise sınav merkezli sistemlerin anlamını yitirdiği bir döneme giriyoruz. Asıl mesele, yapay zekayı en doğru şekilde nasıl kullandığımız; çünkü yapay zeka yanılabilir ve onu doğru yönlendirmek hala insanın sorumluluğunda" dedi.

Sektörel analizlerle stratejik yol haritaları

2025 yılı itibarıyla BUTEKOM tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, farklı üretim disiplinlerini temsil eden 10 ayrı sektörde 400’ün üzerinde firma detaylı biçimde analiz edildi. Firmaların üretim kabiliyetleri, teknolojik olgunluk düzeyleri, ihracat potansiyelleri, rekabet güçleri ve proje yönetim yetkinlikleri değerlendirilerek sektör bazlı ihtiyaç analizleri gerçekleştirildi. Elde edilen veriler doğrultusunda her sektör için ihtiyaç odaklı gelişim ve dönüşüm yol haritaları oluşturuldu. Bu çalışmalar, sanayinin mevcut durumunu ortaya koymakla kalmayarak; firmaların sürdürülebilir büyüme, katma değerli üretim ve küresel rekabet hedeflerine ulaşmalarına yönelik somut yönlendirmeler sundu. Ortaya konulan yol haritaları, Türkiye’nin sanayi ve dış ticaret hedefleriyle uyumlu bir çerçeve oluşturdu.

Mükemmeliyet merkezleriyle derinleşen uzmanlık

BUTEKOM’un en ayırt edici unsurlarından biri, farklı alanlarda uzmanlaşmış mükemmeliyet merkezleri ile sanayiye sunduğu derin teknik yetkinlik tecrübesi. Bu merkezler; teknik tekstil, kompozit malzemeler, ileri mühendislik, polimer ve kauçuk teknolojileri gibi stratejik alanlarda faaliyet gösteren firmalara Ar-Ge, test, doğrulama ve prototipleme desteği sağlanıyor. Mükemmeliyet merkezleri bünyesinde yürütülen çalışmalar; firmaların ürün geliştirme süreçlerini hızlandırırken, ulusal ve uluslararası standartlara uygunluk, performans iyileştirme ve yenilikçi ürün tasarımı konularında da önemli katkılar sunuyor. Böylece BUTEKOM, yalnızca analiz yapan değil, sanayinin doğrudan üretim ve ticarileşme süreçlerine dokunan bir yapı olarak öne çıkıyor.

Kümelenme modelleriyle güçlü iş birliği kültürü

BUTEKOM’un öncelikli çalışma alanlarından biri de kümelenme modelleri oldu. Sektörler arası iş birliğini artırmayı, ortak kaynak kullanımını teşvik etmeyi ve yenilikçi projelerin önünü açmayı hedefleyen bu yaklaşım, Bursa sanayisinde önemli bir sinerji oluşturuyor. Bu kapsamda hayata geçirilen BUTEXCOMP - Bursa Teknik Tekstil ve Kompozit Malzeme Kümelenmesi, teknik tekstil ve kompozit alanlarında faaliyet gösteren 32 firmayı aynı çatı altında buluşturuyor. Tasarım, modelleme, prototipleme, test-analiz ve tedarik zinciri eşleştirme gibi alanlarda yürütülen çalışmalar, firmaların rekabet gücünü artırıyor. SETEK - Sürdürülebilir Ev Tekstili ve Teknik Tekstil Kümelenmesi ise 31 üye firma ve 7 destek kuruluşuyla sürdürülebilir üretim kültürünün yaygınlaştırılmasını hedeflerken, her iki kümelenme de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Kümelenme Destek Programı kapsamında desteklenerek kurumsal bir yapıya sahip.

Uluslararası projeler ve ileri mühendislik altyapısı

BUTEKOM’un çalışmaları uluslararası platformlarda da karşılık buluyor. Euroclusters çağrısı kapsamında desteklenen FutureProof Textiles Projesi, tekstil sektöründeki KOBİ’lerin yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerini desteklerken, BUTEXCOMP’un bu projede küme olarak yer alması Bursa sanayisinin Avrupa ölçeğinde görünürlüğünü artırıyor. Öte yandan BEBKA Teknik Destek Programı kapsamında yürütülen projelerle BUTEKOM bünyesinde ANSYS ve LS-DYNA gibi ileri mühendislik yazılımlarına yönelik uzmanlık geliştirdi. Uzay ve havacılık sektörlerine yönelik projelerde ise BUTEKOM, hizmet sağlayıcı ve çözüm ortağı olarak kritik roller üstleniyor.

Güçlü laboratuvar ve prototipleme altyapısı

BUTEKOM’un sanayiye sunduğu en önemli katkılardan biri de Ar-Ge çalışmalarını uygulamayla buluşturan çok disiplinli laboratuvar altyapısı. Analitik, yanma, yaşlandırma, kondisyonlama ve yaş kimyasal laboratuvarları; tekstil, teknik tekstil, polimer, plastik, kompozit ve kauçuk numunelere yönelik geniş kapsamlı test ve analiz hizmetleri sunuyor. Test ve analiz altyapısı; Radial Braiding, TFP, RTM, kür fırını, bant dokuma, filament sarma ve SLS 3D yazıcı gibi ileri üretim ve prototipleme sistemleriyle entegre bir yapıda çalışıyor. Bu sayede firmalar, testten prototiplemeye ve üretime uzanan tüm süreçleri tek merkezden yürütebilme imkânına sahip.

Bilimsel üretimden ticarileşmeye

BUTEKOM, Bursa Uludağ Üniversitesi başta olmak üzere akademik paydaşlarla yürüttüğü iş birlikleriyle bilimsel bilgi üretimini sanayi uygulamalarıyla entegre ediyor. Bugüne kadar üretilen 39 akademik yayın ve yapılan patent başvuruları, merkezin Ar-Ge çıktılarının ticarileşmesini hedefleyen yaklaşımını ortaya koyuyor.

"Sanayimizin dönüşüm yolculuğunun merkezinde yer alıyor"

BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, BUTEKOM’un Bursa ve Türkiye sanayisinin teknoloji odaklı dönüşümünde üstlendiği stratejik role dikkat çekti. BUTEKOM’un sanayinin ihtiyaçlarına sahada çözüm üreten bütüncül bir yapıda olduğunu vurgulayan Başkan Burkay, küresel rekabetin artık üretim hacminden çok bilgi, teknoloji ve yenilikle şekillendiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu: "Küresel rekabetin teknoloji, Ar-Ge ve inovasyon ekseninde şekillendiği bir dönemde, sanayimizin bu dönüşüme ayak uydurması hayati önem taşıyor. BUTEKOM, sanayicimizin ihtiyaçlarını masa başında değil, sahada analiz eden; bu ihtiyaçlara karşılık somut, uygulanabilir ve ölçülebilir çözümler geliştiren stratejik bir merkezdir. Bugüne kadar bin 600’den fazla firmamız BUTEKOM’un sunduğu altyapı ve hizmetlerden faydalandı. Merkezimiz yaklaşık 48 bin test ve 800’e yakın muayene işlemi gerçekleştirerek sanayimizin Ar-Ge, ürün doğrulama ve kalite geliştirme süreçlerine doğrudan katkı sağladı. Firmalarımızın rekabet gücünü artıracak yol haritalarını birlikte oluşturuyor, Ar-Ge’den ticarileşmeye uzanan tüm süreçlerde sanayicimizin yanında yer alıyoruz."

"Türkiye’nin kalkınma hedeflerine güçlü katkı"

BUTEKOM’un sahip olduğu altyapı, mükemmeliyet merkezleri ve uzmanlık alanlarının sanayiye önemli avantajlar sunduğunu ifade eden Başkan Burkay, merkezin uzun vadeli vizyonuna da dikkat çekti. İbrahim Burkay, sözlerini şöyle tamamladı: "Bursa’mızın teknoloji geliştiren, yüksek katma değerli ürünler ortaya koyan ve küresel ölçekte rekabet edebilen sanayi merkezi kimliğini daha da geliştirmek istiyoruz. Mükemmeliyet merkezleri, ileri mühendislik ve test altyapısı, kapsamlı laboratuvar imkânları ve uluslararası iş birlikleriyle BUTEKOM, bu vizyonun en önemli yapı taşlarından biridir. Kamu, üniversite ve özel sektör iş birliğiyle ülkemizin kalkınma hedeflerine güçlü katkılar sunmaya devam edeceğiz."

UYARILARDA BULUNDU

31 Aralık'ta Instagram'da yaptığı paylaşımda Mosseri, "Instagram'ın karşı karşıya olduğu temel risk, dünya giderek daha hızlı değişirken platformun bu hıza ayak uyduramaması. 2026'ya doğru bakıldığında en büyük dönüşümlerden biri şu; gerçeklik, artık sonsuz bir şekilde yeniden üretilebilir hale geliyor." dedi.

Mosseri, yapay zeka ile gerçeğini aratmayan görsellerin sınırsız bir şekilde üretilebildiğine ve sosyal medyanın giderek daha fazla miktarda gerçeğinden farksız yapay zeka ürünü fotoğraf ve videolarla dolduğuna vurgu yaptı.

"AYIRT EDİLEMİYOR"

Yapay zekanın hızla gelişen yeteneklerine karşı içeriklerin sahte olup olmadığını belirlemeye yönelik geleneksel metotlarının etkisiz kaldığını ifade eden Mosseri, bu durumun halihazırda 3 milyar aylık aktif kullanıcısı olan Instagram gibi sosyal medya platformlarını dahi zor durumda bıraktığını söyledi.

Mosseri, "Özgün olabilme, bağ kurabilme ve taklit edilemeyen bir sese sahip olma gibi içerik üreticilerini önemli kılan her şey, artık doğru araçlara sahip olan herkes tarafından yapılabiliyor. ‘Deepfake' içerikler giderek daha iyi hale geliyor. Yapay zeka ile kamera ile çekilmiş içeriklerden ayırt edilemeyen fotoğraflar ve videolar üretiliyor." ifadelerini kullandı.

Mosseri, bu nedenle gerçek içeriklerin teyit edilmesine ilişkin mekanizmanın tersine çevrilmesini ve sahte içeriklerin tespit edilmeye çalışılması yerine gerçek içeriklerin sertifikalandırılmasını önerdi.

Mosseri; Leica, Nikon ve Sony gibi kamera üreticilerinin görüntünün yakalandığı anda C2PA gibi standartlara dayalı kriptografik imzalama uygulamalarını devreye alması halinde, gerçekliği teyit edilebilir içerik üretiminin mümkün olacağını söyledi.

"META'NIN KENDİ FİLİGRANLAMA VE ETİKETLEME ÇALIŞMALARI GÜVENİLİR DEĞİL"

Facebook, Instagram ve WhatsApp gibi platformları bünyesinde barındıran teknoloji devi Meta'nın kendi filigranlama ve etiketleme çalışmalarının güvenilir olmadığını ve kolayca aşılabildiğini itiraf eden Mosseri, sosyal medya platformlarının yapay zeka ile üretilen sentetik içerikleri tespit etme konusunda giderek daha da etkisiz hale gelecekleri öngörüsünde bulundu.

Mosseri, artan yapay zeka içerikleri nedeniyle kullanıcıların artık fotoğraf ve videoların gerçek olayları yansıttığı konusundaki varsayımdan vazgeçmeleri gerektiğini ifade etti. Bunun yerine sosyal medyadaki içeriklere karşı daha şüpheci yaklaşılmasını ve paylaşımı yapanların güvenilirliği ve motivasyonlarının sorgulanması gerektiğini belirten Mosseri, kısa bir süreliğine montajlanmamış ve kusurlu görsellerin içeriğin gerçekliğinin tespiti için bir ölçü kabul edilebileceğini, fakat yapay zekanın yakında bu kusur ve eksiklikleri de taklit edebileceğinin unutulmaması gerektiğini söyledi.

Mosseri, "İnsanlar artık gerçek hissettiren içerik istiyor. Zeki içerik üreticileri, montajlanmamış, cilalanmamış hatta hoş olmayan görüntülere yöneliyor. Her şeyin mükemmelleştirilebildiği bir dünyada, kusur bir gerçeklik sinyali haline geliyor." ifadelerini kullandı.

Yılbaşı kutlamaları kapsamında devreye alınan yeni özellik sayesinde, herhangi bir gönderiyi beğenen kullanıcılar, alışılmış kırmızı kalp yerine patlayan havai fişekler ve konfeti yağmuru ile karşılaşıyor.

MOBİL UYGULAMADA BAŞLADI

Şu an için dünya genelindeki pek çok kullanıcıda aktif olan animasyonun, uygulamanın güncel sürümünü kullanan iOS ve Android cihazlarda sorunsuz çalıştığı bildirildi. Masaüstü (web) sürümünde ise özelliğin kademeli olarak yayına alınması bekleniyor.

Kullanıcıların bu sürprizi görebilmesi için yapması gereken tek şey, herhangi bir "post"un (gönderi) altındaki kalp simgesine dokunmak.

Şimdi ise Stanford araştırmacıları, Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) üzerindeki serbest uçan bir robotu yönlendirmek için yapay zekayı kullanarak, gelecekteki daha otonom uzay görevlerinin potansiyelini ortaya koydu.

Nasıl çalışıyor?

Stanford araştırma ekibi, NASA'nın küp şeklindeki Astrobee robotuyla çalışarak, bir makine öğrenimi sisteminin UUİ'nin karmaşık ve kalabalık modülleri arasında güvenli rotaları mevcut yöntemlerden çok daha hızlı nasıl planlayabileceğini gösterdi. Bu gelişme, uzay robotlarının uzun süredir karşılaştığı bir engeli aşıyor: Sınırlı bilgi işlem gücü ve minimum insan girdisiyle, bu ekstrem mühendislik ortamında hızlı ve güvenli hareket edebilme zorluğu.

Lider araştırmacı Somrita Banerjee, istasyonun labirent gibi ekipman ve deneylerle dolu olmasının hareket planlamayı özellikle zorlaştırdığını belirtti. Çünkü Dünya'daki robotlarda iyi çalışan algoritmalar, uzay uçuşu için onaylanmış daha eski ve radyasyona dayanıklı bilgisayarlarda yavaş kalıyordu.

Bu kısıtlamaları aşmak için Banerjee ve ekibi, karmaşık bir hareket planlama problemini birçok küçük adıma bölen standart bir optimizasyon yaklaşımıyla işe başladı. Ardından bir yapay zeka modelini, daha önce hesaplanmış binlerce yol üzerinde eğittiler. Bu sayede sistem, her yeni planlamaya sıfırdan hesaplama yapmak yerine, deneyime dayalı bir "sıcak başlangıç" (warm start) ile başlayabiliyor.

Banerjee, bu yaklaşımı şöyle açıklıyor: "Sıcak başlangıç kullanmak, bir yolculuk planlarken haritada düz bir çizgi çizmek yerine, daha önce gerçek kişilerin kullandığı bir rotayla başlamak gibidir. Deneyime dayalı bir başlangıç yaparsınız ve oradan optimizasyon sağlarsınız."

Bu yaklaşım, deneme çalışmalarından önce katı güvenlik kontrollerine izin verirken, asıl hesaplama süresini önemli ölçüde azalttı. Araştırmacılara göre, istasyonda yapılan testlerde yapay zeka destekli sıcak başlangıçla üretilen rotaların hesaplanması, geleneksel planlara göre yaklaşık %50 ila %60 daha hızlıydı.

Banerjee, "Yapay zekanın UUİ'deki bir robotu kontrol etmeye yardımcı olmak için ilk kez kullanılmasıdır," dedi ve ekledi: "Bu, robotların güvenliği tehlikeye atmadan daha hızlı ve daha verimli hareket edebileceğini gösteriyor; bu da gelecekteki, insanların sürekli rehberlik edemeyeceği görevler için hayati önem taşıyor."

Gelecek görevler için zemin hazırlanıyor

Ekip, benzer yapay zeka güdümlü planlamanın, gelecekte Ay'a, Mars'a ve ötesine yapılacak görevlerde robotların denetim, lojistik ve bilimsel görevleri üstlenmesine olanak tanıyacağını ve böylece astronotların daha yüksek öncelikli işlere odaklanmasını sağlayacağını belirtiyor.

Banerjee, "Robotlar Dünya'dan uzaklaştıkça ve görevler daha sık ve düşük maliyetli hale geldikçe, onları yerden sürekli tele-operasyonla kontrol edemeyeceğiz. Dahili güvencelere sahip özerklik, sadece yardımcı değil; uzay robotlarının geleceği için hayati önem taşıyor," diye ekledi.

Meta bünyesindeki Instagram, kullanıcı deneyimini artırmak amacıyla geçen yıl DM üzerinden planlı mesaj gönderme özelliğini devreye aldı. Ancak aradan geçen zamana rağmen bu pratik araç pek çok kullanıcı tarafından hâlâ keşfedilmedi.

Özellikle gece geç saatlerde mesaj atmak istemeyen ya da sabah göndermeyi düşünüp unutanlar için bu özellik adeta kurtarıcı niteliği taşıyor.

KULLANICILARA KULLANIŞLI BİR ÇÖZÜM SUNUYOR

Bu özellik, hazırladığınız mesajın anında değil, belirlediğiniz tarih ve saatte alıcıya iletilmesini sağlıyor. Kullanıcılar, tıpkı alarm kurar gibi mesajı ileri bir zamana planlayabiliyor. Doğum günü kutlamaları, tebrikler, yıldönümleri veya unutulmaması gereken hatırlatmalar için oldukça kullanışlı bir çözüm sunuyor.

MESAJ PLANLAMA NASIL YAPILIR?

Mesaj planlama özelliğini kullanmak için şu adımları izlemeniz yeterli:

Instagram DM kutusuna girin ve mesaj göndermek istediğiniz kişiyi seçin.

Mesajınızı yazın.

Gönder butonuna basmak yerine butona parmağınızı basılı tutun.

Açılan menüde mesajın iletileceği gün ve saati seçin.

Instagram, kullanıcıların mesajlarını 29 gün öncesine kadar planlamasına imkân tanıyor. Bu özelliğin yaygınlaşmasıyla birlikte platformdaki mesajlaşma alışkanlıklarının önemli ölçüde değişmesi bekleniyor.

"ŞU AN SAAT KAÇ?" SORUSUNA YANIT YOK

Ancak birçok karmaşık işlemi sorunsuz yapabilse de en basit sorulardan biri olan "Şu an saat kaç?" sorusuna doğru yanıt veremiyor.

Kullanıcılar ChatGPT'ye saati sorduğunda, genellikle tutarsız yanıtlarla karşılaşıyor.

Bazen "Cihazınızın gerçek zamanlı saatine veya konumuna erişimim yok" cevabını veriyor, bazen de bir şehir adı istiyor ancak verdiği saat, doğru zamandan dakikalarca farklı çıkıyor.

Hatta bazen doğru saati verse bile, birkaç dakika sonra tekrar sorulduğunda yanılıyor.

SEBEBİ NE?

Chip'te yayımlanan habere göre bu durum, yapay zekâ modellerinin "gerçek zamanı" hiç bilmemesinden kaynaklanıyor. Zira ChatGPT gibi büyük dil modelleri telefon ya da bilgisayarlar gibi bir saat çipine sahip değil.

"OKYANUSTA DEV BİR KİTAPLIĞIN İÇİNDE"

BirGün'ün aktardığına göre; Edinburgh Üniversitesi'nden Pasquale Minervini, bu modellerin yalnızca eğitim verilerindeki bilgilere dayanarak tahmin ürettiğini, dolayısıyla akan zaman kavramına sahip olmadığını belirtiyor. Robotik uzmanı Yervant Kulbashian ise durumu "okyanusta dev bir kitaplık içinde yaşayan ama saati olmayan bir kazazede" metaforuyla anlatıyor.

Uzmanlara göre teorik olarak modele dışarıdan gerçek zaman aktarılabilir; ancak bu, bağlam yönetimini karmaşıklaştıracağı için tercih edilmiyor. Bu nedenle ChatGPT'nin saat sorusuna verdiği hatalı yanıtlar bir hata değil, yapısal bir sınırlama olarak görülüyor.