Kanada’nın Pasifik kıyılarında yürütülen derin deniz araştırmaları, okyanusun karanlık ve yüksek basınçlı dünyasında sıra dışı bir yaşam alanını ortaya çıkardı. Vancouver Adası açıklarındaki eski bir sualtı volkanının zirvesinde araştırmacılar, yüz binlerce olabileceği tahmin edilen büyük yumurta kapsülleriyle karşılaştı.
Araştırmalar, bu yumurtaların Pasifik beyaz vatozuna (Bathyraja spinosissima) ait olduğunu gösterdi. Yaklaşık 800 ila 2 bin 900 metre derinliklerde yaşayan türün, volkan çevresindeki normalden daha sıcak suları üreme alanı olarak tercih ettiği değerlendiriliyor.
OKYANUSUN DERİNLİKLERİNDE DEV YUMURTA KOLONİSİ
Araştırmacıların dikkatini çeken yumurtalar, halk arasında İngilizcede “denizkızı keseleri” olarak anılan, deri benzeri kapsüllerden oluşuyor. Her bir yumurta kapsülünün yaklaşık 50 santimetreye kadar ulaşabildiği belirtiliyor.
Bilim insanları bölgedeki yumurtaların tamamını sayamadı. Ancak keşif alanının büyüklüğünden hareketle sayının yüz binlerce olabileceği, hatta 1 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu yoğunluk, bölgenin Pasifik beyaz vatozları açısından son derece önemli bir üreme alanı olabileceğine işaret ediyor.
Daha önce bu türün yumurtalarının hidrotermal bacaların bulunduğu alanlarda geliştiğine dair bulgular da elde edilmişti. Bilimsel araştırmalar, vatozların daha sıcak bölgeleri seçerek yumurtaların gelişim süresini kısaltmaya çalışıyor olabileceğini ortaya koymuştu.
SÖNMÜŞ SANILAN VOLKANIN ETRAFI SICAK ÇIKTI
Keşfin bir diğer dikkat çekici yönü ise yumurtaların bulunduğu volkanik alanın uzun süre hareketsiz olduğunun düşünülmesi. Araştırmalarda, deniz tabanından yükselen sıcak ve mineral bakımından zengin sıvıların bölgedeki suyu çevresine göre daha sıcak hale getirdiği tespit edildi.
Yaklaşık 1.100 metre yüksekliğe ulaşan sualtı dağı, okyanus yüzeyinin yaklaşık 1,5 kilometre altında bulunuyor. Volkanik faaliyetlerden kaynaklanan ılık sular, derin denizin normalde son derece soğuk koşullarına kıyasla yumurtaların gelişimi için avantaj sağlayan bir ortam oluşturuyor.
Bilim insanları bu nedenle bölgenin adeta doğal bir kuluçka alanı işlevi gördüğünü düşünüyor. Pasifik beyaz vatozlarının yumurtalarını özellikle bu sıcaklığın etkili olduğu bölgelere bırakması, türün üreme stratejisine ilişkin önemli ipuçları sunuyor.
PASİFİK BEYAZ VATOZU 2 METREYE KADAR ULAŞIYOR
Pasifik beyaz vatozu, okyanusun en derin bölgelerinde yaşayan ve hakkında hâlâ sınırlı bilgi bulunan türlerden biri. Bathyraja spinosissima adıyla bilinen tür, yaklaşık 800 ila 2 bin 900 metre derinliklerde görülebiliyor ve yetişkinleri yaklaşık 2 metre uzunluğa ulaşabiliyor.
Bilim insanlarının dikkatini çeken bir başka ayrıntı ise türün yumurtalarının gelişim süresinin uzun olması. Daha önce Galapagos açıklarında yapılan araştırmalarda da Pasifik beyaz vatozlarının hidrotermal bacaların yakınındaki daha sıcak bölgeleri yumurtlama alanı olarak kullandığı belirlenmişti.
Kanada açıklarındaki keşif ise bu davranışın ne kadar büyük ölçekte gerçekleşebildiğini göstermesi açısından önem taşıyor. Sualtı volkanının zirvesini kaplayan dev yumurta alanı, derin deniz ekosistemlerinin hâlâ keşfedilmeyi bekleyen ne kadar çok sır barındırdığını bir kez daha ortaya koyuyor.