Pakistan’ın başkenti İslamabad, Washington ve Tahran yönetimleri arasında gerçekleştirilen ve dünya kamuoyunun yakından takip ettiği kritik bir diplomasi trafiğine ev sahipliği yaptı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İranlı heyet arasında tam 21 saat süren doğrudan görüşmeler, tarafların uzlaşmaya varamamasıyla sonuçlandı. ABD tarafı bölgeden "nihai teklifini" sunarak ayrılırken, İran medyası başarısızlığın sorumlusu olarak Washington’un "aşırı taleplerini" gösterdi.
VANCE: KÖTÜ HABER, BİR ANLAŞMAYA VARAMADIK
Görüşmelerin tamamlanmasının ardından basın mensuplarının karşısına geçen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 21 saatlik yoğun mesainin ardından somut bir metin üzerinde mutabakat sağlanamadığını duyurdu. Görüşmelerin gerçekleşmiş olmasını "iyi haber" olarak nitelendiren Vance, anlaşma sağlanamamasını ise şu sözlerle değerlendirdi:
"Kötü haber şu ki, bir anlaşmaya varamadık. Bence bu durum ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir uzlaşı olmadan ABD’ye geri dönüyoruz."
Vance ayrıca süreç boyunca ABD Başkanı Donald Trump ile defalarca telefon görüşmesi yaparak istişarelerde bulunduklarını ve Washington’un şartlarını en net şekilde masaya koyduklarını belirtti.
NÜKLEER TAAHHÜT KRİZİ
Müzakerelerin merkezinde yer alan nükleer silahlanma konusunda taraflar arasındaki uçurumun kapanmadığı görüldü. Başkan Yardımcısı Vance, İran tarafının nükleer silah peşinde koşmayacağına ve bu hedefe ulaştıracak araçları aramayacağına dair "kesin bir taahhüt" vermediğini vurguladı. ABD’nin beklentisinin İran’ın uzun vadeli ve temel bir taahhüt altına girmesi olduğunu söyleyen Vance, "Henüz bunu görmedik" ifadesini kullandı.
Washington heyeti, İslamabad’dan ayrılmadan önce İran tarafına "nihai ve en iyi teklif" olarak nitelendirdikleri bir mutabakat metni sundu. Şimdi gözler, Tahran’ın bu son teklife vereceği yanıta çevrilmiş durumda.
İRAN’DAN KARŞI AÇIKLAMA: ABD’NİN TALEPLERİ AŞIRI
İslamabad’daki sürecin başarısızlıkla sonuçlanmasına ilişkin İran cephesinden de sert açıklamalar geldi. İran devlet televizyonu, müzakerelerin ortak bir çerçeve oluşmadan sona ermesinin ana nedeninin ABD tarafının "aşırı talepleri" olduğunu iddia etti.
Edinilen bilgilere göre Tahran heyeti, görüşmeler boyunca ABD tarafını ortak bir zemine çekmek için çeşitli girişimlerde bulundu ancak iki temel başlıkta düğüm çözülemedi:
-
HÜRMÜZ BOĞAZI MESELESİ: Bölgedeki enerji trafiği ve güvenlik kontrolüne ilişkin şartlar.
-
NÜKLEER MATERYALLERİN SEVKİYATI: Mevcut nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması konusundaki anlaşmazlıklar.
İran medyası, Washington’un bu başlıklardaki şartlarının kabul edilebilir sınırların ötesinde olduğunu öne sürerek, sürecin bu nedenle tıkandığını savundu.