Anayasa Mahkemesi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koymaya ilişkin 134. maddesi hakkında dikkat çeken bir karar verdi.
Yüksek Mahkeme, soruşturma süreçlerinde dijital materyaller üzerinde inceleme yapılmasına, verilerin kopyalanmasına ve bazı koşullarda cihazlara el konulmasına imkân tanıyan düzenlemenin bazı hükümlerini Anayasa’ya aykırı buldu.
Kararın, Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin baktığı bir kaçakçılık davası kapsamında yapılan başvuru üzerine alındığı belirtildi.
DİJİTAL VERİLER İÇİN KRİTİK KARAR
AYM’nin iptal kararı, ceza soruşturmalarında dijital verilere erişimin sınırları açısından önemli bir değerlendirme olarak öne çıktı.
CMK’nın 134. maddesi, bilgisayar ve dijital kayıtlarda arama yapılmasını, bu kayıtlardan kopya alınmasını ve gerekli durumlarda cihazlara el konulmasını düzenliyor. Ancak Anayasa Mahkemesi, söz konusu maddedeki bazı ifadelerin temel hak ve özgürlükler bakımından yeterli güvence sağlamadığı sonucuna vardı.
BAZI HÜKÜMLER İPTAL EDİLDİ
Karara göre, soruşturma kapsamında bilgisayar kayıtlarında arama yapılması, verilerin kopyalanması ve kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine ilişkin bazı hükümler iptal edildi.
AYM ayrıca, şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması veya işlemin uzun sürecek olması gerekçesiyle bilgisayar ve dijital materyallere el konulmasına imkân tanıyan düzenlemenin bazı bölümlerini de Anayasa’ya aykırı buldu.
KARAR 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
İptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedildi. Bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılması beklenirken, kararın dijital deliller, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla birlikte, dijital materyaller üzerinde yapılacak inceleme ve el koyma işlemlerinde daha açık, öngörülebilir ve hak temelli bir yasal çerçeve ihtiyacı yeniden gündeme geldi.