Akdeniz, bilim insanları tarafından iklim krizinden en fazla etkilenen bölgelerden biri olarak gösteriliyor. Uzmanlar, yüzyılın sonuna kadar deniz suyu sıcaklığının 2 ila 6 derece arasında artabileceğini öngörüyor. Ayrıca deniz sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha şiddetli yaşanması bekleniyor.
İSTİLACI TÜRLER HIZLA YAYILIYOR
Euro-Mediterranean Center on Climate Change'de görev yapan oşinograf Ronan McAdam, Akdeniz'in kapalı bir deniz olması nedeniyle ısının okyanuslara göre daha uzun süre içeride kaldığını belirtiyor. Bu durum, sıcak suları seven istilacı türlerin hızla çoğalmasına zemin hazırlıyor.
Deniz ekoloğu Ernesto Azzurro ise benekli balon balığını Akdeniz'in "en tehlikeli istilacılarından biri" olarak tanımlıyor. Uzmanlara göre Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e giren birçok yabancı tür, artık Fransa ve İspanya kıyılarına kadar yayılmış durumda.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu da istilacı türlerin uzun yıllardır bölgede bulunduğunu ancak deniz sıcaklıklarının artmasıyla birlikte 2000'li yılların başından itibaren yayılış hızlarının önemli ölçüde arttığını açıkladı.
YERLİ TÜRLER HIZLA AZALIYOR
Araştırmalara göre Akdeniz'de bugüne kadar yaklaşık 1.000 istilacı tür tespit edildi ve bunların yaklaşık 800'ü artık kalıcı hale geldi. Bilim insanları, Doğu Akdeniz'de sığ sularda yaşayan yumuşakça popülasyonunun yüzde 93 oranında azaldığını belirtiyor. İtalya'nın Adriyatik kıyılarında ise deniz sıcaklığının zaman zaman 30 derecenin üzerine çıkması nedeniyle midyelerin büyük ölçüde ortadan kaybolduğu ifade ediliyor.
Uzmanlar, sıcaklık artışının bu şekilde devam etmesi halinde özellikle midye gibi yerli türlerin geleceğinin ciddi risk altında olduğuna dikkat çekiyor.
İNSAN SAĞLIĞI İÇİN DE RİSK
İstilacı türlerin yalnızca ekosistemi değil insan sağlığını da tehdit ettiği belirtiliyor. Balon balığının tüketildiğinde yüksek derecede zehirli olduğu, aslan balığının ise zehirli dikenleri nedeniyle ciddi yaralanmalara neden olabileceği ifade ediliyor.
Bilim insanları, istilacı türlerin tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını ancak etkilerinin azaltılabileceğini söylüyor. Bu kapsamda yenilebilir istilacı türler için ticari pazar oluşturulması, balon balığı gibi zararlı türleri avlayan balıkçılara teşvik verilmesi, gemilerin balast sularının kontrol edilmesi ve deniz canlılarının taşınmasını önleyen özel gövde kaplamalarının kullanılması gibi önlemler öneriliyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda Akdeniz'de bozulan ekosistemlerin yeniden canlandırılması ve yerli türlerin korunması, bölgenin en önemli çevre mücadelelerinden biri olacak.