Bangladeş'in güneyindeki Barishal bölgesine bağlı Rajihar'da yaşayan diş hekimi Palash Chadra Barai, plastik atıkları değerlendirmek amacıyla alışılmışın dışında bir yöntem geliştirdi.
Normalde çöpe gidecek plastik şişeleri kumla dolduran Barai, bu şişeleri yan yana dizerek çimento harcıyla kapladı. Böylece plastik şişeler duvarların içinde görünmez hale gelirken, dış cephede geleneksel bir ev görünümü elde edildi. Yaklaşık 140,5 metrekare olarak planlanan tek katlı evin duvar yüksekliği ise 5,5 metre olarak tasarlandı.
PROJE YOUTUBE VİDEOLARINDAN İLHAM ALDI
Mesleği diş hekimliği olan Barai, bu fikrin mimarlık ya da mühendislik eğitimiyle değil, internette izlediği videolar sayesinde ortaya çıktığını söyledi.
Yıllarca şişelerle yapılan evlere ilişkin içerikleri takip eden Barai, daha sonra Bangladeş'in Madaripur kentinde inşa edilen benzer bir evi ziyaret ederek sistemi yerinde inceledi. Edindiği bilgilerden sonra kendi projesine başlayan Barai, bu yapının ülkenin güney bölgesindeki ilk şişe evlerden biri olduğuna inandığını ifade etti. Ancak bu iddiayı doğrulayan resmi bir kayıt bulunmuyor.
SADECE PLASTİK KULLANILMADI
"Şişe ev" olarak anılsa da yapı tamamen plastikten oluşmuyor. Evde plastik şişelerin yanı sıra tuğla, çimento, kum, demir donatı ve geleneksel yapı malzemeleri de kullanıldı. Barai'nin anlattığına göre şişeler önce tamamen kumla doldurularak sert hale getiriliyor. Daha sonra duvarlara yerleştirilen şişelerin arasındaki boşluklar harçla dolduruluyor ve üzeri tamamen çimentoyla kaplanıyor. Böylece plastik şişeler ne içeriden ne de dışarıdan görülebiliyor.
KUM, ŞİŞELERİ DAHA DAYANIKLI HALE GETİRDİ
Boş plastik şişeler kolayca ezilebilirken, kumla tamamen doldurulduklarında çok daha rijit bir yapıya kavuşuyor. Ancak uzmanlara göre şişeler tek başına yapının taşıyıcısı değil. Dayanıklılığı belirleyen temel unsurlar arasında temel sistemi, kolonlar, kirişler, kullanılan harç, bağlantılar ve tüm yapı elemanlarının birlikte çalışması yer alıyor.
Barai, evinin klasik tuğla yapılardan daha sağlam olduğunu ve deprem ile hortumlara karşı daha dayanıklı olabileceğini öne sürdü. Ancak bu açıklamalar yalnızca ev sahibinin değerlendirmelerine dayanıyor. Projeye ilişkin herhangi bir mühendislik raporu, yapısal analiz, laboratuvar testi veya resmi teknik onay bulunmuyor. Bu nedenle yapının deprem ya da hortum performansına ilişkin bilimsel olarak doğrulanmış bir sonuç paylaşılmış değil.
Bangladeş'te PET şişelerin inşaat malzemesi olarak kullanılmasına ilişkin çeşitli akademik araştırmalar bulunuyor. 2016 yılında yayımlanan bir çalışmada, kumla doldurulmuş PET şişeler ve beton kullanılarak hazırlanan bazı numunelerde yüksek basınç dayanımı elde edildiği belirtildi. Ancak araştırmacılar, laboratuvar sonuçlarının doğrudan gerçek binalara uygulanamayacağını vurguladı. 2024 yılında yayımlanan başka bir araştırmada ise kum dolu plastik şişelerin belirli koşullar altında taşıyıcı olmayan duvarlarda kullanılabileceği, ancak taşıyıcı duvarlar için incelenen kriterleri karşılamadığı sonucuna ulaşıldı.
Uzmanlara göre bu tür yapıların güvenliği yalnızca kullanılan plastik şişelere değil; temel, taşıyıcı sistem, bağlantılar ve uygulanan mühendislik çözümlerine bağlı olarak değişiyor.