Avusturya’da 14 yaş altındaki kız öğrencilerin okulda başörtüsü takmasını yasaklayan düzenleme, 1 Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Hükümet, yasanın çocukların özgür iradesini ve gelişimini korumayı amaçladığını savunurken, Müslüman kuruluşlar düzenlemenin din özgürlüğü ve eşitlik ilkeleri açısından sorunlu olduğunu belirtiyor.
14 YAŞ ALTINDAKİ ÖĞRENCİLER İÇİN YASAK BAŞLADI
Yeni düzenleme, 14 yaşını doldurmamış kız öğrencilerin devlet okulları ve özel okullarda, başlarını İslami geleneklere uygun şekilde örten başörtülerini kullanmasını yasaklıyor. Yasak okul binaları ve okul bahçelerinde geçerli olurken, okul dışındaki bazı eğitim faaliyetleri ile okul gezileri kapsam dışında tutuluyor.
Avusturya hükümeti, düzenlemenin temel gerekçesini kız çocuklarının aile veya çevre baskısından korunması ve kendi kararlarını özgürce verebilmeleri olarak açıklıyor. Hükümet kanadı, başörtüsünün bazı durumlarda çocuklar üzerinde baskı unsuru olarak kullanılabildiğini savunuyor.
Buna karşılık eleştirmenler, yasanın özellikle Müslüman kız çocuklarını hedef aldığı görüşünde. Avusturya İslam Cemaati de düzenlemeye karşı Anayasa Mahkemesi nezdinde hukuki mücadele yürütüleceğini açıkladı.
İHLAL HALİNDE AŞAMALI YAPTIRIM UYGULANACAK
Yasağın uygulanmasında ilk sorumluluk okul yönetimi ve öğretmenlere verildi. Bir öğrencinin yasak kapsamındaki başörtüsünü taktığının tespit edilmesi halinde, öncelikle öğrenciden başörtüsünü çıkarması isteniyor.
Öğrencinin yasağa uymaması durumunda okul yönetimi, öğrenci ve velileriyle görüşme gerçekleştiriyor. İhlalin tekrarlanması halinde eğitim makamları sürece dahil ediliyor. Sonraki aşamalarda çocuk ve gençlik hizmetlerinin bilgilendirilmesi de mümkün oluyor.
Düzenlemede, yasağın uygulanmasını sağlamayan veliler için 150 ila 800 euro arasında idari para cezası öngörülüyor. Cezanın ödenmemesi halinde ise iki haftaya kadar ikame hapis uygulanabileceği belirtiliyor. Ancak yaptırımın doğrudan ilk ihlalde değil, aşamalı sürecin ardından gündeme gelmesi planlanıyor.
Öğretmen temsilcileri ise eğitimcilerin, öğrencilerle pedagojik ilişki kurmak yerine denetim ve bildirim mekanizmasının parçası haline getirilebileceği uyarısında bulunuyor.
ANAYASA MAHKEMESİ’NİN ÖNCEKİ KARARI GÜNDEMDE
Avusturya’da başörtüsü yasağı tartışması yeni değil. Anayasa Mahkemesi, 2020 yılında ilkokul öğrencilerine yönelik daha önceki başörtüsü yasağını eşitlik ve din özgürlüğü ilkelerine aykırı bularak iptal etmişti.
Mahkeme, önceki düzenlemenin görünüşte genel bir yasak içermesine rağmen uygulamada esas olarak İslami başörtüsünü hedef aldığı değerlendirmesinde bulunmuştu. Yeni düzenlemede yaş sınırı 14’e yükseltilirken, hükümet farklı gerekçelerle hazırlanan yasanın anayasal sorunları giderdiğini savunuyor.
Anayasa Mahkemesi, yeni yasaya karşı yapılan bazı başvuruları ise düzenleme henüz yürürlüğe girmeden önce başvuru sahiplerinin güncel olarak etkilenmediği gerekçesiyle usulden reddetti. Mahkeme bu kararda yasağın esasına ilişkin nihai bir değerlendirme yapmadı.
Böylece Avusturya’da başörtüsü yasağı eğitim yılının başlamasıyla birlikte fiilen uygulanmaya başlarken, düzenlemenin din özgürlüğü, çocuk hakları ve eşitlik ilkeleri bakımından nasıl değerlendirileceği yönündeki hukuki ve siyasi tartışmalar sürüyor.
