Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Tayar, Bursa Saati'ne yaptığı değerlendirmede, yaz aylarında beslenme düzeninin mevsim koşullarına uygun şekilde yeniden planlanmasının önemine dikkat çekti.
"Sıcak havalarda vücudun yükünü artırmayın"
Prof. Dr. Mustafa Tayar, yaz aylarında yükselen hava sıcaklıklarının vücudun ısı dengesini korumasını zorlaştırdığını belirterek, ağır ve yağlı besinlerin sindirimi sırasında ortaya çıkan metabolik yükün vücut sıcaklığını daha da artırdığını söyledi.
"Artan hava sıcaklığı ve nem, vücudun termoregülasyon mekanizmalarını zorlar. Yağlı ve yüksek kalorili besinler sindirilirken oluşan termik etki nedeniyle vücut daha fazla enerji harcar ve ısı üretir. Bu nedenle yaz aylarında sindirimi kolay, hafif ve su içeriği yüksek besinler tercih edilmelidir." dedi.
Terlemeyle sadece su değil, mineraller de kaybediliyor
Sıcak havalarda terleme miktarının arttığını hatırlatan Tayar, bunun yalnızca su kaybına değil, aynı zamanda önemli minerallerin eksilmesine de yol açtığını ifade etti.
"Yaz döneminde enerji ihtiyacı kişiden kişiye değişse da sıvı ve mineral ihtiyacı belirgin şekilde artar. Terleme yoluyla sodyum, potasyum ve magnezyum gibi mineraller kaybedilir. Bu nedenle gün içerisinde yeterli miktarda su içmenin yanı sıra ayran, yoğurt ve maden suyu gibi içeceklerle birlikte mevsim sebze ve meyvelerinin tüketimi de önem taşır."
En büyük hata: Su yerine şekerli içecek tüketmek
Yaz aylarında yapılan beslenme hatalarının sağlık sorunlarına davetiye çıkarabileceğini belirten Prof. Dr. Tayar, özellikle şekerli ve gazlı içeceklerin suyun yerini tutmadığını söyledi.
Tayar, en sık karşılaşılan yanlışları şöyle sıraladı:
- Yeterli miktarda su içmeyip serinlemek amacıyla şekerli ve asitli içeceklere yönelmek,
- Ana öğünleri yalnızca meyve tüketerek geçiştirmek,
- Mayonezli ürünler, tavuk ve kıyma gibi çabuk bozulan gıdaları uygun koşullarda muhafaza etmemek,
- Tatilde açık büfelerde porsiyon kontrolünü kaybetmek,
- Geç saatlerde ağır yemekler tüketmek,
- Dondurmayı kontrolsüz miktarlarda yemek,
- Mangalda etleri aşırı derecede pişirerek yakmak.
Gıda zehirlenmelerine karşı uyarı
Yaz sıcaklarında gıdaların çok daha hızlı bozulduğunu vurgulayan Tayar, özellikle açıkta beklemiş yiyeceklerin tüketilmemesi gerektiğini söyledi.
Sıcak havalarda soğuk zincirin korunmasının büyük önem taşıdığını belirten Tayar, et, tavuk, süt ve süt ürünleri gibi riskli besinlerin uzun süre oda sıcaklığında bırakılmasının gıda kaynaklı enfeksiyon riskini artırdığını ifade etti.
Sağlıklı yaz beslenmesinin temel kuralları
Prof. Dr. Mustafa Tayar, yaz aylarında sağlıklı beslenmenin temel prensiplerini ise şu şekilde özetledi:
"Yeterli su tüketimi, hafif öğünler, mevsim sebze ve meyveleri, kaliteli protein kaynakları ve gıda güvenliği yaz beslenmesinin temelini oluşturur. Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller ve kuruyemişlerden zengin; şeker, tuz ve sağlıksız yağlardan fakir bir beslenme modeli hem sıcak havaların olumsuz etkilerini azaltır hem de genel sağlığın korunmasına katkı sağlar."
Uzmanlar, özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık havada çalışanların sıcaklığın en yoğun hissedildiği öğle saatlerinde güneşten kaçınmaları, düzenli aralıklarla su tüketmeleri ve ağır yemekler yerine küçük porsiyonlardan oluşan hafif öğünleri tercih etmeleri gerektiğini vurguluyor.
HABER: BURHAN KURTULMUŞ