HABER: BURHAN KURTULMUŞ
Koza Han’da masaların süresiz kaldırılmasına ilişkin tebligatın esnafa ulaşmasının ardından tarihi avluda hareketli günler yaşandı. Kararın duyulmasıyla birlikte çok sayıda Bursalı, gelişmeleri yerinde takip etmek için hanın yolunu tuttu. Tebligatta belirtilen gün ve saat geldiğinde işletmeler, resmi bildirim doğrultusunda masa ve şemsiyelerini tek tek kaldırmaya başladı.
Tebligat geldi, masalar kalktı: Bursalılar hana akın etti
Tarihi dükkânların büyük bölümü karara doğrudan uyarken, zabıta ekiplerine direnen bir işletme ise yaşanan tartışmalara rağmen masalarını toplamak zorunda kaldı. Böylece hanın simgesi haline gelen avlu düzeni bir anda değişti.
Sorun yeni değil: Vakıf–mülk sahibi itilafı
Kozahan’daki masa tartışması aslında uzun süredir devam eden bir yetki ve mülkiyet krizinin yansıması. Osmanlı’nın kuruluş döneminde inşa edilen ve vakıf eseri olarak hizmet veren tarihi yapının bazı dükkânları bugün özel mülk statüsünde bulunuyor.
Han içerisindeki dükkânların bir bölümü Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kiraya verilirken, diğer kısmı özel mülk sahipleri tarafından kullanılıyor ya da kiralanıyor. Tartışmanın temelinde ise iç avlunun idaresi yer alıyor.
Koza Han yönetimi, masaların bulunduğu avlunun tek başına Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare edilmesine karşı çıktı. Açılan davada ilk derece mahkemesi mülk sahiplerini haklı buldu. Dosya istinafa taşındı; bölge mahkemesi de kararı değiştirmedi. Süreçte gözler Yargıtay’dan çıkacak nihai karara çevrildi.
Şu aşamada masaların yer aldığı alanla ilgili davada mülk sahiplerinin hukuki olarak daha avantajlı konumda olduğu değerlendiriliyor.
AFAD raporu belirleyici oldu: Tahliye yolları uygun değil
Masa krizinin büyümesinde yalnızca mülkiyet tartışması değil, güvenlik gerekçeleri de etkili oldu. AFAD tarafından yapılan incelemelerde, tarihi han içerisindeki tahliye yolları ve kapıların acil durum senaryoları açısından yeterli olmadığı tespit edildi.
Hazırlanan afet planı doğrultusunda işletmelerden masalarını tahliye koridorlarına göre yeniden düzenlemeleri istendi. Ancak plana riayet edilmediği gerekçesiyle süresiz masa kaldırma tebligatları, ayrım yapılmaksızın tüm dükkânlara uygulandı.
Bu uygulama, kurallara uymaya çalışan esnafın da aynı yaptırımla karşı karşıya kalmasına neden oldu ve tepkileri artırdı.
Restorasyon gölgesinde sert uygulama
Masaların kaldırılması kararında hanın restorasyon gündeminin de etkili olduğu öne sürüldü. Nitekim masaların sökülmesinin ardından avluya turuncu park dubalarının vidalanması ve inşaat iskelesi için malzeme yığılması kamuoyunda soru işaretlerine yol açtı.
Bursalı sanat tarihçisi Kozahan'ın görülmeyen yüzünü anlattı
Tarihi dokunun korunması amacıyla daha önce şemsiye ve bahçe mobilyalarının estetik kriterlere uygun şekilde seçilmesi kararı, esnafın desteğiyle hayata geçirilmişti. Ancak son uygulamanın istişare edilmeden yürürlüğe konulması, işletmeciler tarafından “dayatma” olarak nitelendirildi.
Sosyal medyada bilgi kirliliği
Süreç boyunca sosyal medyada birçok yanıltıcı bilgi dolaşıma girdi. Masaların tamamen ve kalıcı olarak yasaklandığı yönündeki paylaşımlar kısa sürede yayıldı. Oysa gündemde olan konu, masaların tümüyle kaldırılmasından ziyade kontrol altına alınması ve afet planına uygun hale getirilmesiydi.
Yönetim değişti, rüzgâr tersine döndü
Masaların kaldırılmasından bir gün sonra Koza Han yönetiminde değişikliğe gidildi. Yeni yönetim, süreci daha yapıcı ve hukuki zeminde yürütme kararı aldı. Bireysel başvuruların ardından kısa süre içinde dengeler değişti.
Mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı alan dükkânlar, masalarını yeniden koymak için yasal dayanak elde etti. Gelen tepkiler ve yargı kararları sonrası avludaki dubalar söküldü, inşaat malzemeleri kaldırıldı ve masalar peyderpey geri döndü.
Esnaf istişare istiyor
Esnafın en büyük rahatsızlığı, belediye ve vakıf yönetimi tarafından sürecin yeterli istişare yapılmadan uygulanmaya çalışılması oldu. Son genel kurulda hanın eski kahvecilerinin de yönetim kuruluna girmesiyle birlikte, sürecin daha sağduyulu yönetilmesi için adımlar atıldı.
Kozahan'ın avukatından Bursa Saati'ne açıklama: "Uzlaşı"
Birçok işletme, masa sayısını azaltarak ve yerleşim planını AFAD kriterlerine uygun hale getirerek hizmet vermeye başladı. Böylece hem güvenlik planına uyum sağlanması hem de hanın geleneksel avlu kültürünün korunması hedeflendi.
Belediye ile kritik görüşme
Kozahan Derneği yöneticileri, Erkan Aydın ile bir araya geldi. Görüşmede sürecin esnafla istişare içinde yürütülmesi konusunda karşılıklı irade beyan edildiği açıklandı. Tarafların, hem tarihi dokunun korunacağı hem de ticari hayatın sürdürülebileceği bir model üzerinde çalışacağı ifade edildi.
Kozahan’da masa düzeni tartışması sürüyor: 5 çay ocağından biri uygulamayı durdurdu
Son durum: Masalar geri döndü, gözler nihai kararda
Gelinen noktada masaların tamamının değil, afet planına uygun şekilde düzenlenmiş bir bölümünün kullanılmasına sıcak bakılıyor. Hukuki süreç ise Yargıtay aşamasında devam ediyor.
Asırlardır Bursa’nın ticari ve kültürel hayatının kalbinde yer alan Koza Han’da yaşanan masa krizi, yalnızca bir düzenleme tartışması değil; mülkiyet, kamu güvenliği, restorasyon ve katılımcı yönetim başlıklarının iç içe geçtiği çok boyutlu bir süreç olarak kayıtlara geçti.