Jared Isaacman, 28 Nisan'daki Senato oturumunda Plüton'un yeniden gezegen olarak tanınmasını desteklediğini açıkladı. Keşfinin Amerikalı astronom Clyde Tombaugh'a ait olduğunu hatırlatan Isaacman, bu onurun Tombaugh'a iade edilmesi gerektiğini vurguladı.
Plüton, 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği'nin (IAU) belirlediği yeni gezegen tanımının dışında kaldıktan sonra "cüce gezegen" kategorisine alınmıştı. Bu kararın fitilini, 2005'te Plüton'dan daha kütleli olan Eris'in keşfi ateşlemişti.
TARTIŞMALI KRİTERLERİ KARŞILAYAMIYOR
IAU'nun tanımına göre bir gök cisminin gezegen sayılabilmesi için Güneş etrafında yörüngede bulunması, kendi kütleçekimiyle yuvarlak bir şekil alacak kadar kütleye sahip olması ve yörüngesindeki diğer cisimleri temizlemiş olması gerekiyor. Plüton üçüncü kriteri karşılayamıyor.
Bilim dünyasının bir kesimi bu tanımı başından beri sorunlu buluyor. Bazı astrobiyologlar, bir cismin gezegen olup olmadığının yörüngesindeki dinamiklere değil kendi fiziksel özelliklerine göre belirlenmesi gerektiğini savunuyor.
Eleştirmenler ayrıca "Güneş etrafında dönme" şartının teknik olarak güneş sistemimiz dışındaki binlerce ötegezegenin resmi gezegen sayılmasını da engellediğine dikkat çekiyor. Araştırmalar, "yörünge temizleme" kriterinin son 200 yıllık bilimsel literatürde neredeyse hiç kullanılmadığını ortaya koyuyor.
YENİ TANIM DA KURTARAMIYOR
2024 yılında üç gezegen bilimcisi daha ölçülebilir bir tanım önerdi. Bu öneriye göre bir yıldız etrafında dönen ve kütlesi belirli bir aralıkta kalan cisimler gezegen sayılacak. Ancak Plüton bu yeni kriterlere göre de gerekli kütleye ulaşamıyor ve statüsü değişmiyor.
Isaacman'ın Senato kürsüsündeki açıklaması tartışmayı bilim çevrelerinin dışına taşıdı. Plüton'nun sınıflandırması, şimdi siyasi bir boyut da kazanmış oldu.