Türkiye’den Avrupa’ya uzanan karayolu taşımacılığında Macaristan üzerinden geçişlerde yaşanan dozvola sorunu, ihracatçılar açısından yeni bir risk oluşturuyor. Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin (UND) açıkladığı verilere göre Macaristan transit geçiş belgelerinin 1.140 adede gerilediği ve belgelerin 13-14 Ekim tarihlerinde tükenmesinin beklendiği bildirildi. ESA Lojistik Yönetim Kurulu Başkanı Erdi Altıntaş, yıl sonu sevkiyatlarını etkileyebilecek sorunun geçici belge takviyeleriyle değil, gerçek ihtiyaca göre belirlenen bir sistemle çözülmesi gerektiğini vurguladı.
MACARİSTAN KOTASI AVRUPA İHRACATINI ETKİLİYOR
Macaristan, Türkiye’den Almanya, Avusturya, Çekya, Polonya ve Batı Avrupa ülkelerine gerçekleştirilen karayolu taşımacılığında önemli geçiş noktaları arasında yer alıyor. Bu nedenle geçiş belgelerinin yetersiz kalması, yalnızca Macaristan’a yönelik taşımaları değil, Orta ve Batı Avrupa’ya yapılan ihracat seferlerinin önemli bir bölümünü de etkiliyor.
ESA Lojistik Yönetim Kurulu Başkanı Erdi Altıntaş, dozvola olarak bilinen belgenin bir aracın yabancı ülkeye giriş yapabilmesi veya o ülke üzerinden transit geçiş gerçekleştirebilmesi için gerekli olduğunu hatırlattı. Altıntaş, geçiş belgelerindeki yetersizliğin Avrupa’ya yönelik taşımacılık faaliyetlerinde aksamalara yol açabileceğine dikkat çekti.
EK BELGELER İHTİYACI KARŞILAMAYA YETMİYOR
UND verilerine göre 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’den Avrupa’ya 875 bin ihracat seferi gerçekleştirildi. Bu seferlerin 560 bini Türk plakalı araçlarla yapılırken, Avrupa seferlerinde bir önceki yıla kıyasla yüzde 4 artış yaşandı.
Taşımacılık hacmindeki büyümeye karşılık geçiş belgesi kotalarının aynı hızda yükselmediğini belirten Altıntaş, günde ortalama 500 Türk tırının çıkış yaptığına işaret etti. Altıntaş’a göre gündeme gelen 10 bin adetlik ek belge, yaklaşık 20 günlük ihtiyacı karşılayabiliyor.
Her yıl sonuna doğru benzer bir sorunla karşılaşılmasının geçiş belgesi meselesini kronik bir probleme dönüştürdüğünü ifade eden Altıntaş, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın ek belge teminine yönelik girişimlerini önemli bulduklarını ancak bu adımların yalnızca kısa süreli rahatlama sağlayabileceğini söyledi.
Altıntaş, kotaların gerçek taşımacılık ihtiyacına göre belirlenmesi, görüşmelerin kriz dönemleri beklenmeden yılın başında yürütülmesi ve sorunun kalıcı biçimde çözüme kavuşturulması gerektiğini dile getirdi.
İHRACATÇILARA ERKEN SEVKİYAT VE REZERVASYON ÇAĞRISI
Geçiş belgelerindeki yetersizliğin yalnızca lojistik şirketlerini değil, ihracat zincirinin tamamını ilgilendirdiğini belirten Altıntaş, sevkiyatların gecikmesi ve maliyetlerin artması riskine karşı ihracatçı firmaların planlamalarını erkenden yapmalarını önerdi.
Altıntaş, yıl sonuna yönelik yüklerin mümkün olduğunca erken gönderilmesinin önemini vurguladı. Ayrıca Ro-Ro ve intermodal taşımacılık seçeneklerinde rezervasyonların önceden yapılması çağrısında bulundu.
Sektör temsilcisi, Avrupa’ya ihracatta yaşanan geçiş belgesi sorununun geçici eklemeler yerine uzun vadeli ve ihtiyaca dayalı bir sistemle ele alınması gerektiğini belirtti.
