Türkiye’de özellikle Bursa merkezli blueberry (yaban mersini/mavi yemiş) üreticilerinin son üç yıldır sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturmak için büyük mücadele verdiğini belirten Uludağ Blueberry Derneği Başkanı Erkan Ateş, 2026 hasat döneminde yapılan yoğun ithalatın sektörde ciddi bir krize neden olduğunu söyledi.
Ateş, tarifeli kontenjan kapsamında Gürcistan’dan gerçekleştirilen blueberry ithalatının, tam hasat dönemine denk gelmesi nedeniyle yerli üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade etti.
“Yerli üreticinin maliyeti 250 TL, ithal ürün 170 TL seviyesinde”
Blueberry üretiminde en büyük sorunun maliyet farkı olduğunu vurgulayan Ateş, Türkiye’de toprakta üretim yapan çiftçinin kilogram maliyetinin yaklaşık 250 TL seviyesine ulaştığını söyledi.
Ateş, “Sadece hasat, yani tek tek elle toplama maliyeti yaklaşık 150 TL/kg. Buna budama, gübreleme, sulama, bakım ve diğer işçilik giderleri eklendiğinde üretim maliyetimiz yaklaşık 250 TL/kg’a ulaşıyor. Buna karşılık ithal ürünlerin yaklaşık 3,5 avro yani 170-180 TL/kg seviyesinde ülkeye girmesi, yerli üreticinin rekabet gücünü ortadan kaldırıyor” dedi.
“2026 sezonu üretici için büyük kayıpla tamamlandı”
Hasat döneminde piyasaya giren ithal ürünlerin fiyat dengesini bozduğunu belirten Ateş, Türkiye’de blueberry üreticisinin 2026 sezonunu büyük ölçüde zararla kapattığını dile getirdi.
Ateş, “Üreticimiz yıllardır büyük emek vererek bir piyasa düzeni oluşturmaya çalıştı. Ancak hasadın en yoğun olduğu dönemde yapılan ithalat, bu emeği ve fiyat dengesini ciddi şekilde sarstı” diye konuştu.
Bursa üretimin yüzde 43’ünü karşılıyor
Türkiye’de blueberry üretiminin önemli bölümünün Bursa ve Antalya’da gerçekleştirildiğini aktaran Ateş, sektörün bölgesel dağılımına dikkat çekti.
Ateş, “Türkiye’de blueberry üretiminin yaklaşık yüzde 43’ü Bursa’da, yüzde 38’i ise Antalya’da yapılıyor. Geri kalan üretim ise başta Karadeniz olmak üzere farklı illerimizde gerçekleştiriliyor. Ancak üretimin merkezinde bulunan Bursa ve Antalya, hasat dönemindeki ithalattan en fazla etkilenen bölgeler oldu” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de yıllık yaklaşık 10 bin ton blueberry üretimi yapıldığını belirten Ateş, bunun yaklaşık 4 bin tonunun Bursa’da, ağırlıklı olarak toprakta ve organik üretim modeliyle gerçekleştirildiğini söyledi.
“Kamu destekli yatırımlar da zarar gördü”
İthalat baskısının yalnızca geleneksel üreticileri değil, devlet destekleriyle kurulan modern üretim tesislerini de etkilediğini kaydeden Ateş, saksı kültürü ve hidroponik üretim yapan işletmelerin de ekonomik kayıp yaşadığını belirtti.
Ateş, “Devletimizin milyonlarca dolarlık hibe, yatırım teşviki ve uygun kredi destekleriyle kurulmasına katkı sağladığı tesisler de aynı ithalat baskısından olumsuz etkilendi. Bir taraftan üretim teşvik edilirken diğer taraftan hasat döneminde yapılan ithalat, bu yatırımların sürdürülebilirliğini tehdit ediyor” dedi.
“420 TL taban fiyat dengesi ticari çıkarlara alet edildi”
Uludağ Blueberry Derneği olarak yaklaşık üç yıldır üreticinin emeğini korumak için mücadele ettiklerini belirten Erkan Ateş, oluşturulan 420 TL/kg taban fiyat uygulamasının ithalat yapan firmalar tarafından kendi ticari çıkarları doğrultusunda kullanıldığını öne sürdü.
Ateş, “Üreticinin alın teriyle oluşturduğu fiyat dengesi, hasadın yoğun olduğu dönemde piyasaya sürülen ithal ürünlerle bozuldu. Firmalar yerli üreticinin oluşturduğu piyasa yapısından faydalanırken, üreticimiz emeğinin karşılığını alamadı” açıklamasında bulundu.
“Hasat döneminde üreticiyi koruyacak ithalat politikası şart”
Türkiye’de blueberry üretiminin geleceği için ithalat politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini vurgulayan Ateş, yerli üreticinin korunmasının tarımsal sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Ateş, “Hasat döneminde gerçekleştirilen plansız ve kontrolsüz ithalat yalnızca üreticiyi değil, ülkemizin tarımsal yatırımlarını, kırsal kalkınmasını ve yerli üretimin geleceğini de olumsuz etkiliyor. Türkiye’de blueberry üretiminin sürdürülebilir olması için hasat dönemlerinde yerli üreticiyi koruyacak düzenlemeler acilen hayata geçirilmeli” dedi.
