Bursa Saati ekranlarında Burhan Kurtulmuş’un sunduğu Doğanın Sesi programında, Ovader Başkanı Sinan Kaya ile Bursa Ziraat Mühendisleri Odası 2. Başkanı Fikret Gizir, Bursa’da tarım alanlarından geçen otoyol projelerine ilişkin kritik uyarılarda bulundu. Konuklar, hem zeytinde yaşanan rekolte düşüşünü hem de planlanan otoyolun incir ve zeytin üretimine olası etkilerini anlattı.
Zeytinde Rekolte Düşüşü Bekleniyordu
Ovader Başkanı Sinan Kaya, zeytinde bu yıl “yok yılı” yaşandığını belirterek, kuraklığın da etkisiyle ağaçların kendini toparlayamadığını söyledi. Kaya, rekolte düşüklüğünün beklenen bir durum olduğunu ve bunun fiyatlara da yansıyacağını ifade etti. Ancak zeytin üretiminin yalnızca var-yok yılı döngüsüyle açıklanamayacak kadar ciddi sorunlar barındırdığını vurguladı.
Bursa Ziraat Mühendisleri Odası 2. Başkanı Fikret Gizir ise geçen yıl çeyrek asrın en yüksek veriminin alındığını hatırlatarak, bu nedenle bu yıl düşük ürün beklendiğini söyledi. Gizir, Bursa’da yaygın olan Çelebi tipi zeytinin bu döngüyü net gösterdiğini, Gemlik tipi zeytinde ise doğru bakım yapıldığında her yıl ürün alınabildiğini belirtti. Türkiye’de 88 farklı zeytin türü bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Soğuk Hava ve Don Riski Uyarısı
Fikret Gizir, geçen yıl yaşanan don ve dolu olaylarının da zeytini olumsuz etkilediğini vurgulayarak, zeytin için -7 derecenin kritik eşik olduğunu söyledi. Bu kış yaşanacak hava koşullarının, önümüzdeki yılın verimini doğrudan etkileyeceğine dikkat çekti.
“Otoyol Tarım Arazilerinin İçinden Geçiyor”
Sinan Kaya, Gebze–Orhangazi–İzmir Otoyolu ile bağlantılı Mudanya–Aydınpınar yolu projesinin tarım arazilerinden geçtiğini belirterek, bu durumun üretim üzerinde ciddi baskı oluşturacağını söyledi.
Özellikle Bursa’ya özgü siyah incirin son derece hassas bir ürün olduğuna dikkat çeken Kaya, incirin döllenmesinin sineklerle gerçekleştiğini, hava akışı ve çevresel koşullardaki değişimin verimi doğrudan etkilediğini ifade etti. Otoyolun hava sirkülasyonunu ve egzoz emisyonunu değiştireceğini belirten Kaya, bu durumun incir üretimini olumsuz etkileyeceğini söyledi.
“Yarı Yarıya Rekolte Kaybı Öngörüyoruz”
Kaya, otoyolun geçmesi halinde bölgede yarı yarıya rekolte kaybı yaşanabileceğini öngördüklerini belirtti. Geçen yıl 20 bin ton siyah incir ihracatı yapıldığını hatırlatan Kaya, buna rağmen üreticinin yıllardır beklediği sulama göletinin hayata geçirilmediğini söyledi.
3 Bin Dekar Tarım Arazisi Risk Altında
Bursa Ziraat Mühendisleri Odası 2. Başkanı Fikret Gizir, otoyol projesinin 2024 yılında gündeme geldiğini ve ÇED sürecine bu aşamada dahil olduklarını belirtti. Projenin Mudanya, Nilüfer ve Osmangazi ilçelerinde tarım arazilerine zarar vereceğini tespit ettiklerini söyledi.
Gizir, otoyol güzergâhında 70–80 metre genişliğinde bir alanın tahrip olacağını ve toplamda 3 bin dekar tarım arazisinin üretim dışı kalacağını öngördüklerini ifade etti. İncir, zeytin ve şeftalinin AB koruma menşeine sahip ürünler olduğunu vurgulayan Gizir, Bursa’nın bu ürünlerden 86 milyon dolarlık ihracat geliri elde ettiğini söyledi.
“Bursa Bir Tarım Kentidir”
Bursa’nın çok verimli topraklara sahip bir tarım kenti olduğunu belirten Gizir, bazı bölgelerde yılda iki hatta üç ürün alınabildiğini ifade etti. Bu nedenle tarım arazilerinin korunması gerektiğini söyleyen Gizir, otoyol güzergâhının yeniden planlanması çağrısında bulundu.
“Aynı Hataları Tekrar Etmeyelim”
Programın sonunda yeniden söz alan Sinan Kaya, hızlı tren projesi sonrası şeftali bahçelerinde kalite ve rekolte düşüşü yaşandığını, arıların bölgeye gelmemesi nedeniyle tozlaşmanın azaldığını anlattı. Kaya, üretimin son derece hassas bir süreç olduğunu vurgulayarak, “Yol ve tren projeleri yapılırken çiftçiye danışılmalı” dedi.
Kaya, planlanan otoyol projesiyle 13 bin 500 zeytin ve incir ağacının kesileceğini belirterek, ortak akılla hareket edilmesi çağrısında bulundu.
