HABER: BURHAN KURTULMUŞ
Bursa’nın fethine kadar uzanan geçmişiyle Kızık Türkleri’nin en iyi korunan yerleşimlerinden biri olan Cumalıkızık, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu” başlığıyla dahil edildi.
Osmanlı sivil mimarisinin özgün örneklerini barındıran köy, dar taş sokakları ve cumbalı evleriyle her yıl yerli ve yabancı turist akınına uğruyor. Özellikle hafta sonları yoğunluk dikkat çekiyor.
Tezgâhlarda şiddet çağrışımlı ürünler
Ancak tarihi atmosferiyle öne çıkan köyde, son yıllarda hediyelik eşya tezgâhlarında yer alan bazı ürünler eleştiri konusu oldu.
Özellikle üzerinde “Akıllı ol”, "Kemik kırıcı", “Aklını alırım” ve “Her eve lazım” gibi ifadeler bulunan ahşap sopalar görenleri şaşkına çeviriyor. Şiddeti çağrıştırdığı belirtilen bu ürünlerin, Osmanlı mirasıyla bağdaşmadığı ifade ediliyor.
Yerli üretim hediyelikler arasında ise silah, çakı, tabanca, sapan, ok ve kılıç gibi ürünlerin satışa sunulması da tartışmaları artırıyor.
Osmanlı köyünde yabancı kültür sembolleri
Cumalıkızık çarşısında dikkat çeken bir diğer unsur ise yabancı kültürlere ait ürünlerin yoğunluğu.
Rus kültürünün sembollerinden matruşka bebekleri, Çin kültürünü yansıtan el davulları ve Latin müzik enstrümanları tezgâhlarda yer alıyor. Osmanlı ya da Türk kültürüne ait ürünlerin sınırlı olması, ziyaretçiler arasında soru işaretlerine yol açıyor.
Cumalıkızık sokaklarında dolaşırken Osmanlı kültürü yahut Türk kültürüne dair ürünlerden çok yabancı hediyeliklere rastlamak olası bir durum. Osmanlı kültürüne dair bir ürünün olmadığı tezgahlarda Frida Kahlo'nun portresi, Gepetto'nun Pinokyosu'nu bulmak mümkün. Bu tür ürünlerin satılması da köyün tarihi kimliğiyle uyumsuz bulunuyor.
Çok sayıda yabancı çizgi film kahramanı figürü ve ithal plastik oyuncakların varlığı ise bazı ziyaretçiler tarafından “köyün sıradan bir turistik pazara dönüşmesi” şeklinde yorumlanıyor.
Tarihi, kültürel kimlik tartışması
Yaklaşık 700 yıllık geçmişiyle Osmanlı’nın kırsal yaşam kültürünü yansıtan Cumalıkızık’ta, tezgâhlardaki ürün çeşitliliği kimlik tartışmasını beraberinde getirdi.
Tarihi dokusuyla öne çıkan ve UNESCO koruması altındaki köyde, kültürel mirasla uyumlu ürünlerin teşvik edilmesi gerektiği yönünde görüşler dile getiriliyor. Turizm sezonu yaklaşırken gözler, köyün tarihi kimliğini koruyacak adımların atılıp atılmayacağına çevrildi.
