Bursa’nın en önemli su kaynaklarından ve eko-sistem merkezlerinden biri olan İznik Gölü, son 10 yıldır iklim kriziyle mücadele ederken, çevredeki sanayi tesislerinin orantısız su tüketimi gölü yok olma noktasına getirdi. Orhangazi yakasında bulunan ve gölün derinliklerine kadar uzanan devasa pompa istasyonu ile emiş boruları, insansız hava araçlarıyla (İHA) ilk kez havadan görüntülendi. Su seviyesinin düşmesiyle çıplak gözle görülebilir hale gelen devasa borular, tarım üreticilerinin ve çevre örgütlerinin büyük tepkisini çekti.
"Bütün barajlar doldu ama İznik Gölü hâlâ çekiliyor"
İznik Gölü’ndeki içler acısı tabloya ve sanayi tesislerinin kapalı kapılar ardındaki su kullanımına sert tepki gösteren İznik Ziraat Odası Başkanı Vedat Çakar, gölün geleceğinin tehlikede olduğunu vurguladı. Türkiye genelinde barajların dolup taştığı bir dönemde İznik Gölü'ndeki su seviyesinin geçen yıla oranla 30-40 santimetre daha aşağıda olduğunu belirten Çakar, "Bu yağan yağmurlar nereye gidiyor? Gölün ortasına kadar giden üç devasa boru var ve bunlar Gemlik Gübre fabrikasına her gün aralıksız su çekiyor. Fabrikaların yıllık anlaşmaları adeta bir kapalı kutu; kimse gerçekte ne kadar su kullandıklarını bilmiyor. Onlar '1 milyon metreküp' diyor ama belki de 10 milyon metreküp su çekiyorlar" dedi.
DSİ anlaşmaları sürekli uzatılıyor
Gemlik Gübre fabrikasının DSİ ile yıllık 10 milyon metreküplük resmi bir su tahsis anlaşması olduğunu, ancak bu sürenin bitmesine rağmen önce 3 ay, ardından 14 ay daha mevzuata aykırı şekilde uzatıldığını ifade eden Vedat Çakar, çiftçiye yönelik çifte standart uygulandığını savundu:
"Burada dev fabrikalara sınırsız su veriliyor ama sıra tarımsal sulamaya, yerel çiftçiye geldiği zaman 'su kısıtlamasına gidilecek' söylemleri üretiliyor. Gemlik Gübre fabrikası kimin için üretim yapıyor? Çiftçi için. Çiftçiye gübre üreten bir kuruluşa sağlanan hayati su imkanları, neden üretimin asıl sahibi olan tarım emekçisine sunulmuyor? Bu tablo asla kabul edilemez."
Çiftçilerden çağrı: "Göl çevresindeki sanayi kaldırılsın"
İznik Ziraat Odası, gölü ve bölge tarımını kurtarmak adına somut çözüm önerilerini de kamuoyuyla paylaştı. Çevredeki Cargill gibi tesislerin deniz seviyesinin altındaki derin yeraltı sularını çektiğini belirten Çakar, büyük sondaj hamleleriyle göle yılda 100 milyon metrekübe yakın dış takviye yapılabileceğini, Kocasu ve çevre derelerin de sisteme dahil edilmesiyle gölün kurtarılabileceğini söyledi. Atalarının yüzyıllardır bu topraklarda sanayi değil, dünya çapında zeytin ve bağcılık tarımı yaptığını hatırlatan Çakar, "Biz İznikli çiftçiler olarak bir an önce göl etrafındaki ağır sanayi fabrikalarının kaldırılmasını veya su alımlarının tamamen durdurulmasını istiyoruz. Fabrika her yere kurulabilir ama İznik Gölü'nün bir eşi daha yok" çağrısında bulundu.
