Bahçeli’nin açıklamasının ardından Kırşehir’deki Cacabey Türbesi’ne astronot kostümlü bir ilkokul öğrencisinin yaptığı ziyaret de dikkat çekti. Bunun üzerine Cacabey’in kim olduğu, hangi dönemde yaşadığı ve özellikle astronomi tarihi açısından neden önemli kabul edildiği merak konusu oldu.
CACABEY KİMDİR?
Cacabey, 13. yüzyılda yaşamış Anadolu Selçuklu dönemi devlet adamıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklarına göre 1240 civarında doğan Cacabey, Emir Bahaeddin Caca’nın oğluydu. Bir dönem Eskişehir emiri olarak görev yaptı, ardından Kırşehir valiliğine getirildi.
Kaynaklarda Mevlana’dan övgü mektupları aldığı ve Hacı Bektaş-ı Veli ile iyi ilişkiler içinde olduğu belirtiliyor. Anadolu’nun farklı bölgelerinde hayır kurumları yaptırdığı, cami ve zaviyelerin onarımını üstlendiği de aktarılıyor.
CACABEY NE YAPTI?
Cacabey’in en çok bilinen eseri, Kırşehir’de 1272 yılında yaptırdığı Cacabey Gökbilim Medresesi.
Medrese; matematik, fen ve astronomi eğitiminin verildiği bir merkez olarak kullanıldı. Yapıda rasat kuyusu, gözlem kulesi ve gökbilimle ilişkilendirilen mimari unsurlar bulunuyor.
CACABEY MEDRESESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Kırşehir’de bulunan medrese, Anadolu Selçuklu döneminin astronomi eğitimi verilen önemli merkezlerinden biri kabul ediliyor.
Yapının içerisinde gökbilim gözlemleri için kullanılan rasat kuyusu, gözlem kulesi ve eğitim amacıyla kullanılan öğrenci odaları bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, yapının bazı mimari unsurlarının güneş sistemi ve gezegenlerle ilişkilendirildiğini belirtiyor.
CACABEY MEDRESESİ NEREDE?
Cacabey Medresesi, Kırşehir kent merkezinde bulunuyor. 1271-1272 yıllarında inşa edilen yapı daha sonraki dönemlerde camiye çevrildi.
Medrese, minaresindeki firuze renkli çiniler nedeniyle halk arasında “Cıncıklı Cami” adıyla da biliniyor.
CACABEY’İN TÜRBESİ NEREDE?
Cacabey’in türbesi de medrese yapısının içerisinde bulunuyor.
Cacabey, 1301 yılında Rum tekfurlarıyla yapılan bir savaşta hayatını kaybetti. Naaşı Kırşehir’e getirilerek yaptırdığı medresenin yanındaki türbeye defnedildi.
BAHÇELİ NEDEN “CACABEY” İSMİNİ ÖNERDİ?
Devlet Bahçeli, uzaya giden Türk vatandaşları için kullanılan “astronot” ve “kozmonot” ifadeleri yerine “Cacabey” isminin kullanılmasını önermişti.
Önerinin arkasında, Cacabey’in 13. yüzyılda astronomi ve bilim eğitimiyle ilişkilendirilen Cacabey Medresesi’ni yaptırmış olması bulunuyor.
