Avrupa’da emeklilik dönemindeki ekonomik güvence yalnızca emekli maaşlarına değil; birikimlere, konut sahipliğine ve kuşaklar boyunca aktarılan servete de dayanıyor.
Araştırmaya göre, avro bölgesinde 65-74 yaş aralığındaki hanelerin medyan net serveti 185 bin 300 avro seviyesinde. Ancak incelenen 22 Avrupa ülkesinde bu rakam 36 bin 300 avro ile 1 milyon 219 bin 500 avro arasında değişiklik gösteriyor.
LÜKSEMBURG AÇIK ARA ÖNDE
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu Lüksemburg’dan geldi. Ülkede 65-74 yaş grubundaki hanelerin medyan net serveti 1 milyon 219 bin 500 avroya ulaştı.
Lüksemburg’un ardından 310 bin avro ile Malta geliyor. Avrupa Birliği’nin nüfus bakımından küçük iki ülkesi olan Lüksemburg ve Malta dışarıda bırakıldığında ise listenin zirvesinde Belçika ve İrlanda yer alıyor.
Belçika’da emeklilik çağındaki hanelerin medyan net serveti 307 bin 700 avro, İrlanda’da ise 296 bin 700 avro olarak hesaplandı.
Fransa 232 bin 800 avro ile beşinci sırada bulunurken, Almanya 232 bin 100 avro ile hemen ardından geliyor. İspanya’da ise aynı yaş grubunun medyan net serveti 200 bin 800 avro olarak kaydedildi.
İTALYA GERİLERDE KALDI
Avrupa Birliği’nin en büyük dört ekonomisi arasında emeklilik çağındaki hanelerin en düşük servetine sahip ülke İtalya oldu.
İtalya’da 65-74 yaş grubunun medyan net serveti 168 bin avro düzeyinde ölçülürken, Fransa ve Almanya’daki emekliler İtalya’dakilere kıyasla ortalama 60 bin avrodan daha fazla servete sahip.
Avusturya, 188 bin 500 avroluk medyan servetiyle avro bölgesi ortalamasının biraz üzerinde yer aldı. Finlandiya ise 176 bin 100 avro ile ortalamanın altında kaldı.
HOLLANDA DİKKAT ÇEKİYOR
Güçlü emeklilik sistemiyle tanınan Hollanda’da 65-74 yaş grubundaki hanelerin net serveti yalnızca 134 bin 400 avro olarak hesaplandı.
Uzmanlara göre bu tablo, yüksek emeklilik gelirlerinin her zaman yüksek düzeyde özel servet anlamına gelmediğini gösteriyor.
Slovenya 138 bin 200 avro, Yunanistan 104 bin 300 avro, Çekya 102 bin 900 avro ve Slovakya 100 bin 800 avro ile ortalamanın altında kalan ülkeler arasında yer aldı.
Sıralamanın sonlarında ise Letonya’nın yanı sıra Litvanya 51 bin 400 avro, Macaristan 54 bin 400 avro, Estonya 73 bin 500 avro, Hırvatistan 75 bin 900 avro ve Portekiz 99 bin 200 avro ile dikkat çekti.
75 YAŞ SONRASI SERVET AZALIYOR
Araştırmaya göre avro bölgesinde 75 yaş ve üzerindeki hanelerin medyan net serveti 144 bin 400 avro düzeyinde bulunuyor.
Bu rakam, 65-74 yaş grubuna kıyasla yaklaşık yüzde 22 daha düşük.
İncelenen ülkelerin büyük bölümünde yaş ilerledikçe servet seviyesinde gerileme görülüyor. Bu eğilimin istisnaları ise Lüksemburg ve Belçika olarak öne çıkıyor.
Servetteki düşüş Avusturya’da yüzde 51’e, Almanya’da yüzde 44’e ulaşırken, Fransa’da yalnızca yüzde 14 seviyesinde kaldı.
KONUT SAHİPLİĞİ VE SOSYAL DEVLET ETKİSİ
Araştırmacılar, ülkeler arasındaki servet farklılıklarının temelinde gelir düzeyi, hane yapısı, konut sahipliği oranları, kredi kullanımı ve emlak fiyatları gibi unsurların bulunduğunu belirtiyor.
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fabian Pfeffer’e göre servet yalnızca bireysel tasarrufların sonucu değil.
Pfeffer, konut piyasaları, sosyal devlet uygulamaları, emeklilik sistemleri, kredi mekanizmaları ve aile içi servet transferlerinin uzun yıllar boyunca birlikte şekillendiğini vurguladı.
Uzmanlara göre birçok hanenin en büyük servet kalemini sahip olunan konut oluşturuyor. Bu nedenle ev sahipliğinin yaygın olduğu ve gayrimenkul fiyatlarının yüksek seyrettiği ülkelerde yaşlı nüfusun serveti daha yüksek görünüyor.
Buna karşılık Almanya ve Avusturya gibi kiracılık oranının daha yüksek olduğu ülkelerde hane serveti daha düşük seviyelerde ölçülüyor.
EMEKLİ MAAŞLARI HESABA KATILMADI
Araştırmada kullanılan net servet hesaplamalarına kamu emeklilik hakları ya da mesleki emeklilik sistemlerinden elde edilecek gelecekteki gelirler dahil edilmiyor.
Pfeffer, birçok yaşlı için emeklilik maaşlarının en önemli ekonomik güvence kaynaklarından biri olduğunu belirterek, güçlü kamu emeklilik sistemlerinin özel servet biriktirme ihtiyacını azaltabileceğini ifade etti.
AİLE DESTEĞİ ÖNEMLİ
Kuşaklararası Eşitlik Vakfı araştırmacılarından Toby Whelton ise aileden gelen maddi desteğin giderek daha belirleyici hale geldiğine dikkat çekti.
Konut sahibi olmanın ve servet biriktirmenin yalnızca çalışma gelirleriyle giderek zorlaştığını belirten Whelton, ebeveynler ve büyükanne-büyükbabalardan gelen mali desteğin genç yaşlarda servet oluşturma imkanları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu söyledi.
