Kira sözleşmesinin yenileneceği dönemlerde ev sahipleri ve kiracılar, uygulanabilecek zam oranını merak ediyor.
Türkiye'de konut ve iş yeri kiralarında artışın nasıl yapılacağı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde düzenleniyor. Ev sahibinin tek taraflı olarak istediği oranı uygulaması, her durumda yasal kabul edilmiyor.
KİRA ARTIŞINDA YASAL SINIR NEDİR?
Türk Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesi uyarınca, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış oranı, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) on iki aylık ortalamasını aşamaz. Bu sınır, tarafların sözleşmeyle belirlediği artış oranının değerlendirilmesinde temel ölçütlerden biridir.
Kira artışında uygulanacak oran, sözleşmenin yenilendiği döneme göre değişir. Bu nedenle kiracının zam hesabını yaparken ilgili dönem için açıklanan TÜFE on iki aylık ortalamasını kontrol etmesi gerekir.
EV SAHİBİ İSTEDİĞİ ORANDA ZAM YAPABİLİR Mİ?
Ev sahibi, yalnızca kendi talebi doğrultusunda yasal sınırı aşan bir artışı kiracıya tek taraflı olarak dayatamaz. Kira sözleşmesinde yer alan hükümler de ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
Kira artışı konusunda anlaşmazlık yaşanması durumunda kiracı ve ev sahibinin öncelikle sözleşmeyi incelemesi, güncel mevzuatı kontrol etmesi ve gerektiğinde hukuki destek alması önem taşıyor.
YÜZDE 25 KİRA ARTIŞ SINIRI DEVAM EDİYOR MU?
Konut kiralarında uygulanan geçici yüzde 25 artış sınırı 1 Temmuz 2024 itibarıyla sona erdi. Bu nedenle sonraki dönemlerde kira artışları genel olarak Türk Borçlar Kanunu'ndaki TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına ilişkin düzenleme çerçevesinde değerlendiriliyor.
Ancak her kira sözleşmesinin başlangıç tarihi ve yenileme dönemi farklı olabileceğinden, somut durumun ayrıca incelenmesi gerekiyor.
BEŞ YILI AŞAN KİRALARDA NE DEĞİŞİR?
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde, Türk Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesinde yer alan koşullar çerçevesinde kira bedelinin belirlenmesi gündeme gelebilir. Bu değerlendirmede TÜFE oranının yanı sıra kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gibi unsurlar da dikkate alınabilir.
Bu durum, ev sahibinin kendiliğinden ve istediği miktarda zam yapabileceği anlamına gelmez. Uyuşmazlıklarda yasal koşullar ve izlenmesi gereken hukuki süreç önem taşır.
KİRACI HAKLARINI NASIL KORUYABİLİR?
Kiracıların kira sözleşmesini, önceki ödeme kayıtlarını ve ev sahibinin zam talebine ilişkin yazışmaları saklaması faydalıdır. Talep edilen artışın yasal sınırı aştığı düşünülüyorsa güncel mevzuat kontrol edilmeli ve gerektiğinde bir hukukçudan destek alınmalıdır.
Kira uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk kapsamına giren durumlarda arabuluculuk sürecinin işletilmesi de gerekebilir.
