Teknoloji devi Meta, bünyesindeki sosyal medya platformu Facebook'ta gizlilik ve içerik denetimi politikaları konusunda kullanıcıları yanılttığı gerekçesiyle ABD'nin New Mexico eyaletine 25 milyar dolar ödemeye mahkum edildi. Amerikan yargı tarihinde bir şirkete karşı verilen en büyük eyalet cezalarından biri olarak kayıtlara geçen bu dev meblağın tamamı eyaletin eğitim bütçesine aktarılacak.
ABD'nin New Mexico eyaletinde görülen tarihi davada Yargıç Francis Mathew, jürinin Meta’yı tüketiciyi koruma yasalarını 43 milyondan fazla kez ihlal etmekten suçlu bulmasının ardından nihai kararını Çarşamba günü açıkladı. Kaliforniya merkezli teknoloji devine kesilen 25 milyar dolarlık fatura, teknoloji dünyasında deprem etkisi yarattı.
"100 YILLIK OKUL İNŞAATI PARASI ÇIKTI"
Kararın ardından kameralar karşısına geçen New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez, hükmü "Amerikan tarihinde bir şirkete karşı verilen en büyük eyalet kararı" olarak nitelendirdi. Kararın teknoloji devleri için ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını vurgulayan Torrez, "Bu karar Silikon Vadisi'ne net bir mesaj ve sinyal olmalı" ifadelerini kullandı.
New Mexico Anayasası gereği tüketiciyi koruma yasalarının ihlalinden doğan para cezaları doğrudan eyalet eğitim harcamalarına aktarılıyor. Meta'nın karara itiraz etmesi halinde paranın bir süre bloke olacağını kabul eden Başsavcı Torrez, "Bu kararla önümüzdeki 100 yıl boyunca okul inşaatları için gereken ödemeyi sağlamış olabiliriz" dedi.
48 EYALET ANLAŞTI, NEW MEXİCO TEK BAŞINA DİRENİP KAZANDI
Davanın temelini, 2016 ABD Başkanlık seçimleri öncesinde siyasi danışmanlık firması Cambridge Analytica'nın üçüncü taraf bir kişilik testi aracılığıyla yaklaşık 87 milyon Facebook profilinden izinsiz veri toplaması ve bunları hedefli siyasi reklamlar için kullanması oluşturuyor.
Geçtiğimiz Ağustos ayında ABD'deki 48 eyalet, Cambridge Analytica skandalıyla ilgili ülke çapındaki davada Meta ile 18 milyar dolarlık bir anlaşmaya varmıştı. Ancak New Mexico (ve anlaşmayı imzalamayan bir diğer eyalet olan Florida), şirketi gelecekteki sorumluluklardan kurtaran bu uzlaşmayı reddederek mahkeme yoluna tek başına devam etmeyi seçti.
"KENDİLERİNİ KURŞUN GEÇİRMEZ SANAN TEKNOLOJİ DEVLERİNE KARŞI DURMALIYIZ"
Duruşmalar boyunca New Mexico avukatları, Meta'nın davranışlarını değiştirmesi için hisse senedi fiyatını etkileyecek düzeyde, yani 35 ila 40 milyar dolar arasında bir ceza kesilmesi gerektiğini savundu. Eyaleti temsil eden avukat Randi McGinn, mahkemede "Kendilerini kurşun geçirmez sanan ve istediklerini yapabileceklerini düşünen teknoloji devlerine karşı durulmalı" çağrısında bulundu.
Savcılar ayrıca şirketin yalnızca Facebook kullanıcılarını değil, gizlilik hakkındaki yanıltıcı kamuoyu açıklamalarıyla eyaletin tüm nüfusunu aldattığını öne sürdü. Jüri bu görüşü kabul ederek toplam ihlal sayısını 43 milyonun üzerine çıkardı.
KARAR TEMYİZE GİDİYOR
Meta avukatları ise cezanın 3,4 milyar doları aşmaması gerektiğini, bunun 10 katına yaklaşan bir tutarın "vicdanı sarsacak" nitelikte ve anayasaya aykırı olduğunu savundu. Şirket avukatı Matt Nicholson, eyaletin yanıltıcı ifadelerin herhangi bir New Mexico sakinine gerçekten zarar verdiğini kanıtlayamadığını ve platformu kullanmayan kişilerin de hesaplamaya dahil edilmesinin emsalsiz bir hata olduğunu belirtti.
Dava sürecinde video kaydıyla ifade veren Meta CEO'su Mark Zuckerberg, Facebook'un zararlı içeriklerden kâr elde ettiği iddialarını reddederek şirketin ifade özgürlüğü ile içerik denetimi arasında hassas bir denge kurmak zorunda olduğunu söyledi. Jüri de KOVID-19 pandemisiyle ilgili yanlış bilgiler dahil olmak üzere zararlı içeriklerin kaldırılması konusunda şirketin yalan söylediğinin kanıtlanamadığına hükmetti.
Temyiz sürecinde 25 milyar dolarlık cezaya yasal faiz işlemeye devam edecek ancak Meta'nın itirazlarıyla toplam ihlal sayısının ve ceza miktarının düşürülme ihtimali bulunuyor. Öte yandan, üç aylık kazanç raporunu açıklamaya hazırlanan Meta'nın hisseleri, dev ceza duyurusunun ardından piyasalarda yüzde 2 oranında yükseliş gösterdi.
