Bursa'nın Orhangazi ilçesine bağlı Gedelek Mahallesi, Türkiye'nin önemli turşu üretim merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bölgede sebze ve meyvelerden yaklaşık 35 çeşit turşu üretilirken, yıllık üretim miktarı 30 ila 40 bin ton arasında değişiyor. Gedelek turşusunu farklı kılan unsurların başında ise bölgenin doğal kaynaklarından Pınarbaşı suyu geliyor.
GEDELEK TURŞUSUNUN SIRRI PINARBAŞI SUYUNDA
Gedelek Mahalle Muhtarı ve turşu üreticisi Orhan Çakar, bölgedeki turşu üretiminin temel özelliklerinden birinin Pınarbaşı kaynak suyu olduğunu belirtti. Çakar'a göre suyun mineral yapısı, turşuluk sebzelerin sertliğinin korunmasına katkı sağlıyor.
Yüksek kalsiyum ve kireç oranıyla öne çıkan kaynak suyunun, sebzelerin yumuşamasını önleyerek turşuya kendine özgü çıtır dokusunu kazandırdığı ifade ediliyor. BUSKİ tarafından döşenen borular aracılığıyla evlere, tarım alanlarına ve turşu imalathanelerine ulaştırılan su, bölgedeki üretim sürecinin önemli bir parçasını oluşturuyor.
YILDA 40 BİN TON TURŞU TÜRKİYE'YE VE YURT DIŞINA GİDİYOR
Gedelek'te hazırlanan turşular yalnızca Bursa'da değil, Türkiye'nin birçok kentinde tüketicilerle buluşuyor. Bursa'nın yanı sıra Afyonkarahisar, İzmir, Balıkesir, Çanakkale, Adana ve Konya gibi illerden temin edilen sebze ve meyveler, bölgedeki imalathanelerde turşuya dönüştürülüyor.
Yıllık üretimi 30 ila 40 bin tonu bulan Gedelek turşusu, İstanbul başta olmak üzere Türkiye'nin dört bir yanına gönderiliyor. Ürünler ayrıca Almanya, Fransa ve Arap ülkeleri başta olmak üzere yurt dışındaki pazarlarda da talep görüyor. Coğrafi işaret tesciliyle öne çıkan Gedelek turşusu, bölge ekonomisine ve geleneksel üretim kültürüne katkı sağlıyor.
700 YILLIK ÇINARLARIN GÖLGESİNDE GELENEKSEL ÜRETİM
Gedelek'te turşu kültürünün köklü geçmişini yaşatmak amacıyla Pınarbaşı kaynağında geleneksel yöntemlerle turşu kurulumu da gerçekleştiriliyor. Muhtar Orhan Çakar, doğal üretim geleneğini tanıtmak için kaynak başında turşu hazırlayarak tuz ve sirke ekledi.
Bölgedeki 600-700 yıllık olduğu belirtilen tescilli anıt çınarların gölgesindeki Pınarbaşı mevkisi, yalnızca üretim geleneğiyle değil, doğal güzellikleriyle de dikkat çekiyor. Alanın ziyaretçilerin serpme kahvaltı yapabileceği ve çay içerek vakit geçirebileceği bir mesire alanına dönüştürülmesi için çalışmalar yürütülüyor.
Gedelek, kaynak suyuyla şekillenen üretim kültürü, çeşitliliği ve yüzyıllara uzanan yerel mirasıyla Bursa'nın gastronomi değerleri arasında yerini koruyor.
