Yıllarca ailesine bakmakla yükümlü olup, dışarıda çalışma imkanı bulamayan ev hanımları da emeklilik statüsünde yer alabilmektedir. Sigortası olmayan kadının emekli olabilmesi için bazı şartları taşıması zorunluluğu mevcuttur. İsteğe bağlı sigorta, evde üretim muafiyeti ve engelli annelerine tanınan erken emeklilik haklarıyla ev kadınları da maaşa kavuşabilecek.
EV HANIMLARI NASIL EMEKLİ OLABİLİR?
Türkiye'de herhangi bir işverene bağlı olarak çalışmayan ve sosyal güvencesi bulunmayan kadınlar, mevzuattaki özel düzenlemeler sayesinde emeklilik hakkı elde edebiliyor. Çoğu ev hanımı çalışma geçmişi olmadığı için bu haktan tamamen mahrum olduğunu düşünse de, sistem farklı yollarla kadınları sosyal güvenlik şemsiyesi altına alıyor. SGK mevzuatında yer alan isteğe bağlı sigortalılık, vergi muafiyet belgeli evden üretim ve bakıma muhtaç çocuğu olan annelere yönelik özel haklar, ev hanımları için emekliliği oluşturabiliyor.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA İLE EMEKLİLİK
Hiç sigorta girişi olmayan veya eksik primi bulunan ev hanımlarının en çok başvurduğu yöntem isteğe bağlı sigortadır. Bu sistemde kadınlar, herhangi bir işyerinde çalışmak zorunda kalmadan kendi primlerini aydan aya devlete ödeyerek emeklilik sistemine dahil olurlar. Ödenen bu primler Bağ-Kur (4/B) statüsünde sayılmaktadır.
Kişiler bütçelerine göre alt ve üst sınırlar dahilinde kendi prim tutarlarını belirleyebilir ve gün şartını tamamladıklarında yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanırlar.
KADINLARA VERGİ MUAFİYETİ
Sanayi tipi makine kullanmadan kendi el emeğiyle evinde üretim yapan kadınlar için devlet büyük bir prim avantajı sunuyor. Evde üretilen reçel, tarhana, örgü, dantel veya takı gibi ürünleri kermeslerde, internette veya pazarlarda satan kadınlar, vergi dairelerinden esnaf vergi muafiyeti belgesi alabiliyor. Bu belgeye sahip olan ev hanımları, SGK'ya başvurduklarında normal isteğe bağlı sigorta primlerine kıyasla çok daha düşük bir meblağ ödeyerek 4/B kapsamında emekli olma şansını yakalıyor.
ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERE EMEKLİLİK HAKKI
SGK'nın kadınlara sunduğu en önemli sosyal destek mekanizmalarından biri de ağır engelli çocuğu bulunan annelere yöneliktir. Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu olan annelerin, prim ödedikleri veya çalıştıkları her dört yıla karşılık olarak bir yıl (dörtte bir oranında) fazladan prim günü eklenmektedir.
EV HANIMLARINA DEVLET DESTEĞİ
İsteğe bağlı sigorta ile emekli olmak isteyen ev hanımları için torba yasa kapsamında ödenmesi gereken aylık prim tutarının üçte birinin (1/3) doğrudan devlet tarafından karşılanması gündemdedir. Bu düzenleme tamamen yasalaştığında, ev hanımları mevcut prim yükünün çok daha altında bir ödeme yaparak emeklilik günlerini doldurabilecek ve sistemdeki kadın sigortalı sayısı katlanarak artacaktır.