İnternetten alışveriş yapmak zamandan tasarruf sağlarken, güvenilir olmayan siteler üzerinden yapılan işlemler tüketicileri maddi kayıplarla karşı karşıya bırakabiliyor. Özellikle tanınmış markaların internet sitelerini taklit eden sayfalar, sosyal medya üzerinden yayılan sahte kampanyalar ve piyasa değerinin çok altında fiyat sunan ilanlar dikkat çekiyor. Bir internet sitesinin profesyonel görünmesi veya güvenlik simgesi taşıması, alışveriş için tek başına yeterli güvence oluşturmuyor.

GERÇEKÇİ OLMAYAN İNDİRİMLER İLK UYARI OLABİLİR

Sahte alışveriş sitelerinde tüketicileri hızlı karar vermeye yönlendiren yüksek indirimler sıkça kullanılabiliyor. Piyasa değeri binlerce lira olan bir ürünün çok düşük bir fiyatla satışa sunulması, özellikle satıcı daha önce bilinmiyorsa dikkatle değerlendirilmesi gereken bir durum.

Alışveriş yapmadan önce ürünün farklı mağazalardaki fiyatlarını karşılaştırmak gerekiyor. Ticaret Bakanlığı da tüketicilere gerçekçi olmayan fiyat ve indirim vaatlerine karşı dikkatli olmaları yönünde uyarılarda bulunuyor.

SİTENİN ADRESİNİ HARF HARF KONTROL EDİN

Dolandırıcıların kullandığı yöntemlerden biri, bilinen markaların internet adreslerine çok benzeyen alan adları oluşturmak. Orijinal adrese fazladan bir harf eklenmesi, harflerin yerinin değiştirilmesi veya farklı bir uzantı kullanılması, tüketicinin sahte bir sayfaya yönlendirilmesine neden olabiliyor.

Bu nedenle alışveriş yapılacak internet sitesinin adres çubuğundaki alan adı dikkatlice incelenmeli. Özellikle sosyal medya reklamları, SMS ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden gelen bağlantılara doğrudan tıklamak yerine markanın resmî internet adresine kendiniz ulaşmanız daha güvenli bir yaklaşım.

Çiğdem Karaaslan kimdir, kaç yaşında, nereli?
Çiğdem Karaaslan kimdir, kaç yaşında, nereli?
İçeriği Görüntüle

HTTPS VE KİLİT SİMGESİ GÜVENİLİRLİK GARANTİSİ DEĞİL

İnternet adresinin başında HTTPS bulunması ve tarayıcıda kilit simgesinin görülmesi, bağlantının şifrelenmesine ilişkin bilgi veriyor. Ancak bu özellikler, sitenin gerçek bir şirkete ait olduğunu veya satıcının dürüst davrandığını kanıtlamıyor.

Dolandırıcılık amacıyla oluşturulan internet siteleri de güvenli bağlantı sertifikası kullanabiliyor. Bu nedenle yalnızca kilit simgesine bakarak ödeme yapmak doğru değil. Alan adı, şirket bilgileri ve ödeme koşulları birlikte incelenmeli.

ETBİS KAYDI VE ŞİRKET BİLGİLERİ NASIL KONTROL EDİLİR?

Ticaret Bakanlığının Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) üzerinden e-ticaret yapan işletmelerin kayıt bilgileri sorgulanabiliyor. Tüketiciler, alışveriş yapmayı düşündükleri internet sitesini Bakanlığın resmî sorgulama ekranından kontrol edebiliyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: ETBİS'e kayıtlı olmak, bir internet sitesinin tamamen güvenli olduğunu veya hiçbir hukuka aykırı faaliyette bulunmayacağını garanti etmiyor. Bu nedenle kayıt sorgulaması, diğer güvenlik kontrollerinin yerine geçmiyor.

Ayrıca internet sitesinde satıcının ticari unvanı, açık adresi, telefon numarası ve iletişim bilgilerinin bulunup bulunmadığı da incelenmeli. Bu bilgilerin hiç yer almaması veya birbiriyle tutarsız olması şüphe uyandırmalı.

SOSYAL MEDYA REKLAMLARINDAKİ BAĞLANTILARA DİKKAT

Sahte alışveriş siteleri yalnızca arama motorlarında değil, sosyal medya reklamlarında ve sponsorlu paylaşımlarda da karşımıza çıkabiliyor. Tanınmış markaların logosunu kullanan hesaplar, gerçekte markayla hiçbir bağlantısı olmayan ürünleri satışa sunabiliyor.

Bir reklamın sponsorlu olması, hesabın veya internet sitesinin güvenilir olduğu anlamına gelmiyor. Kampanyanın markanın kendi internet sitesinde bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli. Özellikle ödeme için kişisel banka hesabına para gönderilmesinin istenmesi veya yalnızca mesajlaşma üzerinden sipariş alınması durumunda temkinli davranılmalı.

ÖDEME YAPMADAN ÖNCE BU AYRINTILARI OKUYUN

Alışverişi tamamlamadan önce ürünün açıklaması, toplam fiyatı, teslimat masrafları, satıcı bilgileri ve cayma hakkına ilişkin koşullar incelenmeli. Tüketiciye ödeme öncesinde sunulması gereken ön bilgilendirmede bu ayrıntıların yer alması gerekiyor.

Ödeme sayfasının güvenilirliği de ayrıca değerlendirilmeli. Kart bilgileri, şifreler ve doğrulama kodları yalnızca bankanın veya güvenilir ödeme kuruluşunun resmî kanallarında kullanılmalı. 3D Secure ve sanal kart gibi güvenlik yöntemleri ek koruma sağlayabilse de sahte satıcı riskini tamamen ortadan kaldırmıyor.

SAHTE SİTEYE PARA GÖNDERDİYSENİZ NE YAPMALISINIZ?

Şüpheli bir internet sitesinden alışveriş yaptıysanız veya kart bilgilerinizi paylaştıysanız vakit kaybetmeden bankanızla iletişime geçin. Kartın kapatılması, yenilenmesi veya şüpheli işlemlere ilişkin gerekli güvenlik adımlarının uygulanması için bankanızdan destek isteyin.

Sipariş onayı, ödeme dekontu, internet sitesi adresi, satıcıyla yapılan yazışmalar ve reklam görüntüleri gibi kanıtları saklayın. Dolandırıcılık şüphesi bulunan durumları emniyet birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirebilirsiniz. Tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ise başvuru koşullarına göre Tüketici Hakem Heyeti ya da Tüketici Mahkemesi yolları değerlendirilebilir.

İnternetten alışverişte en önemli güvenlik adımı, ödeme yapmadan önce birkaç dakikanızı ayırarak satıcıyı ve internet sitesini kontrol etmek. Çünkü cazip bir indirim, güvenilir olmayan bir alışverişin bedelini çok daha ağır hâle getirebilir.

Kaynak: HABER MERKEZİ