Florida Atlantic Üniversitesi’nden araştırmacılar, beslenme alışkanlıkları ile prostat kanseri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla ABD’de 2003-2023 yılları arasında yürütülen sağlık ve beslenme araştırmalarından elde edilen verileri değerlendirdi.
Çalışmada 18 yaş ve üzerindeki 17 bin 24 erkeğin verileri incelendi. Katılımcıların günlük enerji alımlarının ne kadarının ultra işlenmiş gıdalardan geldiği hesaplanarak erkekler tüketim miktarlarına göre dört farklı gruba ayrıldı.
PROSTAT KANSERİ RİSKİNDE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
Araştırmanın sonuçları, ultra işlenmiş gıda tüketimi yüksek olan gruplarda prostat kanseri riskinin daha fazla olduğunu ortaya koydu.
Günlük kalorilerinin yüzde 20’sinden daha azını ultra işlenmiş gıdalardan alan erkekler referans alındığında, daha fazla tüketen üç grupta prostat kanseri görülme riski yüzde 29 daha yüksek çıktı.
Tüketimin en yüksek olduğu iki grupta ise risk artışı yaklaşık yüzde 30 seviyesine ulaştı.
Araştırmacılar yaş, ırk ve etnik köken, sigara kullanımı ve ekonomik durum gibi çeşitli faktörleri de hesaba kattı. Bu değişkenler dikkate alındığında dahi ultra işlenmiş gıda tüketimi ile prostat kanseri arasındaki ilişki devam etti ve risk artışı yüzde 24 ila 31 arasında değişti.
GAZLI İÇECEKTEN İŞLENMİŞ ETLERE KADAR
Araştırmada ultra işlenmiş gıdalar, yalnızca tek bir ürün grubuyla sınırlandırılmadı. Gazlı içecekler, paketlenmiş kahvaltılık gevrekler, çeşitli atıştırmalıklar ve işlenmiş et ürünleri bu kategori içerisinde değerlendirildi.
Bu ürünlerin önemli bölümünde rafine yağ, şeker, nişasta ve yüksek miktarda tuz bulunurken, tat, kıvam ve raf ömrünü değiştirmek amacıyla farklı katkı maddeleri de kullanılabiliyor.
Bilim insanları, bu gıdaların prostat kanseriyle bağlantısının arkasındaki mekanizmanın ise henüz kesin olarak belirlenmediğini vurguladı.
BİLİM İNSANLARI NEDENİNİ ARAŞTIRIYOR
Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdaların metabolizma üzerinde değişikliklere yol açması, vücuttaki iltihaplanmayı ve oksidatif stresi artırması ya da bağırsak mikrobiyotasını etkilemesi gibi ihtimaller üzerinde duruyor.
Daha önce gerçekleştirilen bazı araştırmalarda da yüksek ultra işlenmiş gıda tüketiminin obezite, metabolik hastalıklar, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm gibi sağlık sorunlarıyla ilişkili olduğu bildirilmişti.
Öte yandan araştırmanın en önemli sınırlaması da sonuçların neden-sonuç ilişkisi kurmaması. Araştırmacılar, elde edilen verilerin ultra işlenmiş gıdaların prostat kanserine doğrudan yol açtığını göstermediğini, yalnızca yüksek tüketim ile hastalık riski arasında istatistiksel bir ilişki bulunduğunu belirtiyor.
