İngiltere Eğitim Bakanlığı, okul yemeklerine yönelik yeni kurallar kapsamında kızartılmış yiyeceklerin öğrencilere sunulmasını engelleyen düzenlemeyi hayata geçirdi.
Türkiye'de de 2026-2027 eğitim-öğretim yılıyla birlikte okul kantinlerinde yağda kızartılarak hazırlanan yiyeceklerin satışına izin verilmiyor.
Almanya'daki Charité Hastanesi ve Alman Diyabet Araştırma Merkezi'nde görev yapan beslenme uzmanı Stefan Kabisch, çocukların beslenmesinde kızartılmış ürünlerin sınırlandırılmasına yönelik uygulamanın sağlık açısından yerinde olduğunu belirtiyor.
FAZLA YAĞ VE TUZ DİKKAT ÇEKİYOR
Kızartma işlemi, yiyeceklerin yüksek sıcaklıktaki yağ içerisinde pişirilmesiyle gerçekleştiriliyor. Özellikle doymuş yağların fazla miktarda tüketilmesinin metabolik sağlık açısından olumsuz sonuçlarla ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre düzenli ve yüksek miktarda kızartılmış yiyecek tüketimi; obezite ve tip 2 diyabet gibi sağlık sorunları açısından risk faktörleriyle bağlantılı olabiliyor.
Kızartılmış ürünlerdeki yüksek tuz miktarı da ayrı bir risk oluşturuyor. Fazla sodyum tüketiminin kan basıncını yükseltebildiği ve uzun vadede kalp-damar sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiği ifade ediliyor.
PATATES KIZARTMASINDA AKRİLAMİD UYARISI
Kızartmanın bir diğer tartışılan yönü ise yüksek sıcaklıkta pişirme sırasında ortaya çıkabilen bileşikler.
Özellikle patates gibi nişasta içeren gıdaların yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi sırasında akrilamid oluşabiliyor. Patates kızartması ve cips gibi ürünlerde bu maddenin daha yüksek seviyelerde bulunabileceği belirtiliyor.
Akrilamid, sağlık açısından potansiyel risk taşıyan bir madde olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle uzmanlar, çocukların düzenli beslenmesinde yüksek sıcaklıkta kızartılmış ürünlerin sınırlandırılmasını öneriyor.
DEPRESYONLA İLİŞKİSİNE DAİR KESİN KANIT YOK
Bazı bilimsel çalışmalarda kızartılmış yiyecek tüketimi ile depresyon arasında istatistiksel bir bağlantı tespit edildi. Ancak bu sonuçların doğrudan bir neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığı belirtiliyor.
Beslenme uzmanı Stefan Kabisch, depresyon yaşayan kişilerin hazırlanması daha kolay ve pratik yiyeceklere daha fazla yönelebilmesinin de bu tür araştırmalarda görülen ilişkiyi açıklayabilecek faktörlerden biri olduğunu ifade ediyor.
Beslenme alışkanlıkları ile bağırsak ve beyin sağlığı arasındaki ilişki ise bilim dünyasında araştırılmaya devam ediyor.
Uzmanların genel yaklaşımı, kızartmayı tamamen yasaklamaktan ziyade tüketim sıklığının ve miktarının azaltılması yönünde. Okullardaki düzenlemelerin de çocukların günlük öğünlerinde daha dengeli ve besleyici alternatiflerin öne çıkarılmasını amaçladığı belirtiliyor.
