Özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak çalışan kadın işçi, doğum izninin ardından işine döndüğünde görev değişikliğiyle karşılaştı. Doğum öncesinde yatırım, araştırma ve hisse senedi alanlarında çalışan kadın, izninin ardından uzmanlık alanı dışında kalan sigorta sektörünün takibiyle görevlendirildi.
İddiaya göre doğum izni öncesinde hak kazandığı primleri alamayan çalışan, mesai arkadaşlarına göre daha düşük zam aldı ve kariyerine uygun olmayan bir pozisyona yönlendirildi. Yaşadığı baskılar ve taleplerinin karşılanmaması üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden kadın, İş Mahkemesi'nde dava açtı.
İŞ MAHKEMESİ AYRIMCILIK İDDİASINI REDDETTİ
Kadın çalışan; psikolojik tacize maruz kaldığını, hamileliği nedeniyle eşitlik ilkesine aykırı davranıldığını ve doğum izni sonrasında kariyerinin göz ardı edildiğini ileri sürdü. Kıdem tazminatı, prim, fazla mesai, yıllık izin ücreti, maddi ve manevi tazminat ile ayrımcılık tazminatı talep etti.
İş Mahkemesi kıdem tazminatına hükmederken ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme, sistematik psikolojik taciz ve ayrımcılık iddialarının yeterli delille kanıtlanamadığına karar verdi. Bölge Adliye Mahkemesi de itirazları kabul etmedi.
YARGITAY İŞVERENİN İSPAT YÜKÜNE DİKKAT ÇEKTİ
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi devreye girdi. Yüksek Mahkeme, kadın çalışanın doğum izni sonrasında eski görevi yerine uzmanlık alanı dışında başka bir işe yönlendirildiğinin dosyadaki deliller ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğunu belirtti.
Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5'inci maddesine dikkat çekilerek çalışanın ayrımcılık ihtimalini güçlü biçimde ortaya koymasının ardından ispat yükünün işverene geçtiği vurgulandı.
Yargıtay, bankanın görev değişikliğinin nedenlerini ve çalışana neden farklı muamele yapıldığını somut olgularla açıklayamadığına işaret etti. Bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerekirken reddedilmesini hatalı bularak kararı bozdu.
DOĞUM İZNİ SONRASI GÖREV DEĞİŞİKLİĞİNE EMSAL NİTELİĞİNDE
Karar, doğum izninden dönen kadın çalışanların görev ve çalışma koşullarına ilişkin önemli bir hukuki değerlendirme ortaya koydu.
Buna göre işveren, doğum izni sonrasında çalışanın görevini veya pozisyonunu değiştirdiğinde bu değişikliğin gerekçelerini somut biçimde ortaya koymak zorunda. Çalışanın uzmanlık alanı dışındaki bir göreve yönlendirilmesi ve aleyhine farklı muamele yapılması ayrımcılık iddiası açısından değerlendirmeye alınabilecek.
