Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, eşinden boşandıktan sonra eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen kişilere bağlanan gelir ve aylıkların kesilmesine ilişkin Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, boşanmanın samimi ya da muvazaalı olup olmadığının ayrıca araştırılmasına gerek bulunmadığını, 1 Ekim 2008’den itibaren eski eşle fiilen birlikte yaşama durumunun tespit edilmesinin aylığın kesilmesi için yeterli olduğunu belirtti.
UYUŞMAZLIK YETİM AYLIĞIYLA BAŞLADI
Davaya konu olayda, 2002 yılında vefat eden babası üzerinden yetim aylığı alan bir kadın, 2001 yılında eşinden boşandı.
SGK, kadının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığını tespit ederek 26 Ekim 2008 tarihinde aylığını kesti ve yapılan ödemeleri borç olarak kaydetti.
Kadının SGK işleminin iptali için açtığı ilk dava reddedildi.
2022’DE YENİDEN BAŞVURDU
Davacı, 2022 yılında yeniden SGK’ya başvurarak yetim aylığının bağlanmasını istedi. Başvurunun reddedilmesi üzerine İş Mahkemesi’ne dava açtı.
İş Mahkemesi, SGK’nın ret işlemini iptal ederek aylığın 19 Temmuz 2022 tarihinden itibaren yeniden ödenmesine ve ödenmeyen tutarların yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine karar verdi.
SGK’nın istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi. Bunun üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne taşındı.
Yargıtay kararında, kanunda “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” kişilerden söz edildiğine dikkat çekildi.
Kararda, boşanmanın hangi amaçla yapıldığının ayrıca araştırılmasına gerek olmadığı belirtilerek, eşlerin gerçek ya da samimi boşanma iradesine sahip olup olmadığının Kurum ya da mahkemeler tarafından değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı.
Yargıtay, esas ölçütün boşanma sonrası fiili birlikte yaşam olduğunu belirtti.
Kararda, boşanma tarihi itibarıyla gerçek boşanma iradesine sahip olan ya da olmayan tüm eşlerin, 1 Ekim 2008’den sonra herhangi bir nedenle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin tespit edilmesi halinde gelir veya aylığın kesilmesinin zorunlu olduğu ifade edildi.
KARAR BOZULDU
Yargıtay, yerel mahkemenin kararını eksik inceleme ve araştırmaya dayalı buldu.
Mahkemenin davacı ile boşandığı eşinin adres kayıtlarını incelemesi, söz konusu dönemde aynı adreste yaşayıp yaşamadıklarını kolluk aracılığıyla araştırması ve muhtar, komşu, kapıcı veya yönetici gibi kişilerin beyanlarına başvurması gerektiği belirtildi.
Bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılırken, ilk derece mahkemesi kararı da oy birliğiyle bozuldu.
