Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği yeni karar, SGK kayıtlarında eksik görünen prim kesintileri nedeniyle emeklilik hakkı tartışmalı hale gelen birçok kişi için yeni bir hukuki kapı araladı. Karar, özellikle tarım sektöründe geçmişe dönük sigorta başlangıcı iddiası bulunan dosyalar açısından emsal niteliği taşıyor.
PRİM KESİNTİSİ YAPILDI AMA KAYIT OLUŞTURULMADI
Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre süreç, bir çiftçinin 1990’lı yıllarda ürün satışından yapılan prim kesintisine rağmen SGK tescilinin yapılmamasıyla başladı. Çiftçi, elindeki müstahsil makbuzunu delil göstererek sigorta başlangıç tarihinin geriye çekilmesini talep etti.
Bu talep kabul edilirse, kişinin Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamına dahil olabileceği ve yaş şartı olmadan emekli olma ihtimalinin doğacağı ifade edildi.
MAHKEMELER ARASINDA FARKLI KARARLAR
İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğunu vurgulayarak kesintinin sigortalılık iradesini gösterdiğine hükmetti. Buna karşılık istinaf mahkemesi, primlerin SGK hesaplarına aktarılmadığı gerekçesiyle kararı bozdu.
Dosya Yargıtay’a taşındıktan sonra 10. Hukuk Dairesi eksik inceleme nedeniyle dosyayı geri gönderdi. Son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sigortalı lehine karar verdi.
YARGITAY’DAN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME
Kurul, vatandaşın kesilen primlerin SGK’ya ulaşıp ulaşmadığını takip etmekle yükümlü olmadığına dikkat çekti. Sorumluluğun kesintiyi yapan ve SGK’ya aktarmayan taraflarda olduğu belirtildi.
Kararda ayrıca, ürün satışında prim kesintisini kabul eden kişinin sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini ortaya koyduğu ifade edildi. Bu nedenle primin kuruma işlenmemesinin sigorta başlangıcını engelleyemeyeceği vurgulandı.
EYT DOSYALARI İÇİN YENİ TARTIŞMA
Kararın, özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde tarım ürünlerinden prim kesintisi yapılan ancak SGK kaydı oluşturulmayan kişiler açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre elinde müstahsil makbuzu bulunan vatandaşlar, bu emsal doğrultusunda sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek EYT kapsamında emeklilik hakkı elde etme yoluna gidebilir. Bu durumun, daha önce hak kaybı yaşayan çok sayıda dosyayı yeniden gündeme taşıyabileceği belirtiliyor.
