Demans, yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmayan; düşünme, karar verme ve günlük yaşam becerilerini zamanla etkileyebilen ciddi bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurumlarının paylaştığı verilere göre dünya genelinde yaklaşık her 3 saniyede bir kişide demans gelişiyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka görülüyor.
DEMANS NEDİR?
Demans; hafıza, düşünme ve günlük yaşam aktivitelerinde ilerleyici gerilemenin görüldüğü, davranışsal ve psikiyatrik belirtilerin de eşlik edebildiği klinik durumların genel adı olarak tanımlanıyor.
Alzheimer hastalığı ise demansın en yaygın nedeni. Sağlık Bakanlığı kaynaklarında Alzheimer’ın tüm demans vakalarının yaklaşık yüzde 60-70’ini oluşturduğu belirtiliyor.
DEMANSIN BELİRTİLERİ NELER?
Erken dönemde en sık dikkat çeken belirtiler arasında özellikle yakın zamanda yaşanan olayların unutulması bulunuyor.
Aynı soruların tekrar tekrar sorulması, kişisel eşyaların yerinin sık sık unutulması, günlük işlerde zorlanma, karar verme becerisinde azalma ve davranış değişiklikleri de görülebiliyor.
İlerleyen dönemlerde içe kapanma, sosyal ilişkilerde azalma, sinirlilik ve kişilik değişiklikleri ortaya çıkabiliyor.
HER UNUTKANLIK DEMANS BELİRTİSİ Mİ?
Zaman zaman yaşanan unutkanlık tek başına demans anlamına gelmiyor.
Ancak unutkanlığın giderek artması, günlük hayatı aksatmaya başlaması, aynı şeylerin sürekli tekrarlanması ya da kişinin daha önce rahatlıkla yaptığı işleri yapmakta zorlanması durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
DÜNYADA KAÇ KİŞİ DEMANSLA YAŞIYOR?
Sağlık Bakanlığı kaynaklarında dünya genelinde yaklaşık 57 milyon kişinin demansla yaşadığı belirtiliyor. Bu sayının nüfusun yaşlanmasıyla birlikte ciddi biçimde artması bekleniyor. Bazı güncel Bakanlık kaynaklarında 2050 yılında dünya genelindeki demanslı birey sayısının yaklaşık 139 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor.
TÜRKİYE’DE ALZHEIMER NE KADAR YAYGIN?
TÜİK’in 2022 Türkiye Sağlık Araştırması verilerine atıf yapan Sağlık Bakanlığı kaynaklarına göre Türkiye’de 65 yaş üzerindeki bireylerde Alzheimer görülme sıklığı yüzde 5,5 seviyesinde.
