Market alışverişlerinde ürünlerin üzerindeki tarih bilgilerini kontrol etmek, hem gıda güvenliği hem de israfın önlenmesi açısından önem taşıyor.
Son tüketim tarihi (STT) ile tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT), farklı amaçlarla kullanılıyor.
Bu ifadelerin anlamını bilmek, hangi ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini ayırt etmeye yardımcı oluyor.
SON TÜKETİM TARİHİ (STT) NEDİR?
Son tüketim tarihi, mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle kısa sürede insan sağlığı için risk oluşturabilecek gıdalarda kullanılıyor. Bu tarih, ürünün belirtilen koşullarda saklanması hâlinde güvenli şekilde tüketilebileceği son tarihi ifade ediyor.
Son tüketim tarihi geçmiş ürünler, görünüşü veya kokusu normal olsa bile tüketilmemeli. Çünkü bazı zararlı mikroorganizmalar, gıdanın renginde, kokusunda ya da tadında belirgin bir değişiklik oluşturmadan çoğalabiliyor.
TAVSİYE EDİLEN TÜKETİM TARİHİ (TETT) NEDİR?
Tavsiye edilen tüketim tarihi, gıdanın uygun saklama koşullarında kendine özgü özelliklerini, örneğin lezzetini, kokusunu veya dokusunu korumasının beklendiği süreyi gösteriyor.
TETT'nin geçmesi, ürünün otomatik olarak güvensiz hâle geldiği anlamına gelmiyor. Bununla birlikte ürünün ambalajı, saklama koşulları ve gıdanın niteliği dikkate alınmalı. Ambalajı hasarlı, bozulma belirtisi gösteren veya uygun koşullarda saklanmayan ürünler yalnızca tarih bilgisine bakılarak güvenli kabul edilmemeli.
STT İLE TETT ARASINDAKİ TEMEL FARK NEDİR?
Son tüketim tarihi öncelikle gıda güvenliğiyle ilgiliyken tavsiye edilen tüketim tarihi daha çok ürünün kalite özellikleriyle ilişkilidir. Bu nedenle iki tarih birbirinin yerine kullanılamaz.
Süt ürünleri, taze et ve balık gibi çabuk bozulabilen gıdalarda son tüketim tarihine özellikle dikkat edilmesi gerekir. Kuru makarna, pirinç ve benzeri ürünlerde ise tavsiye edilen tüketim tarihi, uygun saklama koşulları sağlandığında kalite açısından yol gösterici olabilir.
TARİHİ GEÇEN GIDALAR TÜKETİLEBİLİR Mİ?
Bir ürünün tüketilip tüketilemeyeceği, ambalaj üzerinde belirtilen tarih türüne ve saklama koşullarına bağlıdır. STT'si geçmiş gıdalar tüketilmemelidir. TETT'si geçmiş ürünlerde ise ürünün türü, ambalajı ve saklama koşulları değerlendirilmelidir.
Gıdanın tadına bakarak güvenli olup olmadığını anlamaya çalışmak doğru bir yöntem değildir. Özellikle riskli ürünlerde koku ve görünüşün normal olması, tüketimin güvenli olduğunu garanti etmez.
GIDA İSRAFINI AZALTMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
Alışveriş yaparken ürünlerin tarihlerini kontrol etmek, kısa sürede tüketilecek gıdaları öncelikli kullanmak ve ambalajlarda belirtilen saklama koşullarına uymak gıda israfını azaltmaya yardımcı olabilir.
Buzdolabının uygun sıcaklıkta tutulması, pişmiş yemeklerin zamanında soğutularak saklanması ve ürünlerin doğru koşullarda muhafaza edilmesi de önem taşıyor.
