Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda hızla yayılan Ebola salgınının, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika'da yaşanan ve 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açan tarihin en ölümcül Ebola salgınını geride bırakabileceği uyarısında bulundu.
Kongo'nun doğusunda etkisini artıran mevcut salgında şimdiye kadar 4 bin 300'den fazla vaka tespit edilirken, 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Sağlık uzmanları, salgının ülkede görülen önceki Ebola salgınlarına kıyasla çok daha hızlı yayıldığını belirtiyor.
DSÖ: "MEVCUT HIZ DEVAM EDERSE RİSK BÜYÜK"
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Mevcut hızını koruması halinde, 2014-2016 yıllarındaki Batı Afrika Ebola salgınını geride bırakma yolunda ilerliyor" ifadelerini kullandı.
2014-2016 dönemindeki Batı Afrika salgınında en az 28 bin vaka görülmüş, can kaybının 11 bini aştığı açıklanmıştı. O salgın, Ebola'ya karşı aşı geliştirme çalışmalarının hız kazanmasına neden olmuştu.
SALGININ ŞUBAT AYINDA BAŞLADIĞI BELİRLENDİ
Kongo hükümeti ve DSÖ, mevcut salgını 15 Mayıs 2026'da resmen ilan etmişti. Ancak genetik dizileme çalışmaları, virüsün ülkede şubat ayında dolaşıma girdiğini ortaya koydu.
Sağlık yetkilileri, salgının aylarca fark edilmeden yayılmış olmasının kontrol çalışmalarını zorlaştırdığını belirtiyor.
AŞI VE TEDAVİ SORUNU
Uzmanlara göre mevcut salgını farklı kılan en önemli unsur, salgına neden olan Bundibugyo Ebola virüsü için henüz onaylanmış bir aşı veya özel tedavinin bulunmaması.
DSÖ, Bundibugyo virüsüne özel olarak geliştirilen iki aşının ilk kez insanlar üzerinde test edilmeye başlandığını açıkladı. Ayrıca mevcut Ebola aşılarından birinin bu türe karşı koruma sağlayıp sağlamadığının da araştırılacağı bildirildi.
ÇATIŞMALAR MÜCADELEYİ ZORLAŞTIRIYOR
Salgın, özellikle Ituri başta olmak üzere Kongo'nun doğusundaki çatışma bölgelerinde yoğunlaşıyor. Güney Sudan, Uganda ve Ruanda sınırlarına yakın olan bu bölgelerde sağlık ekiplerinin birçok yerleşime ulaşmakta zorlandığı ifade ediliyor.
Yetersiz altyapı, ekipman eksikliği ve bazı sağlık çalışanlarının ücretlerini alamadıkları için greve gitmesi, salgınla mücadeleyi daha da güçleştiriyor.
YANLIŞ BİLGİLER SAĞLIK MERKEZLERİNE BAŞVURUYU AZALTIYOR
DSÖ yetkilileri, toplumlarda virüsle ilgili yanlış bilgilerin yayılmasının da ciddi bir sorun olduğunu vurguladı. Bazı bölgelerde dışarıdan gelen sağlık ekiplerine yönelik güvensizlik nedeniyle hastaların sağlık merkezlerine başvurmadığı belirtiliyor.
Tedros, "Salgının önemli bir başlangıç avantajı vardı. Hâlâ bizim çok önümüzde ve biz aradaki farkı kapatmaya çalışıyoruz" dedi.
ZİRVE İÇİN İKİ SENARYO
DSÖ Acil Durum Operasyonları Direktörü Dr. Abdirahman Mahamud, salgının altı ay içinde zirveye ulaşabileceğini söyledi. Ancak bunun "ılımlı senaryo" olduğunu belirten Mahamud, daha kötü bir senaryoda salgının 9 ila 12 ay sürebileceği uyarısında bulundu.
EBOLA NASIL BULAŞIYOR?
Ebola virüsü; kan, kusmuk, meni gibi vücut sıvılarıyla temas, ayrıca virüs bulaşmış yatak takımları, kıyafetler ve diğer yüzeylerle temas yoluyla bulaşabiliyor. Hastalık ağır seyrediyor ve ölüm oranı oldukça yüksek olabiliyor.
SALGININ KAYNAĞI ARAŞTIRILIYOR
Nature Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, salgının önceki Ebola patlamalarının devamı olmadığını, büyük olasılıkla virüsün enfekte bir hayvandan insana sıçramasıyla başladığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, mevcut Bundibugyo virüsünün 2007 ve 2012'de görülen varyantlardan genetik olarak farklı olduğunu belirledi. Bu bulgu, salgının kökenine ilişkin soruşturmalarda önemli bir veri olarak değerlendiriliyor.
