Bursa’nın Mudanya ilçesinde, Mudanya Mütarekesi’nin 104. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen Uluslararası Mudanya Barış Sempozyumu sona erdi.
Tirilye Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen iki günlük programda tarihçiler, akademisyenler, diplomatlar, gazeteciler ve siyasetçiler bir araya gelerek mütarekenin diplomatik önemini günümüzün savaşlarıyla birlikte değerlendirdi.
Oturumlarda çatışmaların toplumlar üzerindeki etkileri ve Türkiye’nin barışın korunmasına yönelik üstlenebileceği rol tartışıldı.
“YURTTA BARIŞ, DÜNYADA BARIŞ” İLKESİNE VURGU
Prof. Dr. Süha Atatüre’nin yönettiği “Yurtta Barış, Dünyada Barış” oturumunda eski Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın ile emekli Büyükelçi Onur Öymen konuştu. Karayalçın, Cumhuriyet’in temel ilkelerinden olan “Yurtta Barış, Dünyada Barış” anlayışının önemini vurgularken laik, idari ve mali özerkliğe sahip yerel yönetimlerin barışın temel unsurları arasında bulunduğunu ifade etti.
Öymen ise barışın yalnızca dile getirilen bir istek olarak kalmaması, toplum tarafından benimsenmesi gerektiğini belirtti. Türkiye’nin 1922’den bu yana kesintisiz barış içinde yaşayan nadir ülkelerden biri olduğunu hatırlattı.
Gazeteci Murat Yetkin’in moderatörlüğündeki “Mudanya’dan Dünyaya: Barışın Geçmişi, Bugünü ve Geleceği” oturumunda Doç. Dr. Samuel J. Hirst, Doç. Dr. Hakan Güneş, Doç. Dr. Onur İşçi ve Prof. Dr. İlhan Uzgel söz aldı. Mudanya Mütarekesi’nin tarihsel önemi ve günümüzdeki çatışmaların siyasi, ekonomik boyutları masaya yatırıldı. Güneş, dünyanın son 10 yılda olağanüstü bir çatışma döneminden geçtiğini dile getirirken Hirst, Rus arşivlerindeki araştırmalarından hareketle Mudanya’nın bağımsızlığa giden süreçte kritik bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
KURTULUŞ SAVAŞI’NIN DİPLOMATİK MİRASI TARTIŞILDI
İnönü Vakfı Başkan Yardımcısı Gülsün Bilgehan’ın yönettiği “Bugünün Dünyasında Barış Arayışları” oturumunda Prof. Dr. Burak Gülboy ve Zagreb Belediyesi Meclis Üyesi Josko Klisovic, barışın korunması ve toplumlar arasında güven oluşturulması üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Gülboy, Kurtuluş Savaşı’nın yalnızca cephede kazanılan bir askeri zafer olmadığını, diplomatik müzakerelerin de bu başarıda önemli rol oynadığını belirtti. Klisovic ise çatışmaların şiddete başvurulmadan çözülebilmesi ve kalıcı barışın kurulabilmesi için güvenin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Gazeteci Sedat Ergin’in yönettiği “Geleceğin Dünyası ve Barışın Geleceği” oturumunda Prof. Dr. Mustafa Aydın, Prof. Dr. Mitat Çelikpala ve Prof. Dr. Çağdaş Üngör, uluslararası sistemdeki değişimleri değerlendirdi. Çin, Rusya, ABD ve Avrupa ekseninde şekillenen yeni dengeler ile Türkiye’nin uluslararası konumu ele alındı. Türkiye’nin komşularıyla ekonomik ilişkilerini güçlendirmesi ve sahip olduğu imkânlarla uyumlu hedefler doğrultusunda hareket etmesi gerektiği ifade edildi.
Sempozyumun kapanışında konuşan Prof. Dr. İlter Turan da Mudanya Mütarekesi’nin tarihsel önemine değindi. Mütarekenin Türk milletinin eşitlik ve bağımsızlık hakkını uluslararası alanda kabul ettirmesi açısından önemli bir başarı olduğunu belirten Turan, Türkiye’nin Mudanya ve Lozan süreçleri sayesinde Milletler Cemiyeti’nde ikincil konumda kalmayan, eşit bir ülke olmayı başardığını söyledi.
MUDANYA MÜTAREKESİ’NİN 104. YIL DÖNÜMÜ ETKİNLİKLERİ SÜRECEK
Mudanya Uluslararası Barış Sempozyumu’nun tamamlanmasının ardından yıl dönümü programı, 11 Ekim Pazar günü Mütareke Meydanı’nda düzenlenecek etkinliklerle devam edecek.
Saat 15.00’te başlayacak törende Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ile İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker konuşma yapacak. Program kapsamında 2026 Barış Yolu Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Mehmet Haberal’a ödülü, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel tarafından takdim edilecek.
