Merdiven çıkarken zorlanmak, kısa mesafeli yürüyüşlerde sık sık mola vermek ya da giyinmek gibi sıradan işleri bile nefes nefese kalarak tamamlamak... Kronik akciğer hastalığı bulunan kişiler için bu şikâyetler zamanla günlük yaşamın bir parçasına dönüşebiliyor. Ancak hareketsizlikle derinleşen nefes darlığı döngüsünü kırmak mümkün. Medicana Bursa Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Burcu Metin Ökmen, kişiye özel hazırlanan pulmoner rehabilitasyon programlarının hastaların yaşam kalitesini yükseltebildiğini belirtiyor.
HAREKETSİZLİK NEFES DARLIĞINI DAHA DA ARTIRIYOR
Doç. Dr. Burcu Metin Ökmen, kronik akciğer hastalıklarında nefes darlığının kişiyi hareket etmekten uzaklaştırdığını, bunun da zamanla kasların zayıflamasına ve fiziksel kapasitenin düşmesine yol açtığını ifade etti.
Kas gücündeki azalmayla birlikte vücudun oksijeni kullanma verimliliğinin de olumsuz etkilendiğini belirten Ökmen, hastaların daha küçük eforlarda bile nefes darlığı yaşayabildiğini söyledi. Pulmoner rehabilitasyonun bu döngüyü tersine çevirmeyi amaçladığını vurgulayan Ökmen, kontrollü egzersizlerle güçlenen kasların oksijeni daha verimli kullanabildiğini ve günlük aktivitelerin daha az zorlanmayla yapılabildiğini kaydetti.
İLAÇ TEDAVİSİNİ TAMAMLAYAN KİŞİYE ÖZEL PROGRAM
Pulmoner rehabilitasyonun ilaçların yerine geçen bir yöntem olmadığını belirten Ökmen, uygulamanın mevcut tedaviyi destekleyen kapsamlı bir program olduğunu dile getirdi. Egzersiz çalışmalarının yanı sıra doğru nefes alma teknikleri, hastalık hakkında bilgilendirme, beslenme düzenlemesi ve psikolojik destek de programın parçaları arasında bulunuyor.
Bu yaklaşımın KOAH, tedaviye rağmen şikâyetleri devam eden astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, akciğer fibrozisi, kistik fibrozis ve pulmoner hipertansiyon hastalarında uygulanabildiğini aktaran Ökmen; akciğer ameliyatı veya nakli öncesi ve sonrasındaki süreçte bulunan kişilerin de programdan yararlanabileceğini belirtti. Evde oksijen tedavisi alanlar ile hastanede geçirilen alevlenme döneminin ardından iyileşme sürecindeki hastalar için de rehabilitasyonun önemine dikkat çekti.
HEDEF DAHA RAHAT HAREKET ETMEK VE YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRMAK
Pulmoner rehabilitasyonun, farklı uzmanlık alanlarından sağlık çalışanlarının ortak çalışmasıyla yürütüldüğünü belirten Ökmen, süreçte göğüs hastalıkları ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının yanı sıra fizyoterapist, hemşire, diyetisyen ve psikologların görev aldığını söyledi. Programın her hastanın ihtiyacına göre şekillendirildiğini ifade etti.
Düzenli uygulanan rehabilitasyonun nefes darlığı ve yorgunluğu azaltmaya, yürüme mesafesini ve egzersiz kapasitesini artırmaya yardımcı olduğunu aktaran Ökmen, günlük işlerin daha kolay yapılabildiğini belirtti. Programın hastalık alevlenmeleri nedeniyle hastaneye yatışları azaltabildiğini, kaygı ve depresyon belirtilerini hafifletmeye de katkı sunduğunu kaydetti.
Nefes darlığı nedeniyle sevdiği aktivitelerden uzaklaşan kişilerin bu konuda uzman desteğine başvurmasının önemini vurgulayan Ökmen, daha aktif bir yaşam için rehabilitasyonun önemli bir seçenek olduğunu ifade etti.
