Avrupa'da milyonlarca kişi 25 Ekim Pazar günü kış saatine geçerken Türkiye'de saatler değişmeyecek. Böylece Avrupa ülkeleriyle Türkiye arasındaki saat farkı bir saat artacak.
Avrupa ülkelerinde her yıl iki kez yapılan saat değişikliği, bu hafta sonu yeniden gündeme geliyor. Yaz saati uygulamasının sona ermesiyle 24 Ekim Cumartesi'yi 25 Ekim Pazar'a bağlayan gece saatler bir saat geri alınacak.
Avrupa Birliği (AB), yıllardır tartışılan bu uygulamayı kaldırmak için daha önce önemli bir adım atmıştı. Hatta Avrupa Parlamentosu, saat değişikliğinin sona erdirilmesini destekleyen bir kararı kabul etmişti.
Ancak aradan geçen yıllara rağmen ülkeler ortak bir sistem üzerinde anlaşamadı. Bu nedenle Avrupa'da milyonlarca kişi, bu pazar saatlerini yeniden ayarlayacak.
AVRUPA'DA SAATLER NE ZAMAN GERİ ALINACAK?
Avrupa'nın büyük bölümünde kış saati uygulaması 25 Ekim 2026 Pazar günü başlayacak.
Orta Avrupa Yaz Saati'ni (CEST) kullanan ülkelerde gece saat 03.00 olduğunda saatler 02.00'ye çekilecek. Böylece saat değişikliğinin yaşandığı gece bir saat uzayacak.
Yeni düzenlemenin ardından sabahları gün ışığı daha erken görülecek, akşamları ise hava daha erken kararacak.
Saatlerin geri alınmasıyla Orta Avrupa Yaz Saati sona erecek ve Almanya, Fransa, İtalya gibi ülkeler Orta Avrupa Saati'ne (CET) dönecek.
Birleşik Krallık ve Portekiz'de de aynı tarihte saatler değiştirilecek. Ancak bu iki ülke, Orta Avrupa ülkelerinden bir saat geride kalmaya devam edecek.
TÜRKİYE İLE AVRUPA ARASINDAKİ SAAT FARKI DEĞİŞECEK
Avrupa'daki saat değişikliği Türkiye'de yaşayanları da yakından ilgilendiriyor.
Türkiye, 2016 yılından bu yana yıl boyunca UTC+3 saat dilimini kullanıyor. Bu nedenle 25 Ekim'de Türkiye'de saatler geri alınmayacak.
Avrupa ülkelerinin kış saatine geçmesiyle Türkiye ile aralarındaki saat farkı ise artacak.
Almanya, Fransa ve İtalya ile Türkiye arasındaki bir saatlik fark iki saate çıkacak. Birleşik Krallık ve Portekiz ile olan iki saatlik fark da üç saate yükselecek.
Bu değişiklik, Avrupa ile yapılan telefon görüşmelerinde, çevrim içi toplantılarda ve seyahat planlarında saatlerin yeniden hesaplanmasını gerektirecek.
AVRUPA SAAT DEĞİŞİKLİĞİNİ KALDIRMA KARARI ALMIŞTI
Avrupa'da saatlerin neden hâlâ değiştirildiği sorusu, yıllardır süren siyasi tartışmanın merkezinde yer alıyor.
2018 yılında Avrupa Birliği genelinde düzenlenen ankette katılımcıların yüzde 84'ü, yılda iki kez yapılan saat değişikliğinin kaldırılmasını destekledi.
Kamuoyundan gelen bu güçlü desteğin ardından Avrupa Komisyonu, mevsimsel saat değişikliğinin sona erdirilmesini önerdi.
Avrupa Parlamentosu da 2019 yılında söz konusu teklife destek verdi. Oylamada 410 milletvekili düzenleme lehine, 192 milletvekili ise aleyhine oy kullandı.
İlk plan, uygulamanın 2021 yılından itibaren kaldırılmasıydı. Ancak bu hedef gerçekleşmedi.
PEKİ, KARAR NEDEN HÂLÂ UYGULANMIYOR?
Avrupa Parlamentosu'nun onayı, saat değişikliğinin sona ermesi için yeterli olmadı.
AB üyesi ülkeler, hangi saat sisteminin kalıcı olarak kullanılacağı konusunda ortak bir karara varamadı.
Bazı ülkelerin yaz saatini, bazılarının ise kış saatini tercih etmesi ihtimali, Avrupa genelinde farklı saat düzenlerinin oluşması tartışmasını beraberinde getirdi.
Böyle bir ayrışmanın ekonomik faaliyetlerde ve idari işleyişte sorun yaratabileceği değerlendirildi.
Ülkeler arasındaki uzlaşmazlık nedeniyle düzenleme ilerleyemedi.
COVID-19 salgını ve Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali de saat değişikliği konusunun Avrupa'nın siyasi gündeminde geri plana düşmesine neden oldu.
Sonuç olarak 2021'de sona ermesi planlanan uygulama, 2026 yılında da devam ediyor.
YAZ SAATİ UYGULAMASI NEDEN BAŞLATILMIŞTI?
Avrupa'da mevsimsel saat değişikliğinin yaygınlaşmasının arkasında enerji tasarrufu hedefi bulunuyor.
Fransa, 1976 yılında petrol krizinin ardından enerji tüketimini azaltmak amacıyla yaz saati uygulamasını başlattı.
Batı Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri de saat düzenlerini birbirleriyle uyumlu hale getirmek için 1980 yılında benzer uygulamaya geçti.
Ancak enerji kullanımındaki değişimler nedeniyle yaz saati uygulamasının başlangıçtaki tasarruf gerekçesinin günümüzde büyük ölçüde geçerliliğini yitirdiği değerlendiriliyor.
Buna rağmen Avrupa Birliği ülkeleri, saat değişikliğini tamamen kaldıracak ortak bir düzenleme üzerinde henüz anlaşabilmiş değil.
HER ÜLKE SAATLERİNİ DEĞİŞTİRMİYOR
Mevsimsel saat değişikliği dünyanın her yerinde uygulanmıyor.
Fas, Tayland, Japonya, Arjantin ve Güney Afrika, saatlerini mevsime göre ileri veya geri almayan ülkeler arasında gösteriliyor.
ABD'de ise Avrupa'dan farklı bir takvim uygulanıyor. Ülkede yaz saati uygulaması 1 Kasım 2026'da sona erecek.
Avrupa Birliği'nde yeni bir uzlaşma sağlanmadığı sürece, ilkbaharda saatlerin ileri, sonbaharda ise geri alınması uygulaması devam edecek.
