Adalet Bakanlığı, suça sürüklenen çocukların cezaevine girmeden topluma kazandırılması amacıyla “Diversiyon” modelini Türkiye’de uygulamaya hazırlıyor. Sistem, çocuğun kurallara uyması halinde adli sicile işlenmeden dosyanın kapanmasını, aksi durumda ise dava açılmasını öngörüyor.
Model, TBMM Suça Sürüklenen Çocukları Araştırma Komisyonu’nda detaylı şekilde anlatıldı. Diversiyon sistemi, suça sürüklenen çocukları mevcut ceza sistemi dışına çıkarıp, rehabilitasyon ve eğitim programlarına yönlendiriyor.
Kurallara Uyan Çocuklar Yargılanmıyor
Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanı Meral Gökkaya, sistemin çocukları alternatif yöntemlerle takip ettiğini, sözlü ve yazılı uyarılarla yönlendirildiğini belirtti. Çocuğun eğitilmesi ve topluma kazandırılması sürecinde aile de sorumluluk üstleniyor.
Gökkaya, “Çocuğun ceza infaz kurumuna konulması caydırıcı değil. Yargılanırım, ceza alırım korkusu azalıyor ve çocuk kendini suçlu bir rol içinde hissediyor” diyerek sistemin amacını açıkladı.
Diversiyon Modeli Dünyada 16 Ülkede Uygulanıyor
Sistemin örnekleri İngiltere, Almanya, Hollanda, İtalya, İskandinav ülkeleri, ABD, Japonya, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Brezilya ve Arjantin gibi ülkelerde mevcut.
-
İngiltere: Youth Diversion Programları, suça sürüklenen 10-17 yaş arası çocukları mahkemeye gitmeden rehabilite etmeyi amaçlıyor.
-
Almanya: Eğitimsel tedbirler ile 14-17 yaş arası çocuklar cezalandırılmadan topluma kazandırılıyor.
-
Hollanda: HALT sistemiyle küçük suçlar için alternatif programlar uygulanıyor.
-
İtalya: Spor, sosyal aktiviteler ve gönüllü çalışmalar ile adli süreçler tamamlanıyor.
-
ABD ve Japonya: Hafif suçlarda çocuklar mahkûm edilmeden rehabilitasyon programlarına alınıyor.
Sistem, temel olarak cezalandırmak yerine eğitmek, damgalamayı azaltmak ve aileyi sürece dahil etmek üzerine kurgulanıyor.
