ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in 'anlaşma' için İslamabad'a ulaştığı kritik saatlerde; İran'ın masadaki varlığına dair çelişkili haberler, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve Donald Trump ile kurmaylarının sert ültimatomları tansiyonu zirveye taşıdı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile 'savaşı sonlandıracak' olası bir anlaşmayı görüşmek üzere bu sabah İslamabad'a ulaştı. Ancak sahadaki bilgiler tam bir çelişki yumağına dönüşmüş durumda. Al Jazeera, İran ve ABD ön heyetlerinin İslamabad'a ulaştığını bildirirken, İran devlet medyası IRNA ve IRIB bu bilgiyi kesin bir dille reddederek Washington'un tutumu değişmeden masaya oturulmayacağını vurguladı.
İranlı kaynaklar, Tahran'ın müzakerelere katılmama tutumunun sürdüğünü ve Pakistan'da herhangi bir İran heyetinin bulunmadığını belirtiyor. Buna karşılık Beyaz Saray'a yakınlığıyla bilinen Axios, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in görüşmeler için yeşil ışık yaktığını iddia ederek belirsizliği artırdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPATILDI, PENTAGON GÖRÜNTÜ PAYLAŞTI
Diplomatik trafik sürerken sahada namlular yeniden birbirine çevrildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı'nın “ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını” duyurdu. Kapanma emri, Pentagon'un aralarında M/T Tifani tankerinin de bulunduğu İran bağlantılı gemilere el koymasının ardından geldi. Pentagon, ABD askerlerinin helikopterlerle bir gemiye indiği çıkarma anlarına ait görüntüleri dünyayla paylaştı. İran ise bu hamlelere sessiz kalmadı ve dünkü ablukadan geçmeye çalışan yaptırımlı Touska tankerini vurduğunu, ardından da gemiye çıkarma yaptığı anları paylaştı. Bu sıcak misillemelerin hemen ardından ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Beyaz Saray'a yakın muhabir Barak Ravid'e çok sert bir açıklama yaparak, "İran'a karşı büyük çaplı muharebe operasyonlarını anında yeniden başlatmaya hazırız" uyarısında bulundu.
DÜNYA BASINI İSİMLERİ VERDİ: MASADA KİMLER VAR?
Tahran yönetimi "Heyet göndermedik" açıklamasına rağmen, uluslararası yayın organları görüşmeci isimlerini dahi paylaşıyor.
The Wall Street Journal: İran heyetinin, ABD'li Vance ile aynı saatlerde Pakistan'da olacağını öne sürdü.
The New York Times: Pakistanlı yetkililere dayandırdığı haberinde, İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın görüşmelerin ikinci oturumuna katılacağını duyurdu.
Al Hadath: Pakistanlı bir yetkiliye dayanarak, her iki heyetin de bugün İslamabad'da olacağını ve ikinci turun planlandığı gibi gerçekleşeceğini belirtti.
TRUMP'IN ŞARTI: YA ANLAŞMA YA BOMBARDIMAN
Asıl süresi bugün (Salı) dolan ateşkes, Trump'ın Pazartesi günü yaptığı son dakika hamlesiyle Çarşamba akşamına kadar uzatıldı. Bu bir günlük ek süreye rağmen Trump'ın tonu oldukça sert. Trump, bir uzlaşma sağlanamaması halinde İran'daki köprülerin ve enerji santrallerinin yeni bir bombardıman dalgasıyla hedef alınacağını ilan etti.
CNBC televizyonuna telefonla bağlanarak müzakere sürecini değerlendiren Trump, "Görüşmelerin harika gideceğini" söylemesine rağmen askeri hazırlıkları hatırlatarak şunları kaydetti:
"İran'ın İslamabad'a bir heyet göndermekten başka seçeneği yok. Ateşkes bittiğinde anlaşma olmazsa orduyu harekete geçireceğim. İran muhtemelen füzelerini bir miktar yenilemiş ve yeniden konuşlandırmıştır. Ancak altyapılarına çok ağır bir darbe indirebiliriz. Biz de kendi askeri stoklarımızı yeniledik ve İran'a karşı askeri harekete geçmeye tamamen hazırız."
İran tarafında ise "Tehdit altında müzakere olmaz" sesi yükseliyor. Al-Alam'a konuşan İranlı kaynaklar, Amerika'nın tutumunda köklü bir değişiklik olmadan masaya oturulmayacağını vurgularken, Parlamento Başkanı Galibaf, Trump'ın İran'ı teslim olmaya zorladığını ifade etti.
DEVRİM MUHAFIZLARI'NIN 'ABLUKA' ŞARTI VE KRİTİK EŞİK
Diplomatik kaynaklar, görüşmelerin gecikmesinin arkasında İran Devrim Muhafızları'nın baskısı olduğunu kaydediyor. Devrim Muhafızları, ABD ablukası tamamen kalkmadan hiçbir şekilde müzakere edilmemesi gerektiğini savunurken; Beyaz Saray, Tahran'dan gelecek küçük bir işaret için tüm Pazartesi gününü teyakkuzda geçirdi.
SAHADA VE MASADA GERİLİM TIRMANIYOR: ABLUKA DELİNDİ
Touska ve M/T Tifani tankerleri etrafında kopan fırtınanın yanı sıra; ABD deniz ablukasına meydan okuyan Tahran yönetimi, "Sili City" isimli petrol tankerinin İran donanması eskortluğunda Arap Denizi'ni geçerek güvenli bir şekilde ülke kara sularına girdiğini duyurdu. Bu hamle, Devrim Muhafızları'nın "Abluka kalkmadan müzakere olmaz" yönündeki sert tutumunun sahaya yansıması olarak değerlendiriliyor.
"İRAN ATEŞKESİ DEFALARCA İHLAL ETTİ"
Müzakere masası üzerindeki baskı, Donald Trump'ın kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımla daha da ağırlaştı. Trump, İran'ın mevcut ateşkesi defalarca ihlal ettiğini iddia etti. Hem Truth Social'dan hem de CNBC yayınından mesajlar veren ABD Başkanı sözlerini şöyle noktaladı:
"Müzakerede çok güçlü bir konumdayız. ABD Hürmüz Boğazı'nı tamamen kontrol ediyor ve İran'a uygulanan abluka başarılı oldu."
