Türkiye’de çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla sigara satışlarında yeni bir denetim modeli gündeme geldi. Elektronik sistemle satış ve yaş doğrulama uygulamasıyla alıcıların yaşının kimlik veya dijital teyit yöntemleriyle kontrol edilmesi planlanıyor. Ancak modelin uygulamaya geçip geçmeyeceği ve ayrıntıları henüz netleşmiş değil.
SİGARA SATIŞINDA ELEKTRONİK DENETİM GÜNDEMDE
Mevcut mevzuata göre 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünlerinin satılması yasak. Buna karşın çocukların sigaraya erişiminin önüne geçilememesi, satış noktalarındaki denetimlerin güçlendirilmesi yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Planlanan model kapsamında market, bakkal ve büfe gibi satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemlerinin kullanılması öngörülüyor. Böylece yaş sınırını karşılamayan kişilere satış yapılmasının sistem üzerinden engellenmesi amaçlanıyor.
GENÇLERDE TÜTÜN KULLANIMI ENDİŞE YARATIYOR
Paylaşılan araştırma verilerine göre, Türkiye’de tütün kullananların yüzde 57,5’i bu alışkanlığa 18 yaşından önce başlıyor. Ayrıca 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ünün market ve bakkallardan kolaylıkla sigara alabildiği belirtiliyor.
2012-2025 döneminde 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanımının yüzde 107 arttığı bilgisi de gençler arasında kullanımın önlenmesine yönelik tedbirlerin önemini ortaya koyuyor.
SİGARA ALIRKEN KİMLİK GÖSTERMEK GEREKECEK Mİ?
Gündemdeki elektronik doğrulama modelinin uygulanması durumunda, sigara satın almak isteyen kişilerin yaşlarının resmi kimlik veya dijital doğrulama araçlarıyla kontrol edilmesi söz konusu olabilecek. Sistem, 18 yaşını doldurmamış kişilere satış yapılmasını engellemeyi hedefliyor.
Ancak kimlik kontrolünün hangi yöntemle yapılacağı, sistemin hangi satış noktalarında uygulanacağı ve düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceği konusunda kesinleşmiş ayrıntılar bulunmuyor.
TÜTÜN KULLANIMINA KARŞI MEVCUT YASAKLAR
Türkiye’de yürürlükteki düzenlemeler kapsamında kamu binaları, iş yerleri, eğitim ve sağlık kurumları ile restoran ve kafelerin kapalı alanlarında sigara içilmesi genel olarak yasak. Toplu taşıma araçlarında da tütün ürünlerinin tüketilmesine izin verilmiyor.
Özel araçlarda çocukların bulunduğu durumlarda sigara kullanımına ilişkin yasaklar da mevcut. Yeni yaş doğrulama modelinin gündeme gelmesiyle birlikte, tütün ürünlerinin satışının daha sıkı denetlenmesi ve özellikle çocukların sigaraya erişiminin azaltılması hedefleniyor.
