Avrupa Birliği'nin (AB), kamu alımlarında "Avrupa'da Üretilmiş" (Made in Europe) ürünlere öncelik tanıyan ve Türkiye'yi potansiyel olarak dışlayan yeni düzenleme hazırlığı, Ankara ile Brüksel hattında diplomasi trafiğini artırdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Avrupa Komisyonu Başkanına bir mektup yazarak Türkiye'nin tedarik zincirinden dışlanmasının yaratacağı risklere dikkat çekmesi gündemdeki yerini korurken, konuya ilişkin en dikkat çekici yorum sektörün deneyimli ismi Hakan Doğu'dan geldi.
İkinci el araç satacaklar dikkat: İlanda kalma süresi 21 güne çıktı
'AB PAZARINDAN KOVULMAK KABUL EDİLEMEZ ANCAK GERÇEK BU'
Renault Group Türkiye'nin eski CEO'su Hakan Doğu, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, sürecin salt bir diplomatik temasla tersine çevrilmesinin zor olduğunu savundu. AB'nin son iki yıldır gerek Çinli üreticilere gerekse diğer tedarikçilere "Artık Türkiye'den otomotiv ürünü ithal edilmeyeceği" mesajını net bir şekilde verdiğini öne süren Doğu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bunu defalarca yazmıştım, maalesef bu aşamadan sonra süreci geri çevirmek çok zor. AB pazarı Kovid öncesine göre yaklaşık 2 milyon adet azaldı. Avrupa'da oluşan kapasite fazlası ve başlayan 'Made in Europe' hareketi ile gelinen bu noktada, iç pazarın acilen büyütülmesi ve kurulu fabrikaların iç pazara yönelik üretim yapması gerekiyor. 1996'dan bu yana AB otomotiviyle entegre olan bir pazardan böyle kovulmak kabul edilecek bir durum değil; ancak geri dönüşü olmayan bir yola girildi."
Otomotivde "Made in EU" şartı gümrük birliğini riske atıyor
'CİN LAMBADAN ÇIKTI'
Türkiye ve AB çıkarlarının, dünyada oluşan yeni jeopolitik dengede aslında örtüştüğünü ancak ekonomik olarak Türkiye'nin kapı dışına itildiğini belirten Doğu, sektör için yeni bir strateji belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Doğu, "Dediğim gibi cin lambadan çıktı. Artık Türkiye'nin yeni bir hikaye yazması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
ERDOĞAN'DAN 'AVRUPA'DA ÜRETİLMİŞ' UYARISI
Cumhurbaşkanı Erdoğan 4 Aralık'ta Avrupa Komisyonu'na gönderdiği mektupta, AB'nin hazırladığı taslak yönetmeliğe ilişkin endişelerini dile getirdi. Söz konusu taslak, batarya, güneş ve rüzgar enerjisi bileşenleri ile elektrikli araçlar gibi yeşil teknoloji ürünlerinin kamu alımlarında, AB ve Avrupa Ekonomik Alanı (İzlanda, Norveç, Lihtenştayn) menşeli olma şartı getirmeyi öngörüyor.
Yetkililer, taslağın yasalaşması halinde Türkiye'ye "üçüncü ülke" muamelesi yapılacağını ve bunun Gümrük Birliği anlaşmasının ruhuna aykırı sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
30 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT RİSK ALTINDA
Türkiye'nin AB'ye yaptığı otomotiv ihracatı 2025 yılı verilerine göre yaklaşık 30 milyar dolar seviyesine ulaşarak, ülkenin toplam otomotiv ihracatının yüzde 72'sini oluşturuyor. Taslağın mevcut haliyle yasalaşması durumunda, Türkiye merkezli üreticilerin AB'deki kamu ihalelerinde (toplu taşıma filoları, resmi araç alımları vb.) devre dışı kalma riski bulunuyor.
Uzmanlar, Türk şirketlerinin Brüksel nezdinde daha aktif ve sürekli bir lobi faaliyeti yürütmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Tasarının henüz onaylanmadığı ve Avrupa Parlamentosu ile Konsey arasındaki uzlaşma sürecinin aylar sürebileceği belirtiliyor.
