Türkiye’de engelli bireylerin emeklilik süreçlerinde uzun yıllardır uygulanan “vergi indirimiyle engelli emekliliği” dönemi 14 Ocak 2025 itibarıyla tamamen sona erdi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun,5 Ocak 2025 tarihli 7538 sayılı Kanun ile birlikte sistem köklü biçimde değişti ve engellilik statüsü yerine artık “çalışma gücü kaybı oranı” esas alınarak emekliliğin mümkün hale geldiğini belirtti.
Yani vergi indirimiyle engelli emekliliği tamamen sona erdi. 15 Ocak 2025 öncesinde başvuru yapanlar eski sistemden yararlanacak fakat artık 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na dayalı “engelli vergi indirimi belgesi” artık emeklilikte kullanılmayacak.
ALT SINIRA KORUMA GELDİ
Artık emeklilik için %40–59 arası çalışma gücü kaybı arandığını ifade eden Erdursun, ayrıca aylık bağlama oranında alt sınır koruması getirildiğini söyledi."Yeni düzenlemeyl
-5400 gün üzerinden bağlanan aylıklar için ABO en az %30,
-2000–2008 dönemi için hesaplanan kısmi aylıkta ABO en az %60 olacak"
Ayrıca engel oranı %40 altına düşerse aylık kesilebilecek. SGK'nın tüm uygulamayı tek çatı altında topladığını belirten Erdursun, "2018–2019–2020 genelgeleri ile 2020 tarihli özel yazı artık geçersiz" dedi. Erdursun, "Kişinin hastalığı değil, hastalığın onun çalışma gücünü ne kadar azalttığı ölçülüyor.
Bu nedenle her hastalık otomatik olarak “emeklilik nedeni” değildir; ancak EK-1 Hastalık Listesinde yer alan ciddi rahatsızlıklar genellikle %40 ve üzeri rapor alma potansiyeline sahiptir" diyerek özetledi.
Engelli emekliliği döneminin kapanmasıyla birlikte Türkiye, sosyal güvenlik tarihinde yeni bir çerçeveye geçtiğini belirten Erdursun, bu çerçevede:"Hastalığın adı değil, günlük hayata ve çalışma kapasitesine etkisi ölçülüyor. Raporlar standart hale getirildi. Prim – süre – oran ilişkisi yeniden düzenlendi. Aylık bağlama formülleri iyileştirildi. Hak kayıplarını önlemek için geçiş hükümleri oluşturuldu"
