Sonbaharın gelmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte sıcak içeceklere olan ilgi de artıyor.
Sabah kahvesinden akşam içilen bitki çaylarına, salepten sıcak çikolataya kadar birçok içecek soğuk günlerde hem ısınmak hem de keyifli bir mola vermek için tercih ediliyor.
Ancak bir içeceğin sıcak olması onu tek başına sağlıklı bir seçenek haline getirmiyor. İçine eklenen şeker, krema ve şurupların yanı sıra kafein miktarı ve porsiyon büyüklüğü de tüketim sıklığında belirleyici olabiliyor.
IHLAMUR KIŞ AYLARININ KLASİKLERİNDEN
Soğuk havalarda en sık tercih edilen bitki çaylarından biri ıhlamur.
Özellikle akşam saatlerinde kafeinsiz ve sıcak bir içecek arayanların seçenekleri arasında yer alıyor. Ihlamur çoğu zaman limon veya bal ile tüketiliyor.
Ancak bal, şeker ya da farklı tatlandırıcılar eklendiğinde içeceğin toplam şeker miktarı da artıyor. Bu nedenle bitki çaylarını tüketirken eklenen tatlandırıcı miktarına dikkat etmek gerekiyor.
ÇAY VE KAHVE SUYUN YERİNİ TUTAR MI?
Kış aylarında susama hissinin azalması günlük su tüketiminin de düşmesine yol açabiliyor.
Bu noktada en sık sorulan sorulardan biri çay ve kahvenin suyun yerini tutup tutmadığı.
Mayo Clinic’e göre kafeinli içecekler de günlük sıvı ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayabiliyor. Normal miktarda tüketilen çay ve kahvedeki sıvı, kafeinin idrar söktürücü etkisini büyük ölçüde dengeliyor. Buna rağmen su, hidrasyon için temel ve en uygun içecek olmaya devam ediyor.
Bu nedenle gün boyunca çay veya kahve tüketmek, su içmeye ihtiyaç olmadığı anlamına gelmiyor.
KAHVE TÜKETİRKEN KAFEİN MİKTARINA DİKKAT
Kahve, özellikle sabah saatlerinde ve iş molalarında en sık tüketilen sıcak içeceklerden biri.
Ancak kahvenin türüne, hazırlanma biçimine ve porsiyonuna göre kafein miktarı önemli ölçüde değişebiliyor.
Mayo Clinic’e göre yaklaşık 237 mililitrelik demlenmiş kahvede ortalama 96 miligram, aynı miktardaki siyah çayda yaklaşık 48 miligram, yeşil çayda ise yaklaşık 29 miligram kafein bulunabiliyor.
Çoğu sağlıklı yetişkin için günlük yaklaşık 400 miligrama kadar kafeinin genellikle güvenli kabul edildiği belirtiliyor. Ancak kişilerin kafeine karşı hassasiyeti farklılık gösterebiliyor.
Özellikle akşam saatlerinde yüksek miktarda kafein tüketmek bazı kişilerde uykuya dalmayı zorlaştırabiliyor.
SALEPTE ASIL MESELE İÇERİK
Kış denildiğinde akla gelen ilk içeceklerden biri de salep.
Sıcak sütle hazırlanan salep, özellikle tarçınla birlikte kış aylarının klasiklerinden biri haline geliyor.
Ancak hazır salep karışımlarının içeriği üründen ürüne değişebiliyor. Bazı karışımlarda ilave şeker miktarı yüksek olabilirken, üzerine eklenen krema, sos veya ekstra şeker de içeceğin toplam enerji miktarını artırabiliyor.
Bu nedenle salep tercih ederken yalnızca sıcak ve sütlü olmasına değil, kullanılan karışımın içeriğine ve porsiyon büyüklüğüne de bakmak gerekiyor.
SICAK ÇİKOLATADA PORSİYON ÖNEMLİ
Soğuk günlerde en cazip seçeneklerden biri sıcak çikolata.
Ancak kakao, süt ve az miktarda tatlandırıcıyla hazırlanan ev yapımı bir içecekle şurup, krema ve ekstra çikolata sosu içeren hazır ürünlerin besin içeriği aynı değil.
Bu nedenle özellikle hazır sıcak çikolatalarda porsiyon büyüklüğü ve ilave şeker miktarı önem taşıyor.
Her gün yüksek şeker içeren büyük porsiyonlar yerine daha sade içerikli seçenekleri tercih etmek daha dengeli bir yaklaşım olabilir.
ZENCEFİL-LİMON BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRİR Mİ?
Kış aylarında sık hazırlanan karışımlardan biri de zencefil ve limon.
Sıcak suya limon, taze zencefil ve kimi zaman bal eklenerek hazırlanan içecek özellikle soğuk günlerde tercih ediliyor.
Ancak tek bir içecek veya gıdayı “bağışıklığı güçlendiren mucize karışım” olarak değerlendirmek doğru değil.
Bağışıklık sistemi üzerinde etkili olan temel unsur, tek bir ürün yerine genel beslenme düzeni, yeterli uyku, fiziksel aktivite ve diğer yaşam alışkanlıklarının bütünü.
Zencefil-limon gibi içecekler ise günlük sıvı tüketimine katkı sağlayan alternatifler arasında değerlendirilebilir.
PAPATYA ÇAYI AKŞAM SAATLERİNDE ÖNE ÇIKIYOR
Kafein tüketmek istemeyenlerin akşam saatlerinde tercih ettiği içeceklerden biri papatya çayı.
Siyah ve yeşil çayın aksine birçok bitki çayı doğal olarak kafein içermiyor. Bu nedenle gece saatlerinde kahve veya siyah çay yerine kafeinsiz seçenekler tercih edilebiliyor.
Ancak bitkisel ürünlerin de herkeste aynı etkiyi göstermediği unutulmamalı. Düzenli ilaç kullananların veya belirli sağlık sorunları bulunan kişilerin yoğun bitki çayı tüketmeden önce sağlık profesyoneline danışması gerekebilir.
BOZA KIŞ AYLARININ VAZGEÇİLMEZLERİNDEN
Sıcak bir içecek olmasa da boza, sonbahar ve kış aylarının en çok tercih edilen geleneksel içeceklerinden biri.
Fermente yapısıyla öne çıkan bozanın içeriği ve şeker miktarı kullanılan tarife veya markaya göre değişebiliyor.
Bu nedenle özellikle hazır ürünlerde porsiyon büyüklüğü ve ürün etiketi dikkate alınmalı.
PEKİ KIŞIN HANGİ İÇECEK DAHA İYİ?
Kış aylarında herkes için geçerli tek bir “en sağlıklı içecek” bulunmuyor.
Tercih; içeceğin günün hangi saatinde tüketildiğine, kişinin kafein toleransına, kullanılan ilave şeker miktarına ve genel beslenme düzenine göre değişiyor.
Sabah saatlerinde kahve veya çay tercih edilebilirken, akşam saatlerinde kafeinsiz bitki çayları daha uygun bir seçenek olabilir.
Salep, sıcak çikolata ve boza gibi içeceklerde ise porsiyon büyüklüğü ve ilave şeker miktarına dikkat etmek gerekiyor.
Harvard Health, kahve ve çay tüketimiyle çeşitli olumlu sağlık sonuçları arasında ilişkiler bulunduğunu ancak bu çalışmaların önemli bölümünün gözlemsel nitelikte olduğunu belirtiyor. Bu nedenle bu içeceklerin tek başına belirli sağlık sonuçlarına doğrudan neden olduğunu söylemek mümkün değil.
Kış aylarında sıcak içecekler günlük sıvı tüketimine katkı sağlayabilir. Ancak su tüketimini tamamen bırakmamak, özellikle kafeinli ve şekerli içeceklerde ölçülü davranmak önem taşıyor.
